“Μοναξιά” του Έντουαρντ Χόπερ

Ίσως δεν είμαι τόσο άνθρωπος – αυτό που ήθελα να κάνω ήταν να ζωγραφίσω το φως του ήλιου στο πλάι ενός σπιτιού».

Ε. Χόπερ
Continue reading ““Μοναξιά” του Έντουαρντ Χόπερ”

Έντουαρντ Χόπερ, ο ζωγράφος της ανθρώπινης μοναξιάς

«Είναι δύσκολο για μένα να γνωρίζω εκ των προτέρων τι θα ζωγραφίσω. Όλα έρχονται σιγά σιγά».

Έντουαρντ Χόπερ, ζωγράφος

Έντουαρντ Χόπερ υπήρξε ένας από τους κυριότερους εκπροσώπους του ρεαλισμού στην αμερικανική τέχνη του μεσοπολέμου. Γεννήθηκε στο Νίακ της Νέας Υόρκης και πέρασε τα παιδικά και εφηβικά του χρόνια σε αυτή τη μικρή επαρχιακή πόλη. Από το 1900 εγκαταστάθηκε οριστικά στη Νέα Υόρκη όπου αρχικά είχε πάει για σπουδές, ζώντας την καθημερινότητα της μεγαλύτερης μητρόπολης των Η.Π.Α.

Μεσούσης της εφηβείας του αποφάσισε να ασχοληθεί με την ζωγραφική. Το ένστικτο τον έσπρωξε στα χρώματα, τις μπογιές και τα πινέλα. Οι γονείς του, που δεν συμφωνούσαν με αυτή την προοπτική, τον παρότρυναν να ασχοληθεί με την εικονογράφηση, που συγγενεύει με την ζωγραφική. Οι γονείς του ενδιαφέρονταν περισσότερο για την επαγγελματική του αποκατάσταση έχοντας την πεποίθηση ότι η εργασία πρέπει να αποδίδει λεφτά. Στο πλαίσιο αυτό, ξεκίνησε σπουδές εικονογράφησης, αλλά στον πρώτο χρόνο τα παράτησε και επέστρεψε εκ νέου στη ζωγραφική.

“Πρωινός ήλιος” (1952)

Το 1906, σε ηλικία 24 ετών, ο Έντουαρντ Χόπερ φεύγει για το Παρίσι. Ο νεαρός εικονογράφος που έμελλε να γίνει ένας από τους κυριότερους εκπροσώπους του ρεαλισμού στην αμερικανική τέχνη του μεσοπολέμου, γνωρίζει την ποίηση του Μπωντλαίρ, τα έργα του οποίου έμελλε να διαβάζει και να απαγγέλλει σε όλη την υπόλοιπη ζωή του. Επηρεάζεται όσο κανένας άλλος ομότεχνος της εποχής του από την Ευρωπαϊκή ζωγραφική και από την τεχνοτροπία ζωγράφων, όπως ο Βελάθκεθ και Γκόγια. Επιστρέφοντας στις ΗΠΑ ήρθε αντιμέτωπος με μια κοινωνία που του φάνηκε «τρομακτικά σκληρή και ωμή». Ξεκινά να αποτυπώνει τη μοναξιά του ανθρώπου των αρχών του 20ού αιώνα με έναν τρόπο πολύ διαφορετικό από τους καλλιτέχνες της εποχής του.

“Γραφείο σε μικρή πόλη” (1953)

Οι πίνακες του Χόπερ εκφράζουν τη μοναξιά, την αποξένωση και την έλλειψη επικοινωνίας, γράφουν οι κριτικοί. Φτιάχνει ένα εξωπραγματικό σκηνικό και εκεί τοποθετεί τους ήρωές του, λες και βγαίνουν από ένα διήγημα και προσπαθούν να διηγηθούν τις ιστορίες τους.

“Sailing” (1911)

Όταν επιστρέφει στις ΗΠΑ, πουλά τον πρώτο πίνακά του, το “Sailing” (1911), το 1913 στην τιμή των 250 δολαρίων. Δουλεύει ασταμάτητα καλλιεργώντας το προσωπικό του στιλ, ενώ το 1925 με ένα μεταχειρισμένο Dodge, αρχίζει τα ταξίδια του αποτυπώνοντας μια αλλιώτικη Αμερική στα μοτέλ του εθνικού οδικού δικτύου, στα καφεστιατόρια και στα βενζινάδικα. Αντλούσε έμπνευση από τις μεγαλουπόλεις, τις μικρές επαρχιακές πόλεις και τα παραθαλάσσια τοπία.

Ενώ, λοιπόν, η Αμερική ζει το ρυθμό του μεσοπολέμου και των ξέφρενων πάρτι, μέσα στις πολύβουες πόλεις και τους ουρανοξύστες, ο Χόπερ επιμένει στην καταγραφή  της ανθρώπινης μοναξιάς και της μελαγχολίας στις μητροπόλεις και την ανία της επαρχίας. Ο Χόπερ διέσχισε την Αμερική πέντε φορές από το 1941 έως το 1955, ζωγραφίζοντας μοναχικούς και αινιγματικούς ανθρώπους, λυπημένους και σκεπτικούς ανθρώπους, τοπία που λούζονται σε ένα κινηματογραφικό φως, δεν είναι τυχαίο ότι θεωρείται ο πιο κινηματογραφικός ζωγράφος. Επηρέασε όχι μόνο εικαστικούς αλλά και σκηνοθέτες, όπως ο  Χίτσκοκ, ο Βέντερς, ο Ντάριο Αρτζέντο, ο Σαμ Μέντες και ο Ρίντλεϊ Σκοτ. Ο Χόπερ πέθανε σε ηλικία 85 ετών, στο στούντιό του στη Νέα Υόρκη. Το μεγαλύτερο μέρος του έργου του – περισσότερα από 3.000 έργα- κληροδοτήθηκαν στο Whitney Museum of American Art.

Ο Έντουαρντ Χόπερ και η σύζυγός του

Μεγαλύτερη μούσα του, η σύζυγός του Τζοζεφίν Νιβίσον Χόπερ, μοντέλο σε πολλούς πινακές του. Ωστόσο και εκείνη υπήρξε διάσημη ζωγράφος – για ένα διάστημα, μάλιστα, ήταν πιο γνωστή από τον ίδιο. Οι New York Timesτο 1924 είχαν κάνει ολόκληρο αφιέρωμα στην δουλειά της με αφορμή έκθεσή της στο Μουσείο του Μπρούκλιν.

“Ο Ανατολικός Άνεμος φυσά πάνω από το Γουιχόκεν” (1934)

“Ο Ανατολικός Άνεμος φυσά πάνω από το Γουιχόκεν είναι ο τίτλος που έδωσε ο ζωγράφος σε πίνακά του, ο οποίος το 2013 πουλήθηκε σε τιμή ρεκόρ, σε δημοπρασία, για περισσότερα από 40 εκατομμύρια ευρώ. Ο Χόπερ είχε ζωγραφίσει αυτά τα τέσσερα σπίτια, πάνω από τον ποταμό Χάντσον το 1934, συνοδεύοντας το έργο του με έναν στίχο: «Μόνο το γρασίδι, το νεκρό γρασίδι που ποτέ δεν έχει κοπεί, γνωρίζει κατά πού φυσάει ο άνεμος».

Παρά τη μεγάλη αποδοχή που είχαν οι ελαιογραφίες του, ο Χόπερ στην αρχή προτιμούσε τις ακουαρέλες και μάλιστα ζωγράφιζε μ’ αυτή την τεχνική σχεδόν τα πάντα, από παραλίες μέχρι τις κατοικίες στη Νέα Αγγλία.

“Τα νυχτοπούλια” (1942)

Τα νυχτοπούλια είναι ένας από τους διασημότερους πίνακες του καλλιτέχνη. Ο τίτλος ανήκει στη σύζυγό του, η οποία παρατήρησε πως ο ένας από τους άνδρες έχει στην πραγματικότητα το ράμφος ενός πουλιού για μύτη. Η ίδια θα γράψει αργότερα στην αδερφή της : «Ο Εντ μόλις τελείωσε έναν πολύ καλό πίνακα. Μια καντίνα τη νύχτα με τρεις φιγούρες. Τα Νυχτοπούλια είναι ένα καλό όνομα γι’ αυτό το έργο. Ο Εντ πόζαρε στον καθρέφτη για τις ανδρικές φιγούρες και εγώ για τη γυναικεία. Το δούλευε επί ενάμιση μήνα».

Ο Έντουαρντ Χόπερ πέθανε το 1967. Η σύζυγός του άφησε την περιουσία και τα έργα του στο Μουσείο για την Αμερικανική Τέχνη, Γουίτνεϊ. Έναν χρόνο αργότερα έφυγε και εκείνη από τη ζωή, αφήνοντας στο μουσείο και τα δικά της έργα, συνολικά περισσότερα από 3.000 κομμάτια.

“Δυτικό μοτέλ” (1957)

Αντίθετος με τον σουρεαλισμό και πηγή έμπνευσης για τους καλλιτέχνες της ποπ αρτ, όπως ο Ουόρχολ, ο ίδιος επιθυμούσε να παραμένει ανώνυμος. Τα έργα του που απεικονίζουν τη στροφή της Αμερικής από τις αρχές του 20ού αιώνα έως τη δεκαετία του εξήντα. Μια χαμένη Αμερική που αναζητά την ταυτότητά της, μέσα από τις εικόνες μιας μεγαλούπολης, δίνοντας έμφαση στις λεπτομέρειες. Κτίρια με προσόψεις από τούβλο, σωλήνες γκαζιού, μπαρ, κινηματογράφοι, γραφεία, ξενώνες, βενζινάδικα, η τάση φυγής των ανθρώπων, έρημοι νυχτερινοί δρόμοι. Ήρωες που υιοθετούν όποια ιστορία θέλει το κοινό και ο αγοραστής. Ένα αφήγημα πάντοτε σε εξέλιξη.

ΠΗΓΕΣ: https://diastixo.gr/epikaira/storyteller/8139-edward-hopper , http://www.artmag.gr/art-history/artists-faces/item/6178-edward-hopper , https://www.elculture.gr/blog/article/o-%ce%ad%ce%bd%cf%84%ce%bf%cf%85%ce%b1%cf%81%ce%bd%cf%84-%cf%87%cf%8c%cf%80%ce%b5%cf%81-%ce%b1%ce%b9%cf%87%ce%bc%ce%b1%ce%bb%cf%89%cf%84%ce%af%ce%b6%ce%b5%ce%b9-%cf%84%ce%bf-%ce%ba%ce%b1%ce%bb%ce%bf/