Everything Everywhere All at Once: Ένα τρελό, συναισθηματικό και φιλοσοφικό ταξίδι στο πολυσύμπαν του εγώ μας

Το σκηνοθετικό δίδυμο των Ντάνιελ Κουάν και Ντάνιελ Σέινερτ επιστρέφει μετά το Swiss Army Man και μας προσφέρει ίσως την πιο αχαλίνωτη, ξέφρενη, θεοπάλαβη, χαοτική ταινία φαντασίας. Με το “Everything Everywhere All at Once” (“Τα Πάντα Όλα” σε ελληνική μετάφραση) οι Daniels φέρνουν στη ζωή ένα πρωτότυπο και εξωφρενικό όραμα που είναι τόσο διασκεδαστικό όσο συναισθηματικό και φιλοσοφικό καθώς δημιούργησαν μία σάτιρα γεμάτη δράση και περιπέτεια, μία υπαρξιακή κωμωδία για τα «πρέπει» και τα «θέλω», μία καυστική κριτική του αμερικανικού ονείρου που, όχι, δεν κάνει όλους τους μετανάστες πλούσιους, και μία ωμή παραδοχή, ότι οι μεγαλύτερες, υπερηρωικές μάχες που δίνει κανείς είναι αυτές στο οικογενειακό τραπέζι.

Η Υπόθεση

Η Κινεζοαμερικανίδα Έβελιν έφτασε στα μισά της ζωής της και βρίσκεται σε απόλυτη απόγνωση. Δεν μπορεί να επικοινωνήσει πλέον με τον άτολμο άντρα της, δεν μπορεί να συνεννοηθεί με την γκέι κόρη της, δεν μπορεί να οργανώσει τα λογιστικά της κι ο επικείμενος έλεγχος από την Εφορία την κάνει να τρέμει. Οχι όμως τόσο πολύ, όσο η επίσκεψη του αυστηρού πατέρα της. Εκείνος αντιπροσωπεύει την Κίνα, τις παραδόσεις, την πειθαρχία, την εργατικότητα, ενώ εκείνη απέτυχε στο κυνήγι του αμερικανικού ονείρου. Η ψυχική της κατάσταση μοιάζει με την οικογενειακή τους επιχείρηση (ένα τοπικό, παρηκμασμένο κατάστημα με πλυντήρια αυτοεξυπηρέτησης): κάθε μέρα, όλα τα άλυτα προβλήματα την στροβιλίζουν και την κοπανούν στο κάδο του πλυντηρίου που είναι η ζωή της. Πόσες λάθος στροφές πρέπει να πήρε στην πορεία της για να βρεθεί παγιδευμένη σε αυτή τη δουλειά, σε αυτή την οικογένεια, σε αυτή τη ζωή; Θα το ανακαλύψει σύντομα, καθώς, της αποκαλύπτεται ότι έχει ειδικές δυνάμεις: μπορεί να συνδέσει την συνείδηση της σε μια άλλη εκδοχή του εαυτού της, δηλαδή μπορεί να μεταπηδήσει σε πολλαπλά παράλληλα σύμπαντα (όσα και οι επιλογές που δεν έκανε), όπου σε καθένα από αυτά υπάρχει μία διαφορετική Έβελιν. Μαθαίνει όμως ότι μόνο εκείνη είναι που μπορεί να τους σώσει από την επικράτηση του κακού με το όνομα Τζόμπου Τουπάκι. Θα κάνει την επιλογή να παλέψει και για όσα έχουν σημασία και για το δικό της σύμπαν;

Υπάρχουν πραγματικά χιλιάδες χαρακτηρισμοί που μπορεί κανείς να δώσει στο “Τα Πάντα Όλα” των Ντάνιελς: διασταύρωση του Μάτριξ με το χάος, μια πολυσυμπαντική οικογενειακή περιπέτεια επιστημονικής φαντασίας, μια κινηματογραφική βουτιά στα συγκρουόμενα πολυσύμπαντα, ένα μαξιμαλιστικό ταξίδι αυτογνωσίας μέσα σε κουνελότρυπες διαφορετικών διαστάσεων που εκδηλώνονται σχεδόν ταυτόχρονα. Οι δυο κινηματογραφιστές, φροντίζουν, όμως, μέσα από την θεότρελη ιδέα τους να περάσουν ηχηρά μηνύματα για τις δυσκολίες, αλλά και τις προκλήσεις της σύγχρονης ύπαρξης. Στην συμπαραγωγή βρίσκονται οι Anthony & Joe Russo, ενώ πρωταγωνιστεί η Michelle Yeoh, μαζί με τους Jamie Lee Curtis, James Hong, Stephanie Hsu, Jonathan Ke Quan, Ande Le, Brian Le, Jenny Slate, και Harry Shum Jr.

Οι πρωταγωνιστές

Η πρωταγωνιστική τριάδα των Yeoh, Quan και Hsu όχι μόνο έχουν φοβερή χημεία και δημιουργούν μια ενδιαφέρουσα σχέση μεταξύ της οικογένειας, αλλά το κάνουν και υπό πολλαπλές συνθήκες. Η θρυλική Michelle Yeoh, η οποία σε πρόσφατη συνέντευξή της δήλωσε συγκινημένη που παίζει σε αυτήν την ταινία και πως περίμενε έναν τέτοιο ρόλο χρόνια τώρα, λάμπει καθώς φέρνει στη ζωή αυτόν τον καθημερινό άνθρωπο που έχει παραγκωνιστεί από τη ζωή, με μια αξιοζήλευτη ερμηνεία που αναδεικνύει το υποκριτικό της εύρος και διατηρεί τη δύναμή της από τις πιο πεζές και ήσυχες μέχρι και τις πιο φανταχτερές και εξωφρενικές στιγμές της. Όσον αφορά την επιστροφή του Ke Huy Quan μπροστά από τις κάμερες, ο ηθοποιός που είχε εξελιχθεί σε ένα από τα πιο γνωστά child actor της δεκαετίας του ΄80 μέσα από τις ταινίες Indiana Jones and the Temple of Doom και το Goonies, μας δείχνει με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο ότι του άξιζαν περισσότερες ευκαιρίες για ρόλους στη μεγάλη, αλλά και στη μικρή οθόνη. Υποδυόμενος τον μπερδεμένο συναισθηματικά σύζυγο της Evelyn, είναι αδιαμφησβήτητα ένας από τους χαρακτήρες-κλειδιά της πλοκής και μια αποκάλυψη στον ρόλο του, προσφέροντας ασύγκριτο comic relief, τυφλό ηρωισμό και μελαγχολία καθώς εναλλάσσεται στους διαφορετικούς εαυτούς του χαρακτήρα του. Αντίστοιχα, η Stephanie Hsu στέκεται δίπλα τους θαυμάσια και αποτυπώνει με αυτοπεποίθηση την απογοήτευση της νέας γενιάς που αντιπροσωπεύει η Joy. Μαζί τους μία απολαυστική Jamie Lee Curtis, στον ρόλο της αγριεμένης ελέγκτριας, που προσδίδει με την παρουσία της πολύ χιούμορ αλλά και αναπάντεχη ευαισθησία. Θα ήταν άδικο να μην επαινέσουμε και την απίστευτη δουλειά που έχει γίνει στα special effects, τα οποία, αν και έγιναν μόνο από δύο ομάδες 5 και 7 ατόμων (για το CGI και τα πρακτικά εφέ αντίστοιχα) συμπεριλαμβανομένων των δύο σκηνοθετών, δεν έχουν τίποτα να ζηλέψουν από ταινίες blockbuster μεγάλων εταιρειών.

O απόλυτος παραλογισμός του multiverse και το φιλοσοφικό νόημα της ταινίας

Το “Everything Everywhere All at Once” είναι μια καταιγιστική εμπειρία. Ποιος θα φανταζόταν ότι μια μεσήλικη μητέρα που ζορίζεται να τα βγάλει πέρα με την οικογένεια και τη δουλειά της θα μπορούσε να γίνει μια συναρπαστική φιγούρα εν είδει σούπερ ήρωα –που θα επισκιάσει πολλούς πραγματικούς σούπερ ήρωες– και με ένα multiverse κλάσεις υπεράνω από οτιδήποτε έχουμε δει μέχρι στιγμής από πολλαπλά franchises; Κι όμως, οι Daniels κατάφεραν ακριβώς αυτό με το χαοτικό και φρέσκο, άκρως γοητευτικό και απόλυτα δημιουργικό όραμά τους. Την ίδια στιγμή όμως που το σύμπαν εκρήγνυται μπροστά στα μάτια μας και η ιστορία διαστέλλεται, ο πυρήνας της παραμένει απίστευτα προσωπικός, και η δουλειά του διδύμου είναι αξιοσημείωτη τόσο για τις υφολογικές και αισθητικές επιλογές στο σενάριο και τη σκηνοθεσία όσο και για την ικανότητά του να ενώσει αυτά τα στοιχεία σε ένα ισορροπημένο και συνεκτικό σύνολο.

Η ταινία παίζει με το ταξίδι αυτογνωσίας της ηρωίδας, μία σύμβαση που το κοινό έχει μάθει να περιμένει από τέτοιου είδους ταινίες και δημιουργεί μία εξωφρενική δομή που διαδραματίζεται σε ένα θρυμματισμένο πολυσύμπαν. Η έννοια, όμως, του multiverse εδώ έχει ουσιαστικό λόγο ύπαρξης, καθώς χρησιμοποιείται πιο πρακτικά, με κάθε σύμπαν που επισκέπτεται η Evelyn να έχει να προσφέρει κάτι στην ίδια αλλά και στην ευρύτερη αφήγηση. Καθώς συντελούν στο σύνολο και την εξέλιξη της πλοκής, το καθένα από αυτά μας παρουσιάζει επίσης μία μικρότερη, ανεξάρτητη αλλά και ολοκληρωμένη ιστορία μέσα από λίγες μονάχα στιγμές τρυφερότητας, ρομαντισμού, τραγωδίας, γελοιότητας ή δράσης. Έτσι, εισάγεται ένα πλήθος από διαφορετικά κινηματογραφικά είδη, με πολλά από αυτά να αποτελούν και αναφορά σε πολυαγαπημένες ταινίες, από τον “Ρατατούη” της Pixar μέχρι το “In the Mood for Love” του Wong Kar-Wai και τις ταινίες του Jackie Chan. Όλα αυτά τα στοιχεία από διαφορετικά είδη εν τέλει ενώνονται σε ένα αξιοθαύμαστο σύνολο που εξυψώνεται ακόμα πιο ψηλά από την παραδειγματική δουλειά της Michelle Yeoh και των συμπρωταγωνιστών της.

Στην αρχή, είναι πολύ εύκολο να καταλάβει κανείς γιατί η Έβελιν είναι απογοητευμένη με τη δουλειά της, τον άντρα της, την κόρη της. Αλλά αφού δει τους πολλούς τρόπους με τους οποίους θα μπορούσε να είχε εκτυλιχθεί η ζωή της, τις αμέτρητες πιθανότητες για το ποιά θα μπορούσε να είχε γίνει, μια βαθύτερη αλήθεια αναδύεται. Αν τίποτα δεν έχει σημασία, τότε το μόνο που μπορεί να έχει σημασία είναι αυτό που θα επιλέξεις. Το πολυσύμπαν μπορεί να περιέχει άπειρη ποσότητα πόνου και στενοχώριας, αλλά περιέχει επίσης άπειρη δημιουργικότητα, πάθος, ομορφιά, αλλά και συναισθηματική επαφή. Μέσα από αυτό το καλειδοσκόπιο, ο ίδιος ο κυνισμός απλά μεταφράζεται, σε μια νεα επιλογή. Δεν γίνεσαι αφελής ή ανίδεος, με το να επιλέγεις να εκτιμάς τις μικρές στιγμές, τις μικρές πράξεις καλοσύνης. Άλλωστε σε έναν κόσμο, όπου τόσα πολλά μπορεί να τα αισθάνεσαι ασήμαντα, η επιλογή του να είσαι σκληρός ή ακόμη και απελπισμένος δεν έχει μεγαλύτερη αξία από την επιλογή της καλοσύνης και της ενσυναίσθησης.

Το Everything Everywhere δεν απορρίπτει απλώς τον κυνισμό, αλλά τον διαψεύδει. Και αυτή μπορεί να είναι η πιο καθοριστική του αξία , καθώς η ταινία παίρνει την έννοια ενός άπειρου πολυσύμπαντος -και κατ’ επέκταση, την τεράστια, συντριπτική φύση των δικών μας εμπειριών- και την εξετάζει τόσο κριτικά όσο και με κατανόηση. Και καθώς η ταινία διαμορφώνεται σε ένα κρεσέντο ταυτόχρονων σεκάνς δράσης και εναλλαγής συναισθημάτων, ανακαλύπτουμε ότι η ουσία της ιστορίας δε βρίσκεται εκεί, και οι Daniels το γνωρίζουν καλά αυτό, οπότε, ηθελημένα, το κάνουν να μοιάζει τόσο πολύπλοκο που ως ένα σημείο δε βγάζει καν νόημα, διότι, όσο περνάνε τα λεπτά, αντιλαμβάνεσαι ότι ο πυρήνας της ιστορίας τελικά είναι η οικογένεια Wang και τα συνηθισμένα, καθημερινά προβλήματα μίας μητέρας με την κόρη της, ενός γάμου που περνάει κρίση, οι δυσκολίες που συναντάς για να κρατήσεις μία επιχείρηση υγιής, το χάσμα μεταξύ των διαφορετικών γενεών, η απογοήτευση για όνειρα που ποτέ δεν τόλμησες να ακολουθήσεις, οι προκλήσεις που αντιμετωπίζουν γονείς και παιδιά σε εδάφη μακριά από την πατρίδα τους. Μέσα από τον μανιώδη ρυθμό της, η ταινία διερευνά τον μηδενισμό και τον παραλογισμό ως στάση ζωής, μεταξύ άλλων. Είναι γεγονός ότι οι Daniels, υπερφορτώνουν το σενάριο τους με πολλά, αγνοώντας κανόνες και κώδικες αφήγησης. Όλα αυτά όμως, με έναν περίεργο τρόπο, συνυπάρχουν αρμονικά μεταξύ τους και μάλλον, λειτουργούν κινηματογραφικά. Είναι σίγουρα από τις περιπτώσεις ταινιών που όσες περισσότερες φορές την δεις, τόσα περισσότερα έχεις να ανακαλύψεις.

Πηγές:

https://gr.ign.com/everything-everywhere-all-at-once/97467/review/everything-everywhere-all-at-once-review

https://unboxholics.com/reviews/movies-tv/94200-to-everything-everywhere-all-at-once-einai-i-pio-allokoti-tainia-tis-chronias-review

https://www.lifo.gr/guide/cinema/movies/ta-panta-ola

https://flix.gr/cinema/everything-everywhere-all-at-once-review.html

One thought on “Everything Everywhere All at Once: Ένα τρελό, συναισθηματικό και φιλοσοφικό ταξίδι στο πολυσύμπαν του εγώ μας

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται.