13 Reasons Why: Πιο αληθινή απ’όσο θα έπρεπε

Το 13 Reasons Why είναι μια μυθοπλαστική σειρά βασισμένη στο ομότιτλο μυθιστόρημα του Jay Asher, η οποία θίγει αληθινά ζητήματα που πολλοί έφηβοι αντιμετωπίζουν σήμερα και αποτελεί ερέθισμα για την έναρξη συζητήσεων γύρω από ευαίσθητα θέματα που διαφορετικά, ίσως θα ήταν λίγο πιο δύσκολο να βγουν στην επιφάνεια.

H δεκαεφτάχρονη Χάνα Μπέικερ (Κάθριν Λανγκφορντ), μετά από μία σειρά γεγονότων, αποφασίζει να δώσει τέλος στη ζωή της. Έχει όμως αφήσει πίσω της δεκατρείς κασέτες, που έχει ηχογραφήσει η ίδια, στις οποίες εξηγεί τους λόγους για τους οποίους έφτασε στο σημείο της αυτοκτονίας. Κάθε κασέτα απευθύνεται και σε ένα συγκεκριμένο άτομο που θεωρεί υπαίτιο για την τραγική κατάληξη της. Η αυτοκτονία της αλλά και η επακόλουθη πορεία με τις κασέτες προκαλούν αναστάτωση στον περίγυρο της, ενώ ξεδιπλώνονται σιγά σιγά οι λόγοι για τους οποίους επέλεξε να δώσει τέλος στη ζωή της.

«Είμαι η Χάνα. Χάνα Μπέικερ. Σωστά. Μην ρυθμίζετε την… οποιαδήποτε συσκευή στην οποία το ακούτε αυτό. Είμαι εγώ, ζωντανά και σε στέρεο. Χωρίς ενκόρ και, αυτή τη φορά, χωρίς παραγγελιές. Πιάσε ένα σνακ. Άραξε. Επειδή θα σου πω την ιστορία της ζωής μου. Συγκεκριμένα, γιατί η ζωή μου τελείωσε.»

Ο Κλέι Τζένσεν (Ντίλαν Μινέτ) είναι εκείνος που θα ξετυλίξει το επικίνδυνο κουβάρι. Περνάει όλη τη σειρά ακούγοντας, μετανιώνοντας και διερωτώμενος ποιος ήταν ο δικός του ρόλος στην τραγωδία. Σιγά σιγά αρχίζει να διακρίνει την θέση του σε όλο αυτό το πλέγμα. Και δεν είναι μια θέση άμοιρη ευθυνών. Βασανίζεται από αυτά που δεν ξεστόμισε όταν η Χάνα ήταν ζωντανή. Είναι συντετριμμένος που δεν κατάλαβε τίποτα, που δεν κατάφερε να την σώσει. Είναι θυμωμένος με όλους αυτούς που την πλήγωσαν και προσπαθεί να τους τιμωρήσει. Ο Κλέι είναι φυσικά τα μάτια, τα αυτιά, η ίδια η ηθική του θεατή. Κυρίως είναι αυτός που θα πρέπει επιτέλους να μην στέκεται στη θέση του απλού παρατηρητή, είναι αυτός που πρέπει να πάρει τις δύσκολες αποφάσεις και να υπερασπιστεί και να δικαιώσει την Χάνα, ακόμη κι αν δεν είναι πλέον κοντά του.

“It has to get better. The way we treat each other. The way we look out for each other. ” – Clay Jensen.

Η σειρά του Μπράιαν Γιόρκι επιχειρεί και, σε σημαντικό βαθμό, πετυχαίνει να προσεγγίσει δύσκολες και ευαίσθητες θεματικές με μια διεισδυτική ματιά που μπορεί να σε κάνει να νιώσει εξίσου εθισμένος στην ιστορία όσο άρρωστος βλέποντάς την. Σε σκηνοθεσία (των πρώτων επεισοδίων τουλάχιστον) του Τομ ΜακΚάρθι, η σειρά δανείζεται την εμβληματική εικονογραφία, τα σκηνικά, και τα αρχέτυπα χαρακτήρων κάθε εφηβικού δράματος και ρίχνει μια σκοτεινή ματιά στο τι μπορεί να συμβαίνει κάτω από την επιφάνεια. Προσπαθεί και σε ένα βαθμό καταφέρνει να αποτυπώσει την σκληρή κοινωνική πραγματικότητα που αποτελεί η διαδικασία επιβίωσης σε ένα λύκειο. 

Η ζωή στον μικρόκοσμο των αμερικάνικων λυκείων ισορροπεί επικίνδυνα μεταξύ της σχολικής πλάκας και της ψυχολογικής καταστροφής. Δεν είναι κωμωδία. Δεν είναι μια αφελής, χαζοχαρούμενη ιστορία. Δεν αφορά εφηβικούς έρωτες, καυγαδάκια και κλασσικά σχολικά πειράγματα. Πρόκειται για καθαρή ενδοσχολική βία και για ανεύθυνες και αναίσθητες συμπεριφορές. Θίγει πολύ σημαντικά ζητήματα βίας, παρενόχλησης, βιασμού, αυτοκτονίας, κατάθλιψης.

Η λογική της κοινωνικής ανωτερότητας, της διάκρισης του φύλου, της σχολικής ευνοιοκρατίας και του διαχωρισμού των μαθητών εκδηλώνονται σε κάθε φάσμα, με κάθε πιθανή μορφή. Στη σκιά αυτής της έκδηλης και βαριάς δύναμης, υφέρπει μια σιωπή κι ένας φόβος. Ο φόβος ότι αν δείξεις έστω ένα σημάδι πως γνωρίζεις, πως αντιστέκεσαι η τύχη σου δεν θα απέχει πολύ από της Χάνα. Γιατί είναι σημαντικό να μην ξεχνάμε ότι δυνητικά όλοι μπορούμε να γίνουμε η Χάνα Μπέικερ.

“We can get better. We can do better. But we still live in a world that is out to break us any way it can.” – Clay Jensen

Οι επικριτές της συγκεκριμένης σειράς επικεντρώνονται στο γεγονός ότι «ρομαντικοποιεί» κατα έναν τρόπο και ίσως και να «δικαιώνει» άθελά του την επιλογή της αυτοχειρίας. Κάποιοι ειδικοί ψυχικής υγείας λένε ότι η σειρά θα μπορούσε να αποτελέσει κίνδυνο για την υγεία ορισμένων εφήβων, που έχουν αυτοκτονικές σκέψεις. Στην αντίπερα όχθη υπάρχουν και οι ειδικοί που λένε ότι η ύπαρξη αυτής της σειράς αποτελεί μια πολύτιμη ευκαιρία για να συζητηθεί το θέμα της αυτοκτονίας στους νέους, καθώς και να τους διδάξει πώς να εντοπίζουν προειδοποιητικά σημάδια κατάθλιψης ή αυτοκτονικών σκέψεων στους συνομηλίκους τους. Το Netflix πάντως ανακοίνωσε ότι αφαίρεσε από τη σειρά έπειτα από τις συστάσεις των ειδικών την σκηνή που δείχνει την αυτοκτονία της νεαρής πρωταγωνίστριας στο τελευταίο επεισόδιο του πρώτου κύκλου, όπου Χάνα κόβει τις φλέβες της μέσα σε μια μπανιέρα.

Όσοι παρακολουθούν τη συγκεκριμένη σειρά, πρέπει να έχουν κατά νου ότι, αν και πρόκειται για πραγματικά ζητήματα, οι ιστορίες δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα. Επίσης πολλοί χαρακτήρες δεν παίρνουν πάντα τις σωστές αποφάσεις. Ίσως δεν είναι κατάλληλη για όλους, και αν για κάποιο λόγο ο θεατής δε νιώθει άνετα κατά τη στιγμή που την παρακολουθεί, θα πρέπει να σταματήσει ή να ζητήσει βοήθεια. Διότι ο στόχος της είναι να ενημερώσει, να ευαισθητοποιήσει και να γνωστοποιήσει το γεγονός ότι αυτά τα λεπτά ζητήματα είναι πραγματικά. Ακόμα και άτομα κοντά σε εμάς μπορεί να βιώνουν τέτοια συναισθήματα, χωρίς να το έχουμε αντιληφθεί. Όταν ένα άτομο καταλήγει στην αυτοκτονία, δεν το κάνει επειδή θέλει να κόψει τη ζωή του στη μέση. Το κάνει επειδή δεν αντέχει να ζει πια με αυτό τον πόνο που νιώθει, και θέλει κάπως να σταματήσει. Είναι πια καιρός να μη φοβόμαστε να μιλάμε για τέτοια θέματα, και να ζητάμε βοήθεια όταν πλέον δεν αντέχουμε να κουβαλάμε αυτό το βαρύ φορτίο μόνοι μας. 

“How do we take what hurts most? Take the darkness and turn it into light? I think the answer is we love each other.” -Clay Jensen

Το 13 Reasons Why έχει αυτήν την στιγμή 3 σεζόν η καθεμία από 13 επεισόδια. Η Κάθριν Λάνγκφορντ ήταν υποψήφια για Χρυσή Σφαίρα το 2017 για την ερμηνεία της στον ρόλο της Χάνα Μπέικερ στην πρώτη σεζόν. Η δεύτερη σεζον αναφέρεται στις συνέπειες του θανάτου της Χάνα και στην δίκη που γίνεται ενάντια στους υπαίτιους της αυτοκτονίας της. Η τρίτη σεζόν πραγματεύεται τον θάνατο ενός εκ των πρωταγωνιστών του Bryce Walker και στην αναζήτηση του δολοφόνου του. Οι δύο τελευταίες σεζόν, παρά την δημοφιλία της σειράς, δεν ήταν τόσο επιτυχημένες όσο η πρώτη.

Η σειρά έχει ανανεωθεί για μία τέταρτη και τελευταία σεζόν και θα ακολουθήσει το βασικό cast της σειράς τη στιγμή που αποφοιτά από το λύκειο. Η παραγωγή του νέου κύκλου έχει ήδη ξεκινήσει, αν και ακόμα το Netflix δεν ανακοίνωσε ημερομηνία κυκλοφορίας ή αριθμό επεισοδίων.

Το «13 Reasons Why» ίσως να είναι υπερβολικά τακτοποιημένο σε πολλά σημεία και υπερβολικά ακραίο σε άλλα, μη πετυχαίνοντας πάντα τις εξαιρετικά λεπτές ισορροπίες που επιχειρεί να διατηρήσει. Όμως είναι μια τρομερά λεπτή, δύσκολη, σημαντική ιστορία αυτή που προσπαθεί να πει. Ό,τι λάθη κι αστοχίες κι αν κάνει στην πορεία, έχει σίγουρα καταφέρει να κάνει μια ειλικρινή προσπάθεια να μιλήσει για μικρές καθημερινές τραγωδίες και για ραγισμένες ψυχές, μια αληθινή ιστορία που εν τέλει πρέπει να κατέχει μια σημαντική θέση στην κοινωνική συζήτηση.

“No one knows for certain how much impact they have on the lives of other people” – Hannah Baker

Πηγές:

Γιατί το 13 Reasons Why είναι μια σειρά που (δεν) πρέπει να δει κάθε γονιός

https://flix.gr/news/13-reasons-why-review.html

https://menshouse.gr/sires-tenies/29030/13-reasons-pou-prepi-na-dis-tin-artia-chaiskoulia-tou-netflix

www.cinemagazine.gr/themata/arthro/to_13_reasons_why_einai_h_pio_tharralea_tileoptiki_seira_pou_mporeis_na_deis_ayti_ti_stigmi-130929624/

https://gr.ign.com/13-reasons-why/70667/news/titloi-telous-gia-to-13-reasons-why-me-ten-4e-sezon-tou

https://www.netflix.com/gr/title/80117470

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *