«Ιθάκες» του Δημήτρη Ελευθεράκη

ΙΘΑΚΕΣ

Ἡ ἐπικράτεια ἀποτυπώνει τόν χάρτη μέ τρομακτική λεπτομέρεια.
Κάθε σημεῖο ἐπάνω στήν ἐπικράτεια παλεύει μέ τά στοιχεῖα τῆς φύσης,
γιά νά μοιάσει μέ τό σημεῖο τοῦ χάρτη πού τό παριστάνει.
Ἡ θάλασσα μέ τά νησιά καί τούς ὑφάλους της
μοιάζει μέ τούς μεσημβρινούς καί τούς παράλληλους,
ὁ ἄνθρωπος μοιάζει στό σχῆμα του: εἶναι μελάνι καί σκίτσο.
Τὰ ὀστά εἶναι θραύσματα ἑνός ἀρχετυπικοῦ σκελετοῦ
τό σῶμα του ματωμένη μάζα ἀπ’ τό μάθημα τῆς ἀνατομίας
τά αἰσθήματα ἡ συμπύκνωση τοῦ κενοῦ.

Continue reading “«Ιθάκες» του Δημήτρη Ελευθεράκη”

10 Βιβλία για την Γιορτή του Πατέρα

Σήμερα είναι μια ημέρα που γιορτάζουμε τον μπαμπάδες μας! Ετοιμάσαμε, με αυτήν την αφορμή μια λίστα με τα πιο αγαπημένα μας βιβλία που μέσα στις σελίδες τους αφηγούνται την σχέση τους με τα παιδιά τους, που σκιαγραφούν τις φιγούρες τους, άλλοτε με βλέμμα θαυμασμού και άλλοτε με επικριτικό. Σε αυτά θα βρείτε μερικά που μας ταξιδεύουν στο παρελθόν, άλλα στο μέλλον, μερικά που μιλούν για το χάσμα γενεών και άλλα για την διαχρονικότητα και την ζεστασιά της πατρικής αγάπης. Ημερολόγια, πεζογραφήματα, βιογραφίες, μυθιστορήματα, όλα για μα ημέρα ξεχωριστή για τους ξεχωριστούς μας αυτούς ανθρώπους!

Continue reading “10 Βιβλία για την Γιορτή του Πατέρα”

Οι κληρονόμοι της γης: μια ιστορία με φόντο τη μεσαιωνική Βαρκελώνη

Αντί προλόγου

Μετά το αριστούργημά του, Η Παναγιά της Θάλασσας (La catedral del mar), με το οποίο κυρίως συστήθηκε ο βαρκελωνέζος συγγραφέας Ιλδεφόνσο Φαλκόνες στο ελληνικό κοινό, ο τελευταίος επιστρέφει με ακόμα μια ιστορία που εκτυλίσσεται στη γενέτειρά του. Με φόντο τον Καθεδρικό της Σάντα Μαρία ντελ Μαρ, σημείο αναφοράς στη μεσαιωνική Βαρκελώνη του 1387, με το νέο του μυθιστόρημα, Οι κληρονόμοι της γης που κυκλοφορεί στα ελληνικά σε μετάφραση της Αγαθής Δημητρούκα από τις εκδόσεις Πατάκη, ο Φαλκόνες θα μας αφηγηθεί την ιστορία του Ουγό και των ανθρώπων που τον περιβάλλουν. Το μίσος, η εκδίκηση, η θρησκοληψία, ο φόβος, η φτώχεια, η μισαλλοδοξία εναλλάσσονται με την πίστη, την ελπίδα σε ένα λίγο πολύ άγνωστο στον μέσο αναγνώστη σκηνικό στην καρδιά της φεουδαρχικής Ευρώπης μια εποχή μακρινή, σκοταδιστική και μυστήρια.

Continue reading “Οι κληρονόμοι της γης: μια ιστορία με φόντο τη μεσαιωνική Βαρκελώνη”

Το τρένο των παιδιών: μια συγκινητική παιδική ματιά της ιστορίας

Αντί προλόγου

Το τρένο των παιδιών της Βιόλα Αρντόνε σε μετάφρασης της Φωτεινής Ζέρβου συγκαταλέγεται μεταξύ των πρόσφατων κυκλοφοριών των εκδόσεων Πατάκη. Ένα βιβλίο που φαίνεται ελκυστικό τόσο από την όψη όσο και από την περίληψη της ιστορίας που αφηγείται. Πράγματι, δεν είναι απλά συγκινητικό, αλλά βαθύτατα ανθρώπινο. Είναι μια ιστορία, τόσο μακρινή και ταυτόχρονα τόσο κοντινή μας που μιλά για την αλλαγή, για την αγάπη, για την στοργή.

Continue reading “Το τρένο των παιδιών: μια συγκινητική παιδική ματιά της ιστορίας”

8 λογοτεχνικές ηρωίδες για τις 8 Μαρτίου

Η Ημέρα της Γυναίκας

Το ημερολόγιο έδειχνε 8 Μαρτίου του 1857, όταν στη Νέα Υόρκη εργάτριες υφαντουργείων κατέβηκαν σε απεργία. Ζητούσαν μείωση ωραρίου εργασίας, καθώς εργάζονταν για περισσότερες από 16 ώρες την ημέρα, με βασικά αιτήματα τις πιο ανθρώπινες συνθήκες δουλειάς και μεγαλύτερες απολαβές. 129 εργάτριες στις 8 Μαρτίου του 1908 κάηκαν ζωντανές στο εργοστάσιο κλωστοϋφαντουργίας «Cotton» της Νέας Υόρκης.

Continue reading “8 λογοτεχνικές ηρωίδες για τις 8 Μαρτίου”

Αφιέρωμα στον Άρτουρ Σοπενάουερ: 25 αποφθέγματα του μεγάλου φιλοσόφου μέσα από 5 έργα του

Ποιος ήταν ο Άρτουρ Σοπενάουερ;

Ο Άρτουρ Σοπενχάουερ γεννήθηκε στις 22 Φεβρουαρίου 1788 και πέθανε στις 21 Σεπτεμβρίου 1860. Υπήρξε Γερμανός φιλόσοφος, ιδεαλιστής, συνεχιστής, κατά τα λεγόμενα του, του Καντ και λάτρης του ‘θείου’, όπως τον αποκαλούσε, Πλάτωνα. Γνωστός κυρίως από το βιβλίο του “ο κόσμος ως βούληση και ως παράσταση”, ο Σοπενχάουερ ίδρυσε μία νέα φιλοσοφία, επίκεντρο της οποίας είναι η βούληση, ως μεταφυσική αρχή κατανόησης του κόσμου αλλά και του ίδιου του ατόμου. Ήταν ο πρώτος σημαντικός Ευρωπαίος φιλόσοφος που εισήγαγε την ινδική φιλοσοφία στον δυτικό τρόπο σκέψης.

Continue reading “Αφιέρωμα στον Άρτουρ Σοπενάουερ: 25 αποφθέγματα του μεγάλου φιλοσόφου μέσα από 5 έργα του”

Ο κλήρος του αίματος: ένα σύμπλεγμα ιστοριών με φόντο τον εμφύλιο πόλεμο

Αντί προλόγου

‘Ενα πολυφωνικό με ιστορικές απολήξεις μυθιστόρημα σηματοδοτεί την επιστροφή της δημοσιογράφου και συγγραφέως Σωτηρία Μαραγκοζάκη. Ο λόγος για το νέο της βιβλίο «Ο κλήρος του αίματος», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πατάκη που μέσα από την αφήγηση των ιστοριών έξι προσώπων με φόντο την Ελλάδα των χρόνων του εμφυλίου σπαραγμού παντρεύει την μυθοπλασία με την ιστορία, τα γεγονότα με την φαντασία και την παράδοση με το μέλλον.

Ο εμφύλιος πόλεμος έχει πράγματι αποτελέσει το αντικείμενο πολλών μυθιστορημάτων, ιστορικών μελετών αλλά και όλων των ειδών έργων τέχνης. Ταυτόχρονα, τα πολιτικά και ιστορικά του αίτια αλλά και οι συνέπειές του συνιστούν τομέα εξειδίκευσης διάφορων επιστημόνων που σίγουρα γνωρίζουν το ζήτημα σε βάθος. Κατόπιν τούτων, εύλογα προκύπτει το ερώτημα αν θα μπορέσει να διαφοροποιηθεί αισθητά από τα προγενέστερα ένα βιβλίο επί του ίδιου αυτού θέματος. Στην προκειμένη περίπτωση, η απάντηση θα είναι καταφατική.

Continue reading “Ο κλήρος του αίματος: ένα σύμπλεγμα ιστοριών με φόντο τον εμφύλιο πόλεμο”

Ό,τι έγινε. Άνθρωποι και φαντάσματα της Μαρίας Λαϊνά

Αντί προλόγου

Παρά την αδιαμφισβήτητα σημαντική παρουσία της Μαρίας Λαϊνά στα γράμματα, τόσο μέσα από το ποιητικό όσο και από το συγγραφικό και μεταφραστικό της έργο, η πρώτη μου επαφή με τον ποιητικό της κόσμο συντελέστηκε πρόσφατα, μέσω της ποιητικής της συλλογής “Ό,τι έγινε. Άνθρωποι και φαντάσματα” που κυκλοφόρησε τον Δεκέμβριο του περασμένου έτους από τις εκδόσεις Πατάκη. Θα επιχειρήσω, λοιπόν, μιλώντας για την συλλογή της αυτή να σας περιηγήσω στην ποιητική της χώρα όπως την γνώρισα μέσα από από τις λέξεις, την στίξη ή την παντελή έλλειψή της και τον απόηχο που άφησαν όλα αυτά στην ψυχή μας μετά από πολλές αναγνώσεις και πισωγυρίσματα στις σελίδες του βιβλίου και του μυαλού μας.

Continue reading “Ό,τι έγινε. Άνθρωποι και φαντάσματα της Μαρίας Λαϊνά”

Συμπληγάδες γενεθλίων ή αλλιώς πως ένας ηθοποιός γίνεται ποιητής

Αντί προλόγου

Σίγουρα γνωρίζουμε την σημαντικότατη υποκριτική και σκηνοθετική παρουσία του Δημήτρη Καταλειφού. Τον έχουμε, ουκ ολίγες φορές, θαυμάσει στην θεατρική σκηνή με το ένδυμα του ηθοποιού. Αυτό που αργήσαμε πολύ να μάθουμε είναι πως ενδύεται και άλλα προσωπεία, αυτό του ζωγράφου εδώ και κάποιο διάστημα και μόλις πρόσφατα αυτό του ποιητή. Το πρώτο του έργο κυκλοφόρησε τον Δεκέμβριο της χρονιάς που μας πέρασε, μιας δύσκολης χρονιάς, ενώ γράφτηκε σε μια άνοιξη εγκλεισμού. Μέσα από 65 σύντομα κείμενα ποιητικής πρόζας είχαμε την ευκαιρία να περιηγηθούμε σε ένα θεατρικό ποιητικό σύμπαν που μας εξέπλησσε και μας συγκίνησε βαθύτατα. Ο λόγος για την συλλογή “Συμπληγάδες γενεθλίων” που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πατάκη.

Continue reading “Συμπληγάδες γενεθλίων ή αλλιώς πως ένας ηθοποιός γίνεται ποιητής”

“Συμπληγάδες γενεθλίων” του Δημήτρη Καταλειφού (Απόσπασμα)

34

Τι θ’ απογίνει όταν τελειώσουν τα ποιήματα;
Όταν στερέψει η μνήμη
σαν βρύση που δεν βγάζει πια νερό;
Όταν πάψουν να του συμπαραστέκονται τα χρώματα
σε βόλτες πρωινές στην εξοχή;
Όταν θα κυκλοφορεί σε καροτσάκι αναπηρίας
σε πόλη που δεν φαίνεται να κατοικεί κάνεις;
Τι θ’ απογίνει αν ο καπνός από το τσιγάρο του
δεν θα χαράζει μονοπάτι
για να ανηφορίζει τις οροσειρές των λέξεων;
Όταν όλα τα φαντάσματα αποσυρθούν
σαν ηθοποιοί που είπαν τις ατάκες τους
και τον άφησαν μόνο στη σκηνή;
Όταν πια δεν θα υπάρχει φως
ή έστω σκιές για να κουρνιάσει
και κανένα καταφύγιο στίχων
για να τον δεχτεί;
Τι θα απογίνει;
Θα καταλήξει μάλλον σε καμία μάντρα ποιητών
με ανταλλακτικά στα αζήτητα.

Πηγή: “Συμπληγάδες Γενεθλίων” του Δημήτρη Καταλειφού, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πατάκη

Ακούστε το ποίημα εδώ: