Η μόλυνση του περιβάλλοντος μέσα από την τέχνη της φωτογραφίας

Η Φύση ανέκαθεν υπήρξε ο μεγάλος δάσκαλος του ανθρώπου. Τον ώθησε στην επιστημονική γνώση, τον φιλοσοφικό σχεδιασμό και την καλλιτεχνική δημιουργία. Μα ο άνθρωπος την πρόδωσε.

Σήμερα, η κατάσταση στην οποία έχουμε οδηγηθεί, λόγω των αλόγιστων ανθρωπίνων δραστηριοτήτων, χαρακτηρίζεται ως «χείλος του γκρεμού». Πως όμως μπορεί η ανθρωπότητα να ξεφύγει από αυτήν την κατάσταση και να κλείσει το σύγχρονο Κουτί της Πανδώρας; Πως μπορούμε και πάλι να ελπίζουμε ότι ο κόσμος αυτός θα διατηρηθεί και για τις επόμενες γενεές; 

Καθώς η περιβαλλοντική κρίση γίνεται όλο και πιο αισθητή, οι σχέσεις ανθρώπου και φύσης βρίσκονται πια στο επίκεντρο του προβληματισμού πολλών καλλιτεχνών. Πολλοί είναι οι καλλιτέχνες σήμερα οι οποίοι έχουν επιστρατευτεί στο πλευρό του αγώνα αποτροπής της επικείμενης καταστροφής του περιβάλλοντος. Κάποιοι μας μεταφέρουν τις εικόνες της καταστροφής, ενώ άλλοι μαρτυρούν μέσα από τα έργα τους για την τελειότητα της Φύσης ευαισθητοποιώντας τους ανθρώπους.

Όλο και περισσότερο συνειδητοποιούμε τα όρια του Κόσμου μας. Δεν πρέπει να σπαταλήσουμε τα αποθέματά του αλόγιστα. Εκτός και εάν θέλουμε να καταδικάσουμε τους εαυτούς μας σε αργό θάνατο.

– Willy Brandt, Γερμανός Καγκελάριος, 1973 στη σύνοδο του ΟΗΕ

Ο φωτογράφος Steven Hirsch αποφάσισε να αιχμαλωτίσει στο φακό του τη ρύπανση στο κανάλι Gowanus, στο Μπρούκλιν της Νέας Υόρκης. Τα βιομηχανικά απόβλητα που πέφτουν εδώ και 150 και πλέον χρόνια στα νερά μόλυναν το κανάλι και δημιούργησαν στην επιφάνεια του νερού διάφορα χρώματα. Ο φωτογράφος αποτύπωσε τις εικόνες σαν να είναι ψυχεδελικοί πίνακες ζωγραφικής. Μάλιστα κυκλοφόρησε και την μονογραφία «Gowanus Waters». Το κανάλι Gowanus πλέον υπόκειται σε καθεστώς Superfund Site της Υπηρεσίας Περιβαλλοντικής Προστασίας (EPA) των ΗΠΑ. Και αν όλα πάνε όπως πρέπει, οι ψυχεδελικές αυτές συνθέσεις θα εξαφανιστούν από τα νερά του καναλιού.

«Λόγω του καθεστώτος Superfund Site, το κανάλι – εδώ και καιρό, οι ντόπιοι αναφέρονται σ’ αυτό ως “η Λιλά Λίμνη” – σιγά σιγά “αναρρώνει”. Σε λίγο, η ρυπασμένη παλέτα του Hirsch θα είναι μια ανάμνηση» 

– γράφει ο δημοσιογράφος Jordan G. Teicher σε πρόλογο στην έκδοση «Gowanus Waters».

H Paola Pivi μετέφερε δύο ζέβρες, που κανονικά ζουν στην Αφρική, αεροπορικώς μέχρι την Αλάσκα για να τις φωτογραφίσει εκεί. Μια άλλη φορά είχε φωτογραφίσει κροκόδειλους μέσα σε σαντιγί και έναν γάιδαρο πάνω σε βάρκα! Με τον τρόπο αυτό η Pivi θέλει να τονίσει το παράλογο και το ασυνάρτητο που φέρνουν μαζί τους οι κλιματικές αλλαγές. Η μετατόπιση των κλιματικών περιοχών του πλανήτη έχει κιόλας ξεκινήσει. Εκεί που πριν λίγα χρόνια υπήρχαν πάγοι μπορεί να δημιουργηθεί ένα πράσινο οικοσύστημα. Στους τροπικούς μπορεί να δημιουργηθούν έρημοι και το βόρειο ημισφαίριο να βυθιστεί σε πολικό ψύχος. Παρότι η φωτογράφος δυσκολεύτηκε στην αρχή να συνδέσει τη δουλειά της με την προστασία του περιβάλλοντος, ύστερα από αρκετή σκέψη και αναζήτηση, βρήκε τον δικό της τρόπο να προβληματίσει τον κόσμο, μέσα από το παράλογο που εμπεριέχουν οι εικόνες της. Και από αυτό το παράλογο δεν απέχουμε πλέον μακριά. Οι φωτογραφίες της δημοσιεύονται στον ιταλικό Τύπο και προκαλούν πάντοτε το ενδιαφέρον των αναγνωστών.

Ο τελευταίος τρόπος που σου απομένει να σώσεις ένα δέντρο ή ένα δάσος, είναι να το κατοικίσεις! Στις ΗΠΑ τους αποκαλούν «treehuger» («αγκαλιαστές δέντρων») και είναι άνθρωποι πάσης ηλικίας οι οποίοι εμποδίζουν τις Αρχές και τους ξυλοκόπους να κόψουν τα δέντρα σε πολλές περιοχές της Αμερικής. Οι ίδιοι αποκαλούν τους εαυτούς τους «Forest Defenders» (υπερασπιστές των δασών) και μένουν πολλές φορές για μήνες, μέσα σε αντίξοες συνθήκες, γαντζωμένοι πάνω σε δέντρα, τα οποία οι αρχές έχουν προγραμματίσει να κόψουν, αποχαρακτηρίζοντας δασικές περιοχές. Ο Christopher LaMarca ακολουθεί και φωτογραφίζει τους «Defenders», τους ξυλοκόπους και τις Αρχές, από το 2003. 

Από τις καμινάδες του τεράστιου εργοστασίου παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας Gavin Coal Power Plant στο Οχάιο των Η.Π.Α., που χρησιμοποιεί ως καύσιμο τον άνθρακα, εκλύονται το χρόνο 19 εκατομμύρια τόνοι CO2. Τόσο διοξείδιο του άνθρακα (ο βασικός υπαίτιος για το φαινόμενο του θερμοκηπίου) εκλύει σε έναν χρόνο ολόκληρη η Εσθονία! Σε αυτά προσθέστε και μερικές χιλιάδες τόνους άλλα δηλητήρια που και αυτά επιβαρύνουν το περιβάλλον αλλά και την υγεία των 200 ανθρώπων που ζουν στο μοναδικό χωριό της περιοχής, το Cheshire. Όλοι οι κάτοικοι του χωριού αρρώστησαν από την ρύπανση που προκαλεί το εργοστάσιο και μήνυσαν την εταιρεία ηλεκτρισμού. Η τελευταία (AEP) αγόρασε τότε όλη την έκταση του χωριού έναντι 20 εκατομμυρίων δολαρίων, με αποτέλεσμα οι κάτοικοί του να εγκαταλείψουν μετοικώντας αλλού.

«American Power» έχει ονομάσει ο Epstein την τελευταία του φωτογραφική δουλειά. Η λέξη power έχει δύο έννοιες: από την μια σημαίνει ενέργεια και από την άλλη σημαίνει εξουσία. Ο καλλιτέχνης μέσα από εικόνες εργοστασίων παραγωγής ενέργειας, διυλιστηρίων και αγωγούς φυσικού αερίου, δείχνει την επίδραση αυτών στο περιβάλλον και στις ανθρώπινες ζωές, αλλά και την σχέση της ενέργειας με την εξουσία. Η δουλειά του καλλιτέχνη έχει φιλοξενηθεί από πολλά μουσεία σε όλο τον κόσμο. Στον αγώνα του να αναδείξει τα προβλήματα που προκαλεί η παραγωγή και η μεταφορά της ενέργειας στο περιβάλλον, χρησιμοποιεί ως μέσο την φωτογραφία εκδίδοντας βιβλία, την παραγωγή ταινιών μικρού μήκους και video installations.

Οι φωτογραφίες του Mustafa AbdulHadi, Environmental Photographer of the Year για το 2016 απεικονίζουν τη σκληρή περιβαλλοντική πραγματικότητα ανά τον κόσμο. Εδώ η φιγούρα του Taj Mahal νωρίς το πρωί, σχηματίζει το σκηνικό για τη γεμάτη σκουπίδια όχθη του ποταμού Yamuna στην Agra, όπου διακρίνεται ένας άνδρας να ψάχνει για τιμαλφή.

Αυτοί είναι μόνο λίγοι από τους καλλιτέχνες που προσπάθησαν και συνεχίζουν να προσπαθούν να τονίσουν την τεράστια σημασία και τις διαστάσεις του προβλήματος της μόλυνσης του περιβάλλοντος και ταυτόχρονα να αφυπνίσουν την κοινωνία και ωθήσουν τους ανθρώπους στην αλλαγή πριν να είναι πολύ αργά. Μέσα σε αυτή τη στρατιά ανθρώπων που μάχονται για το περιβάλλον, θα μπορούσε και ο καθένας από εμάς να έχει θέση. Όλοι μπορούν να κάνουν κάτι για το περιβάλλον, αρκεί να το πιστέψουν και να προσπαθήσουν.

Πηγές:

https://perierga.gr/2017/03/metatrepontas-th-molynsh-se-pinakes-zwgrafikhs/

https://www.ideotopos.gr/posts/ecology/150-%CF%84%CE%B5%CF%87%CE%BD%CE%B7_%CF%80%CE%B5%CF%81%CE%B9%CE%B2%CE%B1%CE%BB%CE%BB%CE%BF%CE%BD.html

Perivallon techni mathimatika_2o gymnasio cholargou from gper2014

http://www.wwf.gr/images/pdfs/pe/Fysi&Anthropos2.pdf

https://www.lifo.gr/articles/environment_articles/102677

https://www.iefimerida.gr/news/238572/oi-10-eikones-poy-allaxan-ton-tropo-poy-skeftomaste-gia-perivallon

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *