Ο κόσμος της τέχνης για τον Νίκο Καζαντζάκη

Ο Νίκος Καζαντζάκης ήταν συγγραφέας, δημοσιογράφος, πολιτικός, μουσικός, ποιητής και φιλόσοφος, με πλούσιο λογοτεχνικό, ποιητικό και μεταφραστικό έργο. Αναγνωρίζεται ως ένας από τους σημαντικότερους σύγχρονους Έλληνες λογοτέχνες και ως ο περισσότερο μεταφρασμένος παγκοσμίως. Ήταν ένας από τους πιο σεβαστούς από το λαό και από τους πλέον αναγνωρισμένους στο εξωτερικό συγγραφείς. Γι’αυτόν τον λόγο δεν θα ήταν δυνατόν να μην υπάρχουν κάθε λογής αφιερώματα για τον Νίκο Καζαντάκη από τον κόσμο της τέχνης. Δεκάδες, ίσως και εκατοντάδες, καλλιτέχνες προσπάθησαν να αποδώσουν το μεγαλείο του λογοτεχνικά, θεατρικά, μουσικά αλλά και κινηματογραφικά. Σας παρουσιάζουμε, λοιπόν, τα σημαντικότερα καλλιτεχνικά δημιουργήματα που είναι αφιερωμένα στον μεγάλο Έλληνα λογοτέχνη.

Ο Νίκος Καζαντζάκης στην λογοτεχνία

Όντας ο σπουδαιότερος συγγραφέας των νεώτερων χρόνων και όχι μόνο, η βιβλιογραφία που είναι αφιερωμένη στο πρόσωπο του δεν είναι καθόλου αμελητέα. Για την ακρίβεια, πληθώρα συγγραφέων προσπάθησαν να αναλύσουν και να υμνήσουν την ζωή, το έργο και τον δυναμικό χαρακτήρα του αείμνηστου δημιουργού. Από δοκίμια, επιστημονικές αναλύσεις, μυθιστορήματα, εώς και παιδικά παραμύθια, οι “αναφορές” στον Νίκο Καζαντζάκη είναι αμέτρητες.

Νίκος Καζαντζάκης, Ο Ασυμβίβαστος –  Ελένη Καζαντζάκη

Η συγγραφέας αυτού του βιβλίου έζησε με τον Νίκο Καζαντζάκη τριάντα ολόκληρα χρόνια. Ήταν γι’ αυτόν σύντροφος και σύζυγος, συμπαραστάτης και βοηθός, φίλος και συνοδοιπόρος. Ήταν, όπως ο ίδιος λέγει, «το εφταγύναικο, το εφταπέτσινο σκουτάρι της ζωής του που καμιά σαγίτα δεν το περνάει». (. . .) Αποτελεί η αναγνώριση αυτή για την Ελένη το πιο άξιο έπαθλο. Αλλά το έπαθλο γεννά καινούριο χρέος και το βιβλίο τούτο είναι ουσιαστικά μια νέα έκφραση χρέους προς τον οικουμενικό συγγραφέα της νεώτερης Ελλάδας και προς τους μελετητές του έργου του. Εκείνη τον γνώρισε καλύτερα από τον καθένα, τον έζησε. Και τον απεικονίζει με το λιτό και λυρικό συνάμα ύφος της, με το αναλυτικό και περιεκτικό γράψιμό της, με χάρη και πληρότητα. Μέσα από τις σελίδες του αποκαλυπτικού τούτου βιβλίου με τα άγνωστα ως τώρα κείμενα και τις πρωτοφανέρωτες πτυχές αναδύεται ακέραιη, ζωντανή, δυναμική, φορτισμένη με τους αγώνες και τις αγωνίες και τις εξάρσεις της η πολύπλαγκτη μορφή του μεγάλου Κρητικού, που άπλωσε στον αιώνα μας το πνευματικό όραμα και όνομα της Ελλάδας σ’ όλη τη γη.

Εισαγωγή στο έργο του Καζαντζάκη – Συλλογικό Έργο

Πολλές και ποικίλες είναι οι κριτικές εκτιμήσεις για το έργο του Νίκου Καζαντζάκη. Η παρούσα “Εισαγωγή” συνενώνει κείμενα που εκφράζουν ένα ευρύ φάσμα θεωρητικών, αισθητικών και ιδεολογικών απόψεων, προκειμένου να αναδειχτούν με τον πληρέστερο δυνατό τρόπο τα πνευματικά ενδιαφέροντα του πολύτροπου αυτού συγγραφέα. Τα εν λόγω κριτικά κείμενα καλύπτουν μια περίοδο ενός περίπου αιώνα, από ένα κριτικό σχόλιο του 1916 μέχρι σήμερα. Το υλικό είναι οργανωμένο θεματικά, με κεφάλαια αφιερωμένα στην ποίηση του Καζαντζάκη, στο θεατρικό, ταξιδιωτικό και αυτοβιογραφικό έργο του, αλλά και στα έξι μείζονα μυθιστορήματα της ωριμότητάς του. Συλλογικό έργο από περισσότερους από 50 σπαυδαίους στοχαστές, συγγραφείς και μελετητές.

Νίκος Καζαντζάκης, Ταξιδεύοντας με φως και με σκοτάδι – Χατζοπούλου Λίτσα

Ο Νίκος Καζαντζάκης ήταν ένας μεγάλος ταξιδευτής. Αν το κάθε ταξίδι του είχε ένα συγκεκριμένο σκοπό, τα ταξίδια του στο σύνολο τους δίνουν την εικόνα μιας αέναης περιπλάνησης. Ο Καζαντζάκης δέθηκε με τους ανθρώπους πολύ περισσότερο απ’ ότι με τους τόπους, όπως μαρτυρεί η αλληλογραφία του. Αλλά, από κάθε τόπο που επισκέπτεται, κρατάει στο μυαλό του το νήμα της επαφής, τον σύνδεσμο που θα πυροδοτήσει κάποτε τη συγγραφική του εργασία ή θα μπολιάσει το συγγραφικό του έργο. Ο Νίκος Καζαντζάκης ήταν ένας πολίτης του κόσμου, σε δεκαετίες μεγάλων παγκόσμιων συγκλονισμών. Αναγκαστικά, μπροστά σε ένα ευρύ, πολύμορφο και ρευστό πεδίο, η όραση γίνεται επιλεκτική. Ο Καζαντζάκης υπήρξε ένας διανοούμενος χαρακτηριστικά εκλεκτικιστής. Ήταν, όμως, και αρκετά αποτελεσματικός βολονταριστής. Τόσο ώστε, ακόμα και σήμερα, έχει ενδιαφέρον να δούμε τον κόσμο του πρώτου μισού του 20ού αιώνα μέσα από τα μάτια του.

Νίκος Καζαντζάκης
Παραμορφώσεις, παραλείψεις, μυθοποιήσεις –  Αγαθός Βασίλης, Σταυροπούλου Έρη

Για κανένα ίσως Έλληνα λογοτέχνη δεν έχουν γραφεί τόσες πολλές και αντικρουόμενες γνώμες, δεν έχει χυθεί τόσο πολύ μελάνι στην Ελλάδα και το εξωτερικό όσο για τον Νίκο Καζαντζάκη. Tο πολύπλευρο έργο του αλλά και η προσωπικότητα, η ζωή και οι ιδέες του συνεχίζουν να απασχολούν με αμείωτο ενδιαφέρον αναγνώστες και μελετητές, προκαλώντας ευρύτατες συζητήσεις και έντονους προβληματισμούς.
Στο βιβλίο αυτό Έλληνες και ξένοι ειδικοί μελετητές αλλά και ομότεχνοι του Καζαντζάκη επιχειρούν να κρίνουν με νηφαλιότητα όψεις του έργου και της προσωπικότητας του μεγάλου Κρητικού λογοτέχνη και στοχαστή, να εξετάσουν παραμορφωτικές αναγνώσεις των κειμένων του, να επισημάνουν παραλείψεις της κριτικής, που περιορίστηκε κυρίως στη συζήτηση των ιδεών του και όχι στην καλλιτεχνική αποτίμηση της δημιουργίας του και, τέλος, να συμβάλουν σε μια όσο πιο αντικειμενική θεώρηση του έργου και της ζωής του.

Καζαντζάκης – Ζορμπάς: Μια αληθινή ιστορία – Στασινάκης Γιώργος

Στο βιβλίο αυτό ο Γιώργος Στασινάκης, πρόεδρος της Διεθνούς Εταιρείας Φίλων Νίκου Καζαντζάκη, πραγματεύεται τη σχέση Καζαντζάκη – Ζορμπά, την ιστορία μιας αληθινής φιλίας. Εξήντα χρόνια από τον θάνατο του μεγάλου Έλληνα λογοτέχνη, και ύστερα από εμπεριστατωμένη έρευνα, παρουσιάζονται άγνωστα στοιχεία για τον θρυλικό Γιώργη Ζορμπά (που έγινε Αλέξης Ζορμπάς στο μυθιστόρημα του Νίκου Καζαντζάκη “Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά”): η γέννησή του στη Μακεδονία, τα ταξίδια και οι περιπέτειές του, η ταφή στα Σκόπια… Επίσης έρχονται στο φως στοιχεία για τη σχέση του με τον Καζαντζάκη, όπως η γνωριμία τους στο Άγιον Όρος, η εκμετάλλευση ενός λιγνιτωρυχείου στη Μεσσηνιακή Μάνη, ο επαναπατρισμός Ελλήνων από τον Καύκασο κ.ά. Η φιλία τους ήταν βαθιά και αληθινή, ‘οπως παρουσιάζεται και στο βιβλίο.

Ο Ζορμπάς ανέφερε: “Αφεντικό, άνθρωπο δεν αγάπησα σαν εσένα”. Και ο Καζαντζάκης έγραψε: “Αν ήθελα να ξεχωρίσω ποιοι άνθρωποι αφήκαν βαθύτερα τ’ αχνάρια τους στη ψυχή μου, ίσως να ξεχώριζα τον Όμηρο, το Βούδα, το Νίτσε, τον Μπέρξονα και το Ζορμπά […] Ο Ζορμπάς μ’ έμαθε ν’ αγαπώ τη ζωή και να μη φοβούμαι το θάνατο”.

Ο μικρός πρίγκιπας συναντά τον κύριο Καζαντζάκη στο δρόμο της αναζήτησης –  Τσαντής Χρήστος

Τι θα συνέβαινε, εάν ο μικρός πρίγκιπας συναντούσε τους ήρωες του Νίκου Καζαντζάκη; Τι θα είχαν να πουν, κατά τη διάρκεια ενός ταξιδιού αναζήτησης; Σε αυτό το ταξίδι συμμετέχει και ο αναγνώστης, ο οποίος βρίσκεται ενώπιον ερωτημάτων, αλλά και απαντήσεων, για τα μυστήρια της ζωής.  Ο μικρός πρίγκιπας επιστρέφει στη Γη, όπου θα συναντήσει τον Καπετάν-Μιχάλη, τον παπά-Φώτη, τον Ζορμπά, που έφυγαν από τα βιβλία τους για να βοηθήσουν. Την ίδια στιγμή, δυο φίλοι σαλπάρουν για το δικό τους ταξίδι στο δρόμο της αναζήτησης. Η ελπίδα στα χρόνια της κρίσης, αχτίδα και γέφυρα πάνω από τη θάλασσα της ψυχής μας.

Καζαντζάκης – Ειρήνη Καμαράτου-Γιαλλούση

Οι Χρονοταξιδευτές είναι μία εξαιρετικά καινοτόμος σειρά των Εκδόσεων Ταξιδευτής που απευθύνεται σε νεαρούς αναγνώστες -μαθητές του Δημοτικού Σχολείου- και στοχεύει σε μια γνωριμία τους με σημαντικά πρόσωπα του ελληνικού πολιτισμού, μέσα από ένα ελκυστικό ταξίδι στο παρελθόν. Μέσα από ένα ταξίδι στο χρόνο, οι Χρονοταξιδευτές φέρνουν τα παιδιά μας κοντά σε μεγάλες προσωπικότητες του παρελθόντος καθιστώντας τες οικείες και γνώριμες, αγαπητές και πάνω από όλα ανθρώπινες, δίνοντάς τους το δικαίωμα και την ευκαιρία να τις κατανοήσουν, να τις αναλύσουν και γιατί όχι, να τις ερευνήσουν και ακόμα περισσότερο μέσα από δική τους πλέον πρωτοβουλία. Γιατί δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι το παιδί για να αγαπήσει κάτι, πρέπει πρώτα από όλα να το γνωρίσει και να οικειοποιηθεί χωρίς μηχανιστικούς και τυποποιημένους τρόπους. Στον “Καζαντζάκη”, οι Χρονοταξιδευτές συναντούν τον μεγάλο στοχαστή και συζητούν μαζί του σε έναν υπέροχο διάλογο περί Θεού, αλήθειας, ελευθερίας, πίστης και ζωής.

Ο Γιώργος και η Μαίρη είναι γείτονες, συμμαθητές και αχώριστοι φίλοι. Λατρεύουν και οι δύο την Ιστορία. Τις ελεύθερες ώρες τους, αντί να παίζουν σαν τα άλλα παιδιά, διαβάζουν μαζί κάποιο βιβλίο ή κάνουν ατελείωτες βόλτες σ’ έναν αρχαιολογικό χώρο που βρίσκεται κοντά στα σπίτια τους. Μια μέρα αποφάσισαν να κάνουν μόνοι τους μια ανασκαφή με την ελπίδα πως κάτι θα έβρισκαν. Πήραν, λοιπόν, τα φτυαράκια τους και έσκαψαν λίγα μέτρα πιο κάτω από το πίσω μέρος των σπιτιών τους. Έσκαβαν έναν ολόκληρο μήνα χωρίς να βρουν τίποτα και την τελευταία μέρα, όταν πια είχαν αρχίσει να απελπίζονται, βρήκαν κάτι ανεπανάληπτο. Ήταν ένα τεράστιο βιβλίο Ιστορίας φτιαγμένο από ένα παράξενο υλικό. Με πολύ ενδιαφέρον το άνοιξαν για να το διαβάσουν. Το βιβλίο στις πρώτες σελίδες έγραφε πως ήταν θαυματουργό και πως αν κανείς το διάβαζε με πάρα πολύ μεγάλη επιθυμία, θα μπορούσε να τον μεταφέρει αόρατο στον τόπο και τον χρόνο που εξιστορούσε η κάθε σελίδα. . .

– Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου

Σ’ ευχαριστώ, Νίκο Καζαντζάκη -- Καλογεράκη Μαρία

Στο βιβλίο αυτό πρωταγωνιστούν ένα μικρό κορίτσι η Σεβαστιανή και ο παγκόσμιας φήμης συγγραφέας ο Νίκος Καζαντζάκης. Ένα όνειρο της πρώτης θα γίνει το μέσο για να συναντηθούν πάνω στα Κρητικά βουνά το μικρό κορίτσι και ο μεγάλος στοχαστής. Ο τελευταίος θα απαντήσει σε όλες τις ερωτήσεις της μικρής του θαυμάστριας και θα την ταξιδέψει παντού, πετώντας με το λευκό του άλογο – σύμβολο της έμπνευσης και της ποιητικής δημιουργίας… Το βιβλίο το οποίο ανήκει στο χώρο της παιδικής λογοτεχνίας προσεγγίζει με τρόπο μοναδικό το θέμα, βοηθώντας ένα μικρό παιδί -μέσα από ένα ονειρικό ταξίδι-, να μάθει ποιος είναι Νίκος Καζαντζάκης, ωθώντας το να γίνει ο αυριανός αναγνώστης των βιβλίων του, ενώ παράλληλα το κάνει κοινωνό τόσο των πανανθρώπινων αξιών όσων και αυτών αυτού του τόπου. 

“Λαμπρή και πρωτότυπη η ιδέα της συγγραφής αυτού του βιβλίου, για πολλούς λόγους. Ένας πολύ σοβαρός απ’ αυτούς είναι ότι βοηθά την προσέγγιση του παιδιού με τη λογοτεχνία … μέσω του κόσμου των ιδεών, του έργου και της ελληνικότητας που ακτινοβολεί το έργο του Νίκου Καζαντζάκη. Λαμπρός είναι επίσης και ο τρόπος με τον οποίο επιχειρείται αυτή η προσέγγιση. Με τη φαντασίωση μιας συνάντησης ενός μικρού κοριτσιού με τον Νίκο Καζαντζάκη. Αυτό είναι εύρημα. Οφείλω να πω ότι το εύρημα αυτό κάνει φανερό μαζί άλλωστε με όλο το βιβλίο ότι η συγγραφέας η Μαρία Καλογεράκη είναι γεννημένη να διδάσκει νέους – και το να διδάσκεις νέους, ιδίως παιδιά είναι από τα ψηλότερα και ευγενέστερα έργα…” Με αυτές τις επισημάνσεις και άλλες σημαντικές που θα διαβάσετε στο επίμετρο του βιβλίου, παρουσίασε το “Σ’ ευχαριστώ Νίκο Καζαντζάκη” στη Στοά του βιβλίου ο τ. υπουργός δικαιοσύνης, Αλέξανδρος Γεώργιος Μαγκάκης.

Ο Νίκος Καζαντζάκης στον κινηματογράφο -Αγαθός Θανάσης

Το βιβλίο αυτό επικεντρώνεται στη σχέση του Νίκου Καζαντζάκη με τον κινηματογράφο, μια σχέση η οποία μελετάται πάνω σε δύο βασικούς άξονες: την ενασχόληση του ίδιου του Κρητικού δημιουργού με τη συγγραφή κινηματογραφικών σεναρίων και τις μεταφορές μυθιστορημάτων του στον κινηματογράφο από διαφορετικούς σκηνοθέτες και σεναριογράφους.
Παρουσιάζονται τα σενάρια που γράφει ο Καζαντζάκης σε διάφορες φάσεις της δημιουργικής πορείας του (1928, 1931-1932, 1956), επιχειρείται μια συστηματική συγκριτολογική ανάγνωση των μυθιστορημάτων του “Ο Χριστός ξανασταυρώνεται”, “Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά” και “Ο τελευταίος πειρασμός” και των κινηματογραφικών διασκευών τους, που φέρουν τις σκηνοθετικές υπογραφές των Jules Dassin, Μιχάλη Κακογιάννη και Martin Scorsese αντιστοίχως, σχολιάζονται τόσο η κριτική υποδοχή των παραπάνω βιβλίων και ταινιών, όσο και οι αντιδράσεις που συνοδεύουν τις αντίστοιχες εκδόσεις και προβολές.
Επιπρόσθετα, γίνεται αναφορά στις ταινίες τεκμηρίωσης που ασχολούνται με τον βίο και το έργο του συγγραφέα, καθώς και στην ταινία Καζαντζάκης του Γιάννη Σμαραγδή.

Η Ελένη Καζαντζάκη, ο Νίκος Καζαντζάκης, η Μελίνα Μερκούρη και ο Ζυλ Ντασσέν στην πρεμιέρα της ταινίας «Ο Χριστός ξανασταυρώνεται», τον Μάιο του 1957

Φιλμογραφία για τον Νίκο Καζαντζάκη

Καζαντζάκης

Διαβάζοντας στη σύζυγό του Ελένη την αυτοβιογραφική «Αναφορά στον Γκρέκο» που έχει σχεδόν ολοκληρώσει, ο Νίκος Καζαντζάκης αναπολεί την πολυτάραχη ζωή του. Σε σκηνοθεσία Γιάννης Σμαραγδής. Πρωταγωνιστούν οι Μαρίνα Καλογήρου, Θοδωρή Αθερίδη, Οδυσσέα Παπασπηλιόπουλο, Νίκο Καρδώνη και τον Αργύρη Ξάφη. Η ταινία δημιουργήθηκε και βγήκε στους κινηματογράφους το έτος 2017, όταν και συμπληρώνονται 60 χρόνια από το θάνατο του Νίκου Καζαντζάκη και το υπουργείο Πολιτισμού κήρυξε επισήμως τη χρονιά ως  «Έτος Νίκου Καζαντζάκη».

Το θέμα της ταινίας ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ είναι η πραγματική ιστορία του μεγαλύτερου Έλληνα συγγραφέα του 20ου αιώνα, Νίκου Καζαντζάκη και στηρίζεται πάνω στο έργο του ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΤΟΝ ΓΚΡΕΚΟ, το οποίο είναι η αυτοβιογραφία του. Είναι μια υπαρξιακή αναζήτηση του συγγραφέα ο οποίος ταξιδεύοντας σε όλο το κόσμο διεκδικεί βιωματικά να κατανοήσει τον Χριστό, τον Βούδα, για να καταλήξει, μέσω του Οδυσσέα, στην Κρητική Ματιά: «Η ζωή είναι ανήφορος και πρέπει να τον ανέβουμε με αξιοπρέπεια και ανδρεία.» Ανυποχώρητος στις αξίες του, αντιμετωπίζει με στωικότητα και αξιοπρέπεια τις διώξεις του, καταφέρνοντας να ολοκληρώσει το έργο του, το οποίο υπερασπίζεται την ελευθερία του κάθε ανθρώπου, τις αξίες της ζωής και το Ελληνικό ΦΩΣ. Η ζωή του Νίκου Καζαντζάκη είναι μια ιστορία αγάπης, πίστης και δύναμης ενός συγγραφέα που μπόρεσε να ξεπεράσει τις αντιξοότητες και τη βαρβαρότητα της εποχής του και να μείνει το έργο του αιώνιο. Το δημιουργικό έργο του Νίκου Καζαντζάκη εμπνέει το σήμερα και ενεργοποιεί ευεργετικά το αύριο.

Παρ’ότι η ταινία δεν δέχτηκε τις καλύτερες κριτικές, κατέκτησε τις καρδιές της Κριτικής Επιτροπής του 51ου Διεθνούς Φεστιβάλ του HOUSTON, της Επιτροπής των Κριτικών κινηματογράφου καθώς τις καρδιές των απλών θεατών. Η ταινία τιμήθηκε με το μεγάλο βραβείο «Καλύτερης ταινίας» και τρία ακόμη μεγάλα βραβεία, αυτό της μουσικής για τον Μίνω Μάτσα, φωτογραφίας για τον Αρι Σταύρου καθώς και το βραβείο καλύτερου ηθοποιού στον Οδυσσέα Παπασπηλιώπουλο για την ερμηνεία του στον ρόλο του Νίκου Καζαντζάκη.

«33.333: Η Οδύσσεια του Νίκου Καζαντζάκη»

Ένα ντοκιμαντέρ του Μένιου Καραγιάννη, γύρω από την προσωπική και συγγραφική Οδύσσεια του μεγάλου Κρητικού στοχαστή.

Ο Νίκος Καζαντζάκης είναι παγκοσμίως γνωστός για τα μυθιστορήματά του. Λίγοι όμως γνωρίζουν, και ακόμη λιγότεροι έχουν διαβάσει την «Οδύσσεια», ένα επικό ποίημα 33.333 στίχων, το πιο σπουδαίο, κατά τον ίδιο, έργο του. Η πρώτη ομοιότυπη έκδοση της «Οδύσσειας» του Καζαντζάκη κυκλοφόρησε το 1938, σε 3.000 αντίτυπα, σφραγισμένα και αριθμημένα. Οι περιπέτειες, φυσικές και πνευματικές, και τα ταξίδια τού Οδυσσέα αφ’ ότου επέστρεψε στην Ιθάκη και έφυγε ξανά, μέχρι τον θάνατό του στον Νότιο Παγωμένο Ωκεανό σε 33.333 στίχους, με αφορμή τους οποίους ξεκινά ένα κινηματογραφικό ταξίδι αναζήτησης…

Το ντοκιμαντέρ ταξιδεύει από τη Σουηδία, όπου ένας μεταφραστής 102 ετών, βρίσκει τη δύναμη να μάθει ελληνικά και να μεταφράσει το τεράστιο αυτό έργο έως την Αμερική, την Κρήτη, την Αθήνα, αλλά και την Τήνο, προσπαθώντας να ρίξει φως τόσο στις πτυχές του άγνωστου αυτού έργου, όσο και στην προσωπικότητα και τη σκέψη του συγγραφέα.

Η «Οδύσσεια» του Καζαντζάκη είναι η οδύσσεια των ανθρώπων σε μια πορεία χωρίς Ιθάκη, επικίνδυνη και αβέβαιη, γι’ αυτό και μεγαλειώδης. Ένας ύμνος στο μεγαλείο τού ανθρώπου. Στο εύθραυστο αυτό μεγαλείο, καθώς δεν υπάρχει σημείο στην ανθρώπινη ευτυχία, που να μην κρύβει κάποια λύπη.

Ο Καζαντζάκης, έχοντας ο ίδιος ζήσει περιόδους μεγάλων κρίσεων και φτώχειας, τονίζει την ανάγκη να διατηρήσουμε την ανθρωπιά μας και την ευθύνη απέναντι σε όσους το έχουν ανάγκη. Όπως γράφει στην Ασκητική, «Να λες: Εγώ, εγώ μονάχος μου έχω χρέος να σώσω τη γης. Αν δε σωθεί́, εγώ φταίω… η αλληλεγγύη με τους ανθρώπους δεν είναι τρυφερόκαρδη πολυτέλεια παρά βαθιά αυτοσυντήρηση κι ανάγκη…» 

Έργα του Καζαντζάκη που έχουν γίνει διάσημες κινηματογραφικές και τηλεοπτικές επιτυχίες

Ταινίες

  • 1957: «Εκείνος που έπρεπε να πεθάνει» ή «Ο Χριστός ξανασταυρώνεται» γαλλικής παραγωγής, σκηνοθ. Ζυλ Ντασέν βασισμένη στο ομώνυμο μυθιστόρημα [
  • 1964: «Αλέξης Ζορμπάς», ελληνοβρετανικής παραγωγής σε σκηνοθεσία Μιχάλη Κακογιάννη, βασισμένη στο ομώνυμο μυθιστόρημα
  • 1973: «Δίαυλος Υ», μικρού μήκους ταινία βασισμένη στην «Ασκητική», σε σκηνοθεσία Διονύση Μαλούχου
  • «Ιερά Μονή Σινά» σε σκηνοθεσία Γιώργου Ζερβουλάκου, βασισμένο στο ταξιδιωτικό βιβλίο του Καζαντζάκη
  • 1988: «Ο τελευταίος πειρασμός» αμερικάνικης παραγωγής σε σκηνοθεσία Μάρτιν Σκορσέζε και πάλι από το ομώνυμο μυθιστόρημα.

Σειρές

Μουσική για τον Νίκο Καζαντζάκη

Είναι φυσικό τα σπουδαία γραπτά και ποιήματα του Νίκου Καζαντζάκη να μελοποιηθούν, όπως κάθε μεγάλου λογοτέχνη. Σας παραθέτουμε τις καλύτερες μουσικές συλλογές βασισμένες στο έργο του.

Μάνος Χατζιδάκις – Καπετάν Μιχάλης (1966)

Το μυθιστόρημα του Νίκου Καζαντζάκη «Καπετάν Μιχάλης» είναι ένα από τα τελευταία έργα του. Γράφτηκε το 1949-50 και εκδόθηκε το 1953. Αν και αναφέρεται ως ποιητής του κειμένου ο Νίκος Καζαντζάκης, ουσιαστικά πρόκειται για μια πρωτότυπη εργασία του θεατρικού συγγραφέα Γεράσιμου Σταύρου ο οποίος δραματοποίησε το εκτεταμένο μυθιστόρημα του Καζαντζάκη. Στο εξώφυλλο αναγράφεται:

«στίχοι των τραγουδιών σχηματίστηκαν από αυτούσιες φράσεις του Ν. Καζαντζάκη που περιέχονται στο βιβλίο του «Καπετάν Μιχάλης» και πως «την επιλογή και σύνθεση σε επτά ενότητες έκαμε ο Γεράσιμος Σταύρου».

Έτσι προέκυψαν επτά «ποιήματα», τα οποία μελοποίησε ο Μάνος Χατζιδάκις. Η συγκεκριμένη θεατρική μορφή του έργου με τη μουσική του Μάνου Χατζιδάκι ανέβηκε το 1966 από το «Ελληνικό Λαϊκό Θέατρο» του Μάνου Κατράκη.

Κώστας Μουντάκης – Αναφορά στον Καζαντζάκη (1976)

Παραφράζοντας τον τίτλο του μυθιστορήματος «Αναφορά στον Γκρέκο» του Νίκου Καζαντζάκη ο σπουδαίος κρητικός λυράρης Κώστας Μουντάκης ηχογράφησε το 1976 το δίσκο «Αναφορά στον Καζαντζάκη» εμπνεόμενος από το έργο του μεγάλου συμπατριώτη του και ειδικότερα από τον «Ζορμπά». Τα τραγούδια ερμηνεύει ο δημιουργός τους μαζί με το γιο του Μάνο Μουντάκη, ενώ συμμετέχουν ο Δημήτρης Ντουνάκης και η Χάρις Αλεξίου.

 Μανώλης Καλομοίρης – Πρωτομάστορας (Κρατική Ορχήστρα της κινηματογραφίας της ΕΣΣΔ ) (1990)

Μουσική Τραγωδία σε 2 μέρη και ένα ιντερμέδιο, από την ομώνυμη τραγωδία του Νίκου Καζαντζάκη. Η όπερα του Μανώλη Καλομοίρη «Ο Πρωτομάστορας» πρωτοπαρουσιάστηκε την Παρασκευή 11 Μαρτίου 1916 στο Δημοτικό Θέατρο Αθηνών. Το έργο ήταν αφιερωμένο στον Ελευθέριο Βενιζέλο, του οποίου θερμός υποστηρικτής ήταν ο Καλομοίρης. Ο Πρωτομάστορας βασίστηκε σε τραγωδία του Νίκου Καζαντζάκη και ήταν γραμμένο στη δημοτική γλώσσα μια και ο Καλομοίρης εκτός από βενιζελικός ήταν και φανατικός δημοτικιστής. Την εποχή εκείνη τα πνεύματα μεταξύ βενιζελικών και βασιλοφρόνων είχαν ιδιαίτερα οξυνθεί όπως και τα πνεύματα μεταξύ δημοτικιστών και καθαρευουσιάνων.

Νίκος Μαμαγκάκης – Οδύσσεια (1984, 2011)

Ο δίσκος του Νίκου Μαμαγκάκη περιλαμβάνει εκτενή μελοποιημένα αποσπάσματα από το ομώνυμο επικό έργο του Νίκου Καζαντζάκη. Επιστρέφοντας στο Ηράκλειο το 1924 ο Νίκος Καζαντζάκης αρχίζει να γράφει την Οδύσσεια. Ένα έπος που περιλαμβάνει 24 ραψωδίες και που του πήρε 14 χρόνια για να το ολοκληρώσει. Η Οδύσσεια του Καζαντζάκη ξεκινά από εκεί που σταματά η Οδύσσεια του Ομήρου. Σ’ αυτήν ξεδιπλώνει την κοσμοθεωρία του, ο Οδυσσέας του Καζαντζάκη δεν ελπίζει τίποτα , δεν φοβάται τίποτα, είναι ελεύθερος. Στο δίσκο τραγουδούν οι Νένα Βενετσάνου, Κάτια Γέρου, Σπύρος Σακκάς, Λάκης Χαλκιάς και Νίκος Μαμαγκάκης.

Μάνος Μουντάκης – Οδύσσεια (2003)

Η μελοποίηση του Μάνου Μουντάκη με τη μορφή της λαϊκής όπερας με κρητικό χαρακτήρα και ενορχήστρωση που αξιοποιεί με τον καλύτερο τρόπο την ομορφιά των παραδοσιακών μουσικών οργάνων, μας κάνει κοινωνούς της κρητικής σκέψης και της κρητικής ματιάς μεταδίδοντάς μας με τη μουσική του, τα μηνύματα του μεγάλου κρητικού συγγραφέα και στοχαστή.

Κική Καγιαβά – Ο επαναστάτης νους (2007)

Η επιλογή των στίχων, η δημιουργία τραγουδιών και οι μουσικές συνθέσεις ανήκουν στην Κική Καγιαβά. Για πρώτη φορά έργο για τον Νίκο Καζαντζάκη παρουσιάζεται με μουσικοχορευτική μορφή. Η πρώτη παρουσίαση του έργου έγινε στο κηποθέατρο Ν. Καζαντζάκης, με την ευκαιρία της συμπλήρωσης 50 χρόνων από τον θάνατό του.

Αυτά είναι μερικά από τα αμέτρητα δημιουργήματα αφιερωμένα στον αθάνατο Νίκο Καζαντζάκη και σίγουρα θα υπάρξουν πολλά ακόμα, καθώς αποτελεί μία από τις σπουδαιότερες προσωπικότητες του αιώνα και ένας από τους πιο γνωστούς Έλλην των εποχών.

Πηγές:

https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9D%CE%AF%CE%BA%CE%BF%CF%82_%CE%9A%CE%B1%CE%B6%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%B6%CE%AC%CE%BA%CE%B7%CF%82

https://www.public.gr/search/public/searchResultsSN.jsp?sn.q=%CE%BA%CE%B1%CE%B6%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%B6%CE%AC%CE%BA%CE%B7%CF%82&sn.o=0

htpps://tovivlio.net/ο-νίκος-καζαντζάκης-στην-ελληνική-δισ/




Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται.