Οδός Λάμπρου Πορφύρα

Το ξέρω, δεν πιστεύεις πια στους δρόμους των ποιητών. Ούτε κι άλλος κανείς πιστεύει. Όμως, αυτός ο δρόμος υπάρχει στ’ αλήθεια
και θέλω, τουλάχιστο, να το θυμάσαι
πως των διαβήκαμε μαζί
(δυο τρεις φορές όλο κι όλο, βέβαια,
πάνε χρόνια τώρα)
όταν το χέρι μου πάσχιζε ν’ απαγάγει το χέρι σου,
όταν τα όνειρά μου είχαν την αφελή φιλοδοξία να γίνουν, λέει,
μαργαρίτες στο άσπρο σου πουκάμισο.

Continue reading “Οδός Λάμπρου Πορφύρα”

“Η Όπερα της Πεντάρας” του Μπέρτολτ Μπρεχτ

Είναι ένα έργο εμβληματικό και πολυδιάστατο. Με μια ιστορία γοητευτική και πρωταγωνιστές δύο από τους πλέον σημαντικούς δημιουργούς του θεάτρου του 20ου αι., τον Μπέρτολτ Μπρεχτ και τον συνθέτη Κουρτ Βάιλ, σε μια από τις εμπνευσμένες στιγμές συνεργασίας που γνώρισε ποτέ η τέχνη της σκηνής. «Η Όπερα της Πεντάρας είναι ένα πλήρες θέαμα –δεν τολμώ να γράψω απόλυτο θέατρο», έγραψε ο Μπερνάρ Ντορτ στην θεμελιώδη μελέτη του για τον Μπρεχτ. Η Όπερα της Πεντάρας τιμά το μουσικό θέατρο, την έννοια της διασκευής, την τέχνη του ηθοποιού. Και, βέβαια,  την τέχνη του θεατή, για την οποία ο Μπρεχτ πολλά έγραψε στην πορεία των χρόνων, προτείνοντας την πολιτική διάσταση στην αισθητική απόλαυση –μικρό δείγμα:

«Αν θέλει κανείς να φτάσει στην καλλιτεχνική απόλαυση, δεν αρκεί να καταναλώνει αναπαυτικά και αδαπάνητα το αποτέλεσμα μιας καλλιτεχνικής δημιουργίας. Είναι απαραίτητο να συμμετάσχει στη δημιουργία, να γίνει ο ίδιος ως ένα βαθμό δημιουργικός, να συναινέσει σε μια ορισμένη δαπάνη φαντασίας, να συνδέσει ή να αντιπαραθέσει την προσωπική του εμπειρία με την εμπειρία του καλλιτέχνη».

Continue reading ““Η Όπερα της Πεντάρας” του Μπέρτολτ Μπρεχτ”

“Το Πληγωμένο Τραπέζι” της Φρίντα Κάλο: Η ιστορία της εξαφάνισης του πίνακα

Ο πίνακας της Φρίντα Κάλο La Mesa Herida (Το Πληγωμένο Τραπέζι), εκτέθηκε για πρώτη φορά το 1940, χάθηκε το 1955 και στη συνέχεια έγινε αντικείμενο διεθνούς αναζήτησης. Η ελαιογραφία -μια αυτοπροσωπογραφία που πραγματεύεται τον πόνο της Κάλο μετά το χωρισμό της από τον ομότεχνό της, γνωστό για τις τοιχογραφίες μεγάλης κλίμακας, Ντιέγκο Ριβέρα- την τελευταία φορά εθεάθη και φωτογραφήθηκε σε μια έκθεση του 1955 στη Βαρσοβία.

Ανάλυση του έργου

Ο πίνακας προβάλλει θέματα, που απαντώνται συχνά στο έργο του Κάλο, όπως το Μεξικό, το αδιέξοδο, ο πόνος, η θλίψη και η απώλεια. Στο έργο, η Κάλο κάθεται στο κέντρο του τραπεζιού όπου εμφανίζονται και φιγούρες όμοιες με αυτές του πίνακα: “Οι τέσσερις κάτοικοι της Πόλης του Μεξικού.” Το τραπέζι είναι ποτισμένο με αίμα και πλαισιώνεται από μια θεατρική κουρτίνα, παρέχοντας ένα τέλειο σκηνικό. Ανάμεσα στις φιγούρες, παρατηρείται και ένα ειδώλιο Nayarit (μέρος της από τη συλλογή του πρώην συζύγου Diego Rivera), καθώς κι ένας σκελετός papier-mâché (συχνά ονομάζεται Φιγούρα που μοιάζει με τον Ιούδα), δύο παιδιά και τα κατοικίδιο ελαφάκι της, Granizo.

Σύμφωνα με τους μελετητές, στον πίνακα, «Η Κάλο δεν είναι πλέον ένα μπερδεμένο παιδί, αλλά έχει μέγεθος ενηλίκου που κάθεται στο τραπέζι.» Ακόμη, ο πίνακας θεωρείται ως μια πολιτική δήλωση, καθώς η ίδια με αυτόν τον τρόπο καυτηριάζει τα μεξικανικά στερεότυπα. Η Κάλο αιμορραγεί ως μάρτυρας του Μεξικανικού, σχολιάζει τις εκτελεστικές πτυχές της μεξικανικής ταυτότητας.

Η Kahlo με καταγωγή από την Tehuana, βρίσκεται στο επίκεντρο του πίνακα. Τα μακριά σκούρα μαλλιά της σηκώνονται και αγγίζουν το χέρι του σκελετού, δένοντας τις δύο φιγούρες μαζί. Ανάμεσα στην Kahlo και τον σκελετό βρίσκεται μόνο το γλυπτό Nayarit. Το αίμα ξεχειλίζει από πληγές στο τραπέζι και αναβλύζει από το πάτωμα. Εξοικειωμένη και ισχυρότερη από τον θάνατο, η νεαρή καλλιτέχνης είναι έτοιμη να τον αντιμετωπίσει, παρά τις σωματικές και ψυχολογικές πληγές, που ακόμη δεν έχουν επουλωθεί…

Η ιστορία της εξαφάνισης

Το έργο εθεάθη τελευταία φορά το 1965 στην Πολωνία και έκτοτε αγνοείτο, μέχρι το 2019, όταν οι μεξικανικές αρχές συνέλαβαν έναν άντρα, στην προσπάθειά του να πουλήσει το έργο. Τα τελευταία δύο χρόνια, ο πίνακας έχει διχάσει τους μελετητές της τέχνης, καθώς από πολλούς αμφισβητείται η αυθεντικότητά του.

Ο έμπορος έργων τέχνης Κρίστιαν Λόπεζ ισχυρίζεται ότι ο πίνακας ζωγραφικής φυλάσσεται πλέον σε μια αποθήκη στο Λονδίνο, έτοιμος να πωληθεί σε οποιονδήποτε προσφέρει περισσότερα από 40 εκατομμύρια ευρώ.

1

Ωστόσο, οι μελετητές έχουν απορρίψει τον ισχυρισμό ότι βρέθηκε το αυθεντικό «ιερό δισκοπότηρο» όπως θεωρείται για τους συλλέκτες και τους ερευνητές έργων τέχνης. Η ιστορικός λατινοαμερικανικής τέχνης Χέλγκα Πρίγκνιτζ – Πόντα επισήμανε ότι υπάρχουν «σαφείς διαφορές» μεταξύ του έργου που πρόκειται να πωληθεί και των φωτογραφιών του πρωτότυπου, σύμφωνα με το AP, προσθέτοντας ότι υπάρχουν ομοιότητες μεταξύ του πίνακα που πωλείται με προτεινόμενη τιμή 40 εκατομμύρια ευρώ και προηγούμενων, ανακριβών αντιγράφων.

Η Σουζάνα Πλιέγκο, μία άλλη ιστορικός τέχνης που έχει εργαστεί για χρόνια στο αρχείο της Φρίντα Κάλο, συμφωνεί ότι ο ανακαλυφθείς πίνακας ζωγραφικής είναι πιθανότατα πλαστός. Η Πλιέγκο λέει επίσης ότι η «Φρινταμάνια» -η οποία μετέτρεψε την ίδια την καλλιτέχνη σε εμπορικό προϊόν- συμβάλλει στην απόπειρα πώλησης πλαστών έργων: «Επειδή οι πίνακές της πωλούνται τόσο ακριβά, κάποιος κάνει μια πρόταση για να δει αν κάποιος άλλος θα πειστεί».

AP 811129900091

Ο Λόπεζ από την πλευρά του λέει ότι «ο χρόνος θα μας δώσει την αλήθεια». «Όποιος έχει τη δυνατότητα να πληρώσει το ποσό των 40 εκατομμυρίων ευρώ μπορεί να ξοδέψει όσο χρόνο θέλει με τους ειδικούς του να αναλύουν το έργο», καταλήγει.


Το μυστήριο με τον χαμένο πίνακα της Φρίντα Κάλο – Πλαστός ή αυθεντικός αυτός που βρέθηκε;

“Το τίμημα” της Τζωρτζίνας Κουριαντάκη

Τούτο το άδικο, το μέσα μου το σκότωσε
κι’ναι ο θάνατος βαρύς κι αβυσσαλέος.
Μ’ άφησε άδεια, να μετρώ μνήμων μου πτώματα,
μία χούφτα θύμησες κουφάρια ξεβρασμένα.
Είναι η θάλασσα, κοχύλια που μου έφερε,
σε μι’ αμμουδιά, εστία ερωτευμένων.
Μα ‘ναι η Άμπωτης που τράβηξε τα κύματα,
μαζί της πήρε πίσω, άσπλαχνα, τα δώρα.
Το ακρογιάλι στείρα δάκρυα εποτίστηκε
μα θέλει και άλλα το κενό για να γεμίσει.
Μα ‘μαι μικρή, πώς να τ’ αντέξω τούτο το άδικο,
τ’ άνισο χτύπημα, ψυχής μου την αντάρα;
Άραγε ο πόνος θα το φέρει το ανάσταιμα;
Για πληρωμή μου, τάχα, λύτρωση θα τάξει;
Σαν ντους σκωτσέζικο ανασαιμιών μας σμίξιμο,
ας είν’ τουλάχιστον γλυκόπικρο το τέλος.

Continue reading ““Το τίμημα” της Τζωρτζίνας Κουριαντάκη”

Το Δέντρο της Ζωής του Gustav Klimt

To 1904, τα Βιεννέζικα Εργαστήρια (Wiener Werkstatte) δέχθηκαν τη σημαντικότερη παραγγελία τους, η οποία αφορούσε την ανέγερση ενός μεγάρου στις Βρυξέλες για λογαριασμό του βιομήχανου Adolph Stoclet. O Γιόζεφ Χόφμαν, υπεύθυνος του όλου εγχειρήματος, ζήτησε από τον Κλιμτ να αναλάβει τη διακόσμηση της τραπεζαρίας, για την οποία ο ζωγράφος σχεδίασε τρεις συνθέσεις.

Continue reading “Το Δέντρο της Ζωής του Gustav Klimt”

Paprika: Η ιαπωνική ταινία anime που ενέπνευσε το Inception

Η ταινία του Christopher Nolan, “Inception”, που κυκλοφόρησε στη μεγάλη οθόνη το 2010, είναι ήδη γνωστή. Αυτό που ενδεχομένως, δεν γνωρίζουν πολλοί, είναι πως η ταινία αυτή βασίστηκε σε μεγάλο βαθμό. στο “Paprika”, την ταινία που κυκλοφόρησε 4 χρόνια πριν, το 2006 από το θρυλικό στούντιο της Madhouse, σε σκηνοθεσία του μεγάλου δασκάλου Satoshi Kon.

Βασισμένο στο ομότιτλο novel του Yasutaka Tsutsui, αυτό το φιλμ αποτυπώνει μία διαστρεβλωμένη, σουρεαλιστική πραγματικότητα, με το κόσμο των ονείρων και τον έλεγχο της σκέψης να βρίσκονται σε πρώτο πλάνο. Το ψέμα και η αλήθεια μπερδεύονται μεταξύ τους, οι ψυχικές παθήσεις δίνουν το παρόν και το σενάριο είναι γοητευτικά δυσνόητο. Βαθύ, σύνθετο και ασαφές, ανάγει τη ταινία σε θρύλο και κάνει το θεατή να τη παρακολουθεί ξανά και ξανά, προσπαθώντας να συμπληρώσει όλο το μυστηριώδες παζλ που ξεδιπλώνεται μπροστά του. To Paprika είναι αναμφίβολα ένα από τα τελειότερα ψυχολογικά θρίλερ όλων των εποχών, το οποίο καταπιάνεται με το τελευταίο ανθρώπινο καταφύγιο: τα όνειρα.

Continue reading “Paprika: Η ιαπωνική ταινία anime που ενέπνευσε το Inception”

“Εικόνες ενός περίεργου Ελληνικού καλοκαιριού”, της Νιόβης Σανταμά

Τα χαρούμενα νεαρά παιδιά που φυσούν τον πηλό
και με χρώματα που δίνουν ζωή .
Ερμού 280 .

Continue reading ““Εικόνες ενός περίεργου Ελληνικού καλοκαιριού”, της Νιόβης Σανταμά”

«Το Λάθος» του Αντώνη Σαμαράκη: Το αλληγορικό μυθιστόρημα για τον ολοκληρωτισμό

«Το μυστικό, το κλειδί της επιτυχίας και της εσωτερικής γαλήνης, και για το Καθεστώς και για το άτομο, είναι η απλούστευση. Όσο λιγότερο λειτουργεί η σκέψη σας, τόσο και πιο πολύ είσαστε ευτυχείς και αποδοτικοί για το Καθεστώς. Ο υπ’ αριθμόν 1 κίνδυνος είναι το να σκέφτεστε. Όχι πολλές διακρίσεις, όχι διάλογο με τον εαυτό σας. Η μία και μόνη διάκριση, επαναλαμβάνω και υπογραμμίζω, που επιτρέπεται είναι η εξής: με το Καθεστώς – όχι με το Καθεστώς».

Τα παραπάνω λόγια, αν και γράφτηκαν πριν από περισσότερα από 50 χρόνια, ανταποκρίνονται όσο ποτέ άλλοτε στη σύγχρονη πραγματικότητα. Είναι λόγια που τα διαβάσαμε στο “Λάθος” του Αντώνη Σαμαράκη, ένα βιβλίο, κάτι περισσότερο από ένα αστυνομικό-ψυχολογικό μυθιστόρημα.

Continue reading “«Το Λάθος» του Αντώνη Σαμαράκη: Το αλληγορικό μυθιστόρημα για τον ολοκληρωτισμό”

“Εφιάλτης” του Χένρυ Φιούζελι: Ο ανεκπλήρωτος έρωτας και η έμπνευση του Φράνκενσταϊν

Ο ζωγράφος

Η ζωή

Ο Γιόχαν Χάινριχ Φίσλι  ή Χένρυ Φιούζελι , όπως είναι γνωστός στην Αγγλία, ήταν Αγγλοελβετός ζωγράφος, χαράκτης, σχεδιαστής και κριτικός της τέχνης. Καταγόταν από αξιοσέβαστη Λουθηρανή οικογένεια καλλιτεχνών και συγγραφέων, η οποία αντιδρούσε στις επιθυμίες του να ακολουθήσει καλλιτεχνική σταδιοδρομία. Ο Φιούζελι σπούδασε αρχικά στο Βερολίνο (1763 – 65) και στη δεκαετία του 1770 έζησε αρκετά χρόνια στη Ρώμη, μελετώντας το έργο του Μιχαήλ Αγγέλου στην Καπέλα Σιξτίνα. Μετά την οριστική του εγκατάσταση στο Λονδίνο (1778), απέκτησε μεγάλη φήμη και συνδέθηκε φιλικά με τους Άγγλους ζωγράφους Σερ Τζόσουα Ρέυνολντς και Ουίλιαμ Μπλέικ. Το 1790 έγινε μέλος της Βασιλικής Ακαδημίας του Λονδίνου, όπου δίδαξε και έγινε έφορος. Πέθανε το 1825 σε ηλικία 84 ετών και ενταφιάστηκε στον Καθεδρικό Ναό του Αγίου Παύλου στο Λονδίνο, δίπλα στον Τζέσουα Ρέυνολντς.

Continue reading ““Εφιάλτης” του Χένρυ Φιούζελι: Ο ανεκπλήρωτος έρωτας και η έμπνευση του Φράνκενσταϊν”

10 Πίνακες για τη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου

Τη μνήμη των 353.000 θυμάτων της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου τιμάει σήμερα ο απανταχού Ελληνισμός, διεκδικώντας την καθολική αναγνώρισης του εγκλήματος της Τουρκίας.

Continue reading “10 Πίνακες για τη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου”