«Η Σονάτα των Φαντασμάτων» του Αυγούστου Στρίντμπεργκ

«Η Σονάτα των Φαντασμάτων», ένα θεατρικό έργο γραμμένο το 1907, είναι αναμφίβολα το πιο γνωστό και πολυσυζητημένο έργο του Στρίντμπεργκ και συνοψίζει ολόκληρη την ψυχική και καλλιτεχνική του πορεία. Το έργο γράφτηκε λίγο πριν το θάνατο του μεγάλου Σουηδού συγγραφέα και γνώρισε εντυπωσιακή επιτυχία. Ανήκει στην κατηγορία των θεατρικών δωματίου του Στρίντμπεργκ, τα οποία έχουν ως χαρακτηριστικό την πραγμάτευση ενός θέματος σε βάθος, που ενώ κινείται στο χώρο της φαντασίας στηρίζεται στην ανθρώπινη εμπειρία και παρατήρηση.

Continue reading “«Η Σονάτα των Φαντασμάτων» του Αυγούστου Στρίντμπεργκ”

“Η Κοιμωμένη” του Γιαννούλη Χαλεπά

Το 2017 συμπληρώθηκαν εκατόν σαράντα χρόνια από τη δημιουργία της Κοιμωμένης, του πιο γνωστού και συζητημένου έργου της νεοελληνικής γλυπτικής (“Η Κοιμωμένη”) και ογδόντα χρόνια από τον θάνατο του γλύπτη της, του Γιαννούλη Χαλεπά (1851/3;-1938). Το ταφικό μνημείο της νεαρής κόρης βρίσκεται στο Α’ Κοιμητήριο Αθηνών και φαίνεται να εικονογραφεί με τον πιο εύστοχο τρόπο τη σχέση των δύο δεινών θεών της ηροδότειας Θεογονίας, των δίδυμων αδελφών Ύπνου και Θανάτου.

Σελίδες επί σελίδων έχουν γραφτεί για την ιστορία του μνημείου, πολλές από τις οποίες τις έχει εμπνεύσει ο μυθοποιητικός ρομαντισμός του 19ου αιώνα, που έφτασε στο σημείο να πλέξει ειδύλλιο ανάμεσα στην κοπέλα και στον γλύπτη. Γνωρίζουμε κάποια δεδομένα για την ταυτότητα της Κοιμωμένης από άρθρο του δημοσιογράφου Γιάννη Φάτση (1930-1997) στην εφημερίδα Το Βήμα της Κυριακής (23 Δεκεμβρίου 1973).

Continue reading ““Η Κοιμωμένη” του Γιαννούλη Χαλεπά”

«Ο Γλάρος» του Άντον Τσέχωφ: ένα έργο για την αναπόσπαστη σχέση ζωής, αγάπης και τέχνης

«Ο Γλάρος» είναι ένα έργο γραμμένο το 1890, με το οποίο ο Αντόν Τσέχωφ γνώρισε θρίαμβο και καθιερώθηκε ως κορυφαία μορφή της ρωσικής δραματουργίας. Πρόκειται για ένα έργο που δικαιωματικά θεωρείται το πλέον αυτοβιογραφικό θεατρικό έργο του Τσέχωφ.

Η ΥΠΟΘΕΣΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ

Μια λίμνη ορίζει τον ψυχικό χώρο του έργου. Μια λίμνη που κάνει μάγια, τρελαίνει, παίρνει τα μυαλά των ηρώων, δημιουργεί, καθρεφτίζει ή καταπίνει τα όνειρά τους. Ο νέος συγγραφέας Τρέπλιεφ ανεβάζει το πρώτο του θεατρικό έργο, με σκοπό να εντυπωσιάσει τους καλεσμένους της μητέρας του, αλλά και την ίδια, τη διάσημη ντίβα του θεάτρου Αρκάντινα. «Πρέπει να βρούμε νέους τρόπους έκφρασης, που εάν δεν τους βρούμε, καλύτερα να μην κάνουμε θέατρο» υποστηρίζει με ορμή και πάθος. Πρωταγωνίστρια του έργου του, ο μεγάλος του έρωτας, η Νίνα, ένα απλό κορίτσι που έχει μεγαλώσει δίπλα στη λίμνη και ονειρεύεται να γίνει ηθοποιός. Το άδοξο τέλος της παράστασης του νεαρού συγγραφέα θα φέρει απρόβλεπτες συνέπειες και θα είναι ο καταλύτης που θα σφραγίσει τις ζωές τους για πάντα.

Continue reading “«Ο Γλάρος» του Άντον Τσέχωφ: ένα έργο για την αναπόσπαστη σχέση ζωής, αγάπης και τέχνης”

«Εκεί που τραγουδάνε οι καραβίδες»: ένας ύμνος στην φύση, στην ζωή και στο επώδυνο ταξίδι της ενηλικίωσης

Το «Εκεί που τραγουδάνε οι καραβίδες» είναι το εκδοτικό φαινόμενο για το οποίο όλοι συζητάνε από το 2019 και εξής. Και ας μας επιτραπεί, όχι άδικα. Το πρώτο μυθιστόρημα της 72χρονης Αμερικανίδας ζωολόγου και συγγραφέως Ντέλια Όουενς αποτελεί «μια ωδή στον φυσικό κόσμο και μια σπαρακτική ιστορία ενηλικίωσης, που μας υπενθυμίζει πώς τα παιδικά μας χρόνια μάς καθορίζουν για πάντα και ότι η ανθρώπινη φύση κουβαλά αρχέγονα, βίαια μυστικά, απ’ τα οποία κανένας δεν μπορεί να ξεφύγει» (από το οπισθόφυλλο του βιβλίου).

Continue reading “«Εκεί που τραγουδάνε οι καραβίδες»: ένας ύμνος στην φύση, στην ζωή και στο επώδυνο ταξίδι της ενηλικίωσης”

Πέντε “άγνωστες” ταινίες – αριστουργήματα που αξίζει να δεις σήμερα

Το καλοκαίρι έφτασε στο τέλος του, ακολουθεί το φθινόπωρο (όχι ο χειμώνας) και η αλήθεια είναι πως η περίοδος των διακοπών ήταν μιας πρώτης τάξεως ευκαιρία για όλους να δουν περισσότερες ταινίες και σειρές. Μετά από μια δύσκολη περίοδο για τη βιομηχανία, λόγω της πανδημίας, επιτέλους φέτος το καλοκαίρι είχαμε πολλές νέες κυκλοφορίες, ενώ – με τη βοήθεια των θερινών σινεμά – όλοι είχαν τη δυνατότητα να κάνουν βουτιά στη νοσταλγία και να παρακολουθήσουν παλαιότερες παραγωγές που είτε είχαν χρόνια να δουν είτε τις παρακολούθησαν για πρώτη φορά. Το καλοκαίρι, λόγω γενικότερου mood, προσφέρεται μεν για πιο ανάλαφρες επιλογές, όμως υπάρχουν και εκείνοι που ανήκουν στα «παμφάγα» του σινεμά και βλέπουν τα πάντα ανεξαρτήτως είδους. Σε αυτή τη κατηγορία ανήκω και εγώ ως συντάκτης του παρόντος άρθρου, και παρόλο που φέτος είδα πολλά πράγματα, αποφάσισα να γράψω το άρθρο αυτό για να φέρω στο προσκήνιο indie διαμαντάκια που δυστυχώς πέρασαν κάτω από τα radar τη περίοδο που βγήκαν, παρά το γεγονός πως δεν έχουν να ζηλέψουν τίποτα απολύτως από τις blockbuster παραγωγές των πολλών εκατομμυρίων. Παρακάτω, λοιπόν, ακολουθούν 5 προτάσεις τέτοιων ταινιών που κατά τη προσωπική άποψη του συντάκτη είναι αριστουργήματα και που σίγουρα αξίζουν τον χρόνο σας.

Continue reading “Πέντε “άγνωστες” ταινίες – αριστουργήματα που αξίζει να δεις σήμερα”

“Αυγουστιάτικο Δειλινό” του Νίκου Καψιάνη

Αυγουστιάτικο Δειλινό

Μη μου μιλάς, άκου τη θάλασσα
νιώσε την αρμύρα στον βοριά
που δροσερά αποχαιρετά τούτο το καλοκαίρι.
Διάλεξε το κύμα που θα μας ταξιδέψει
σ’ ένα ταξίδι με καπετάνιο τον άνεμο
κι ένα ολόγιομο φεγγάρι για οδηγό.
Κάπου, ένας έρημος γιαλός περιμένει
να σμίξει την αγάπη για πάντα…
Κι αν ο ήλιος έδυσε χθες μέσα στις σκέψεις,
ας κοιτάμε μπροστά.
Η ελπίδα θα μας φέρει πάλι
μιαν ανατολή χαρούμενη, ξέγνοιαστη,
σε κάποιας εξοχής τον ανέμελο ουρανό…

Νίκος Καψιάνης, “Αυγουστιάτικο Δειλινό” (από την ποιητική συλλογή: “Ιχνοβατώντας στο φως… και στο σκοτάδι”), εκδόσεις Θερμαϊκός, 2021.

Ακούστε το ποίημα εδώ:

Η «Νεκρή ζώνη» του Χάρολντ Πίντερ

Η «Νεκρή ζώνη» είναι ένα έργο γραμμένο στα μέσα περίπου της δημιουργικής περιόδου του διάσημου δραματουργού Χάρολντ Πίντερ, το 1937. Πρόκειται για μια μεταφυσική αλληγορική κωμωδία που ξεχωρίζει ανάμεσα στο πολυδιάστατο έργο του δημιουργού του.

Η ΥΠΟΘΕΣΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ

Φαινομενικά στην «Νεκρή ζώνη» ένας πετυχημένος αλκοολικός ποιητής και συγγραφέας ο Χιρστ, που ζει σε ένα σπίτι του βόρειου Λονδίνου μαζί με τον οικονόμο – γραμματέα του Φόστερ και τον υπηρέτη – σωματοφύλακά του Μπριγκς, προσκαλεί έναν αποτυχημένο ποιητή τον Σπούνερ, που μόλις γνώρισε σε μία παμπ, για να συνεχίσουν να πίνουν και να μιλήσουν. Κατά την διάρκεια της νύχτας και της επόμενης μέρας, ξετυλίγονται ιστορίες, αναμνήσεις, παλιές γνωριμίες και κρυφές επιθυμίες. Όμως σε αυτό το έργο τίποτα δεν είναι απολύτως αλήθεια και τίποτα δεν είναι απολύτως ψέματα. Το έργο τελειώνει με τους ήρωες να βρίσκονται εγκλωβισμένοι μέσα στο δωμάτιο και μέσα στο μυαλό τους, με την κατάρα να μην μπορούν να αλλάξουν θέμα! Από τώρα και εις το διηνεκές θα βρίσκονται μέσα σε αυτούς τους τέσσερις τοίχους συζητώντας ξανά και ξανά τα ίδια πράγματα, βιώνοντας τις ίδιες καταστάσεις, διότι «Στη νεκρή ζώνη τίποτα δεν κινείται, τίποτα δεν αλλάζει, τίποτα δε γερνάει. Όλα παραμένουν για πάντα παγωμένα και σιωπηλά…».

Continue reading “Η «Νεκρή ζώνη» του Χάρολντ Πίντερ”

“The Deep”: ένα ξεχωριστό έργο τέχνης της ύστερης καλλιτεχνικής φάσης του Τζάκσον Πόλοκ

Ο πίνακας “The Deep” (1956) αποτελεί έναν μοναδικό έργο τέχνης στην καριέρα του σπουδαίου ζωγράφου Τζάκσον Πόλοκ, ο οποίος έφυγε από την ζωή σαν σήμερα το 1956 εξαιτίας ενός αυτοκινητιστικού δυστυχήματος. Ο συγκεκριμένος πίνακας όχι άδικα κίνησε το ενδιαφέρον των μελετητών τέχνης και υπήρξε η αφορμή ποικίλων συζητήσεων γύρω από τον συμβολισμό του.

Continue reading ““The Deep”: ένα ξεχωριστό έργο τέχνης της ύστερης καλλιτεχνικής φάσης του Τζάκσον Πόλοκ”

«Πλεξούδα» της Λετίσια Κολομπανί: η γυναικεία δύναμη ως ένας δεσμός άρρηκτος

«Μια γυναίκα ελεύθερη είναι ακριβώς το αντίθετο από μια γυναίκα ελευθέρων ηθών». Με τη φράση αυτή της Σιμόν Ντε Μποβουάρ ξεκινά το πρώτο της μυθιστόρημα η Λετίσια  Κολομπανί, που φέρει τον τίτλο «Η πλεξούδα» και κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πατάκης. Πρόκειται για μια ιστορία που ενώνει τις ζωές τριών διαφορετικών και άγνωστων μεταξύ τους γυναικών. Ένα βιβλίο υπέροχο, συγκινητικό και αληθινό, ένας πραγματικός ύμνος στην γυναικεία δύναμη που κέρδισε μία θέση στην καρδιά μας, αμέσως όταν το διαβάσαμε.

Continue reading “«Πλεξούδα» της Λετίσια Κολομπανί: η γυναικεία δύναμη ως ένας δεσμός άρρηκτος”

«Ιθάκες» του Δημήτρη Ελευθεράκη

ΙΘΑΚΕΣ

Ἡ ἐπικράτεια ἀποτυπώνει τόν χάρτη μέ τρομακτική λεπτομέρεια.
Κάθε σημεῖο ἐπάνω στήν ἐπικράτεια παλεύει μέ τά στοιχεῖα τῆς φύσης,
γιά νά μοιάσει μέ τό σημεῖο τοῦ χάρτη πού τό παριστάνει.
Ἡ θάλασσα μέ τά νησιά καί τούς ὑφάλους της
μοιάζει μέ τούς μεσημβρινούς καί τούς παράλληλους,
ὁ ἄνθρωπος μοιάζει στό σχῆμα του: εἶναι μελάνι καί σκίτσο.
Τὰ ὀστά εἶναι θραύσματα ἑνός ἀρχετυπικοῦ σκελετοῦ
τό σῶμα του ματωμένη μάζα ἀπ’ τό μάθημα τῆς ἀνατομίας
τά αἰσθήματα ἡ συμπύκνωση τοῦ κενοῦ.

Continue reading “«Ιθάκες» του Δημήτρη Ελευθεράκη”