4 ποιητές της θάλασσας

Αντί προλόγου

Η ομορφιά των ελληνικών θαλασσών έχει εξυμνηθεί ολίγες φορές από την ποίηση. Έλειπε όμως μία συλλογική παρουσίαση όλων εκείνων των ποιητών των οποίων το έργο διαπνέεται από τη θαλασσινή αυτή αύρα. Την απουσία αυτή ήρθε να αποκαταστήσει ο Γιάννης Κορίδης με τους “Θαλασσινούς ποιητές” που κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Ιωλκός.

Λίγα λόγια για το περιεχόμενο

Στο έργο αυτό προβάλλεται το έργο τεσσάρων ποιητών, του Νίκου Καββαδία, του Δ.Ι. Αντωνίου, του Αθανασίου Χ. Κούρου και του Χρόνη Α. Σοφρά. Πραγματοποιείται μία ανάλυση του έργου τους, μα ο γράφων μίλα για τη ζωή και για συγκεκριμένους στίχους, ενδεικτικούς της ποιητικής εκάστου. Σε όλες τις περιπτώσεις δεν επιβάλλει στον αναγνώστη την άποψή του και την δική του οπτική επί του έργου στηριζόμενος στην προσωπική του σχέση με το ποιητικό έργο. Επιχειρεί με απλό και κατανοητό τρόπο, ανθρώπινα και συναισθηματικά να εξηγήσει, να ερμηνεύσει, να διεισδύσει στα γοητευτικά αυτά ποιητικά σύμπαντα και το πετυχαίνει.

1. Νίκος Καββαδίας

Από την συλλογή αυτή δεν θα μπορούσε να λείπει ο εραστής της θάλασσας Νίκος Καββαδίας με την μυθιστορηματική ζωή και το έργο που εισήγαγε στο συλλογικό υποσυνείδητο τη δυσκολία της ζωής των ναυτικών. Μία ποίηση σχεδόν παίζω λογική απλή που δεν υπερβάλλει αλλά είναι ικανοί να αγγίξει τις ευαίσθητες χορδές της ψυχής και με τη μουσικότητα της να γίνει αγαπητή από την πλατιά μάζα. Αυτό Ίσως να εξηγεί και το γεγονός τις μελοποιήσεις μεγάλης μερίδας των έργων του. Εστιάζοντας στο Μαραμπού και στον Κόλια, ο Γιάννης Κορίδης καταλήγει πως ο Καββαδίας είναι ένας ποιητής μοναχικός μεν, ζεστός, αγαπητικός και δικός μας.

2. Δ.Ι. Αντωνίου

Επόμενος στη λίστα ο Αντωνίου που ποιητικά τουλάχιστον κινείται στα ίδια πλαίσια με τον Καββαδία. Απεχθάνεται την περιττολογία και επιλέγει να μιλήσει για την βαθιά συγκίνηση και για τη μοναχικότητα. Είναι και αυτός ταπεινός Αν και η ποίηση του είναι πλουμιστή, πλούσια σε συναίσθημα. Εκείνος κινείται γύρω από την χαμένη ευτυχία, από την εγκαρτέρηση, από την αναμονή. Ωστόσο, η ποίηση του δεν είναι απέλπιδα, είναι φωτεινή, ικανή να προκαλέσει ρίγος. Αν και τα ποιήματά του είναι λίγα, ο ιδιόμορφος ποιητικός του στοχασμός τον συγκατατάσσει μεταξύ των πιο σημαντικών θαλασσινών ποιητών.

3. Αθανάσιος Χ. Κούρος

Η περίπτωση του Αθανασίου Κούρου είναι μία ιδιάζουσα περίπτωση. Μαζί με τους δυο προπάτορες συγκαταλέγεται στη γνήσια Τριάδα των καθαρόαιμων θαλασσινών ποιητών. Το έργο του, ωστόσο, διακόπηκε πρόωρα από το θάνατό του. Σε αυτό κυριαρχούν η αγάπη, ο έρωτας, η στοργή. Πρόκειται για μία ποίηση αισιόδοξη, με Χάρη και λεπτότητα. Σε αυτήν το λυρικό στοιχείο είναι παρόν, με έναν ξεχωριστό τρόπο, αυτόν που εκτείνεται στο γαλάζιο, στο ακρογιάλι, στην αρμύρα. Η τρυφερότητα του, η κομψότητα, η ευαισθησία που περιβάλλει κάθε του λέξη είναι δείγμα απόλυτης ανθρωπιάς. Και δεν πρόκειται για μεμονωμένα ποιήματα αλλά για το σύνολο ενός έργου με συγκεκριμένο ύφος και ήθος. Δυστυχώς, αυτός ο ποιητής με τη μαεστρία να μετατρέπει τη σκέψη του σε τραγούδι δεν πρόλαβε να το πράξει στο βαθμό που εμείς οι αναγνώστες του θα θέλαμε. Όπως αναφέρει και ο Γιάννης Κορίδης έφυγε σχεδόν με το μολύβι στο χέρι.

4. Χρόνης Α. Σοφράς

Ο Σοφράς εμφανίστηκε τελευταίος στην ποιητική σκηνή ως νοσταλγός μιας άλλης, πιο ρομαντικής εποχής την οποία προσπάθησε να συμπεριλάβει στην ποίηση του. Αυτό δεν σημαίνει ότι γύρισε την πλάτη του στις καινοτομίες της τέχνης αλλά ότι με παρρησία πρέσβευε τη δική του οπτική. Σαφώς σημαντικό κομμάτι αυτής της οπτικής του υπήρξε το υγρό στοιχείο. Αγάπησε βαθιά τη θάλασσα και υπήρξε υπηρέτης της μέχρι το τέλος. Αν και μεγάλο μέρος των ποιημάτων άργησε ή δεν εκδόθηκε ποτέ με το γλαφυρό και τον υποβλητικό του στίχο που μέχρι στιγμής έχουμε γνωρίσει καταφέρνει να μας συγκινήσει και να μας μεταδώσει την αγάπη του αυτή για τη θάλασσα. Μία αγάπη απέραντη που συνοδεύεται από ζεστασιά, ανθρωπιά, από μία σχεδόν παιδική μάτια. Ο Πειραιάς και η Σαλαμίνα που είναι και ο τόπος καταγωγής σου δεν έλειψαν ποτέ από την ποίηση του, όπως και οι άνθρωποι από τα μέρη εκείνα. Οι ταπεινοί, οι άνθρωποι του μόχθου και της εργατιάς υμνήθηκαν στο έργο του. Η θαλασσινή καθημερινότητα με μία δόση τραγικότητας και σάτιρας ειπώθηκε στο στίχο του. Η ελληνικότητα του είναι αδιαμφισβήτητη και ίσως αυτή θα έπρεπε να παρακινήσει την ενδελεχέστερη μελέτη του έργου και της προσφοράς του πρώτα από τη γενέτειρα και ύστερα από το σύνολο του αναγνωστικού κοινού.

Λίγα λόγια για το βιβλίο

Το έργο διακρίνεται στις τέσσερις ξεχωριστές ενότητες όπου παρουσιάζονται συνοπτικά, με σαφήνεια, βέβαια και πολλές λεπτομέρειες η ζωή και το έργο των ποιητών, ενώ παρατίθενται και ορισμένα αποσπάσματα, τα οποία εν συνεχεία αναλύονται. Όλα αυτά περιβάλλονται από ένα πανέμορφο και καλαίσθητο εξώφυλλο που έχει επιμεληθεί ο Δημήτρης Κουρκούτης. Το συνολικό αποτέλεσμα αισθητικά, ποιοτικά και από άποψη περιεχομένου είναι αξιόλογο και πρωτότυπο.

Αντί επιλόγου

Μιας και το καλοκαίρι είναι εδώ, μία πανοπτική η προσέγγιση του έργου των θαλασσινών ποιητών είναι πανάκεια. Ειδικά όταν μερικοί από αυτούς δεν είναι ευρέως γνωστή έργα σαν αυτό του Γιάννη Κορίδη, μας δίνουν την ευκαιρία να τους γνωρίσουμε και αν μας γοητεύσουν να περιηγηθούμε βαθύτερα στην ποιητική της χώρα μόνοι μας. Νομίζουμε πως αυτό ήταν το μεγαλύτερο στοίχημα που είχε βάλει ο γράφων με αυτό το βιβλίο και τουλάχιστον εμάς μας κέρδισε.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *