Minari: η κορεάτικη εκδοχή του Αμερικανικού ονείρου ή μήπως και όχι;

Αντί προλόγου

Μετά τις διθυραμβικές κριτικές και την θριαμβευτική νίκη στην περσινή απονομή των βραβείων Όσκαρ στην κατηγορία “Καλύτερης Ταινίας” ο Μπονγκ Τζουν-χο με τα “Παράσιτα” μας κρούει τον κώδωνα από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού. Την στιγμή που το Hollywood παρελθοντολογεί και επαναλαμβάνεται, ο ασιάτικος κινηματογράφος και δη αυτός της Νότιας Κορέας πρωτοπορεί, ανοίγοντας νέους φιλμογραφικούς ορίζοντες. Σε αυτό το ρεύμα, στην φετινή απονομή κάνει την εμφάνισή της κερδίζοντας την υποψηφιότητα, μεταξύ άλλων και για την κατηγορία “Καλύτερης Ταινίας” το Minari σε σενάριο και σκηνοθεσία του Λι Άιζακ Τσουνγκ.

Λίγα λόγια για την πλοκή

Την δεκαετία του ’80 μια τετραμελής οικογένεια μεταναστών καταγόμενων από την Νότια Κορέα μετακομίζει από τη δυτική ακτή σε ένα λυόμενο στο Άρκανσο. Εγκαταλείπουν την Καλιφόρνια λόγω της φιλοδοξίας του πατέρα τους, Τζέηκομπ (Στίβεν Γιούν) να ασχοληθεί επαγγελματικά με την γεωργία, οργανώνοντας μια φάρμα όπου θα καλλιεργεί κορεάτικα λαχανικά και φρούτα. Εκείνος μαζί με την γυναίκα του, Μόνικα (Χαν Γιε-ρι) εξακολουθούν και στον νέο τους τόπο εγκατάστασης να εργάζονται σε κάποιο εργοστάσιο διαχωρίζοντας τα κοτόπουλα ανά φύλο.

Η μητέρα μοιάζει να διαφωνεί με τα σχέδια του συζύγου της, γεγονός που πυροδοτεί καβγάδες ανάμεσα στο ζευγάρι. Ο πατέρας, αψηφώντας τις αντιρρήσεις της και σε συνεργασία με έναν γραφικό ντόπιο (Γουίλ Πάτον) θα ξεκινήσει να στήνει την φάρμα του. Ο περιορισμένος χρόνος τους εξαναγκάζει να καλέσουν την γιαγιά Σούνγια (Γιου-Ζανγκ Γιούν) από την Νότια Κορέα, μητέρα της Μόνικα να μείνει μαζί τους προκειμένου να προσέχει την Αν (Νόελ Κέιτ Τσο) και τον μικρό Ντέιβιντ (Άλαν Κιμ), που πάσχει από κάποιο καρδιολογικό νόσημα. Μαζί με την αντισυμβατική του γιαγιά ο Ντέιβιντ θα φυτέψει σε ένα απόμερο μέρος στο δάσος “minari” ένα φυτό που βρίσκει κανείς σε κάθε σπίτι και χρησιμοποιείται ευρέως στην Κορέα τόσο στην μαγειρική όσο και ως θεραπευτικό βότανο.

Η μητέρα κυρίως, ιδιαίτερα ευλαβική καθώς είναι, βρίσκει καταφύγιο στην εκκλησία. Παρ’ όλα αυτά τίποτα δεν είναι ικανό να προετοιμάσει τους πρωταγωνιστές αλλά και εμάς τους θεατές για όσα θα ακολουθήσουν, για την τροπή που θα πάρει το εγχείρημα του πατέρα, για την εξέλιξη της σχέσης του ζευγαριού αλλά και της υγείας του νεαρού Ντέιβιντ.

Λίγα λόγια για την σκηνοθεσία και το σενάριο

Όπως αρμόζει σε κάθε αυτοβιογραφική ταινία, έτσι και το “Minari” έχει ένα ύφος και μια ροή αφηγηματική. Μοιάζει σαν να διαβάζει κανείς το ημερολόγιο ενός εκ των πρωταγωνιστών. Είναι μια ιστορία μετανάστευσης προσεγγιζόμενη από την οπτική των ανθρώπων που την βιώνουν. Ως συνέπεια, είναι ανθρώπινη και σχεδόν νοσταλγική. την ανάδυση αυτού του συναισθήματος συντείνει η επιλογή των χρωμάτων που κυριαρχούν στο φιλμ, αλλά και η μουσική υπόκρουση του Εμίλ Μοσέρι. Η νοσταλγία γίνεται ο κινητήριος μοχλός που μετατρέπει το έργο από μια προσωπική κατάθεση, από μια εξομολόγηση σε κάτι πανανθρώπινο και οικουμενικό.

Μια τακτική που ο ασιατικός κινηματογράφος έχει εδώ και καιρό κατοχυρώσει ως τυπικό του γνώρισμα είναι η απουσία διαλόγων, κάτι που παρατηρείται εν προκειμένω. Οι λέξεις είναι περιττές, όταν οι αγωνίες, οι σκέψεις, οι φόβοι αποτυπώνονται ευαγώς στα πρόσωπα των πρωταγωνιστών. Πρόκειται για ένα χαρακτηριστικό δείγμα “καθαρού” σινεμά, που διέπεται από την απουσία οτιδήποτε εγκεφαλικού και αρκείται σε χαρακτήρες χρωματισμένους, με εξαίρεση την μικρή Αν, που συμβιώνουν, αλληλοεπιδρούν, προβληματίζονται, με λίγα λόγια ζουν.

Λίγα λόγια για τους συμβολισμούς

Οι συμβολισμοί που μπορεί να εντοπίσει κανείς σε μια ταινία ποικίλουν σίγουρα και εξαρτώνται από τις δικές του εικόνες και βιώματα. Επομένως, είναι μια υπόθεση καθαρά “προσωπική”. To “Minari” βρίθει τέτοιων συμβόλων που αποδεικνύουν πως δεν κάνουμε λόγο απλά για ένα έργο μετανάστευση αλλά για μια ελεγεία που εξυμνεί την αλλαγή, την αποδοχή, την εξέλιξη, την προσαρμοστικότητα, τους οικογενειακούς δεσμούς.

Οι χαρακτήρες

Τόσο ο Τζέηκομπ όσο και η Μόνικα είναι σκεπτικοί. Ο πρώτος, ιδιαίτερα κυνικός, δυσκολεύεται να αποδεχτεί τόσο τους ντόπιους Αμερικανούς όσο και τους συμπατριώτες του Κορεάτες που ζουν σε μεγάλες πόλεις. Είναι επιφυλακτικός. Διαρκώς θεωρεί πως θα τον εξαπατήσουν ή θα τον εκμεταλλευτούν. Ο φόβος του αυτός δεν είναι παράλογος, αλλά πηγάζει από την ανασφάλεια που κυοφορούν όλοι εκείνοι οι άνθρωποι που εγκαταλείπουν τον τόπο τους σε αναζήτηση του καλύτερου, επιφορτισμένοι με την ευθύνη της οικογενειακής φροντίδας και την ανησυχία της αποτυχίας που ελλοχεύει. Ο ρόλος του πατέρα και του πρωτότοκου στην Κορέα είναι επιφορτισμένος, με αποτέλεσμα να κουβαλά συνέχεια το βάρος εκπλήρωσης της αποστολής του, της οικονομικής εξασφάλισης του οίκου του.

Ταυτόχρονα, και η Μόνικα δυσκολεύεται να αποδεχτεί το απομακρυσμένο σπίτι, την απομόνωση, την αλλαγή σκηνικού. Και οι δυο στην πρόοδο του έργου θα αναγνωρίσουν το λάθος τους και θα αλλάξουν στάση. Θα αγκαλιάσουν τις αλλαγές σαν ένα αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής και της εξελικτικής τους πορείας.

Τα στοιχεία της φύσης

Στο μεγαλύτερο μέρος του έργου πρωταγωνιστεί, τουλάχιστον οπτικά, η φύση. Τα δύο επιμέρους στοιχεία της, η φωτιά και το νερό πρωτοστατούν εν είδει βιβλικών αναφορών. Αμφότερα έχουν θετική και αρνητική όψη που εναλλάσσονται. Λύτρωση ή μαρτύριο, εμπόδιο ή διέξοδος; Την απάντηση θα την δώσουμε μόνοι μας.

Το αμερικανικό όνειρο

Tο έργο αν και με ασιάτικες υπογραφές είναι πιο αμερικανικό από τις περισσότερες χολυγουντιανές δημιουργίες. Αποσαρθρώνει και συγχρόνως ανοικοδομεί το “αμερικανικό όνειρο” προσδίδοντάς του διαστάσεις ρεαλιστικές. Ξεκαθαρίζει πως δεν είναι κάτι τελεολογικό αλλά κάτι αενάως επαναλαμβανόμενο. Εξ ου και το σχήμα κύκλου που μπορεί κανείς να διακρίνει στο φιλμ (σε αποφυγή spoiler δεν θα δώσουμε περαιτέρω λεπτομέρειες). Επομένως, δεν υπάρχει κανένας τελικός προορισμός για την οικογένεια, μονάχα κινούμενοι στόχοι που καλούνται διαρκώς να πετύχουν. Ειρωνεύεται την εμπορευματοποίηση, την κακώς εννοούμενη και φολκλορική “αμερικανιά” και καθαρίζει το τοπίο, αποκαθηλώνοντας εμμέσως, πλην σαφώς, από τους θρόνους τους όλα εκείνα τα στοιχεία που φάνταζαν ιδανικά στα μάτια ενός μετανάστη στις ΗΠΑ.

To “minari”

Ο σκηνοθέτης χρησιμοποιώντας μάλιστα για τις ανάγκες της ταινίας minari που καλλιεργεί ο πατέρας του στις ΗΠΑ συνδέει ένα φυτό, ιδιαίτερα εύστοχα, με τις ρίζες του ανθρώπου που εγκαταλείπει την μητρόπολη, αλλά αυτές τον ακολουθούν στον νέο τόπο εγκατάστασής του. Ακόμα και όταν όλα τον εγκαταλείπουν, στο τέλος εκείνες μένουν, να του υπενθυμίζουν την ιστορία του, τους στόχους του ποιος είναι και προς τα που πορεύεται. Το συγκεκριμένο φυτό, ευρέως χρησιμοποιούμενο στην Κορέα, αναπτύσσεται σε δεύτερο πλάνο, αυτόνομα, τόσο στην ταινία όσο και στην πραγματικότητα, αφού φθάνει στην ακμή του αφού αρχικά μαραθεί. Σε ένα ποιητικό φυτό που κουβαλά πάνω του μια κουλτούρα και μια φιλοσοφία ξένη και συνάμα οικεία χρωστά αυτό το μαγικό φιλμ το όνομά του.

Αντί επιλόγου

Το minari είναι μια ταινία που απαιτεί να την δει κανείς πάνω από μια φορά και να την αφουγκραστεί βαθιά για την νιώσει σε βάθος, προσέχοντας και την παραμικρή λέξη και την παραμικρή εικόνα. Αν και πολύ κριτικοί και μη είδαν σε αυτό ομοιότητες με το “Nomadland” μπορεί κανείς να αποδώσει τις κοινές συνισταμένες στην ασιατική καταγωγή και των δύο σκηνοθετών, αλλά και στην ασιατική προσέγγιση του σεναρίου, των χαρακτήρων. Μάλλον είναι καιρός τέτοιου είδους ταινίες με όλη την φιλοσοφία που κουβαλούν να υπερβούν τον στενό κύκλο των σινεφίλ και να αγαπηθούν από το ευρύ κοινό που μέσα τους θα βρει τον εαυτό του.

Δείτε το τρέιλερ εδώ:

Πηγές:

https://www.cinemagazine.gr/nea/arthro/minari_review-131028727/

https://www.theatlantic.com/culture/archive/2021/02/minari-lee-isaac-chung-visual-melancholia-american-dream/618064/

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *