Ο Φάρος: Μία αλληγορία για την σκοτεινή πλευρά της ανθρώπινης φύσης

Τέσσερα χρόνια μετά το υποβλητικό «The Witch» ο Ρόμπερτ Έγκερς επιβεβαιώνει το πολυσχιδές ταλέντο του παραδίδοντας ένα κλειστοφοβικό θρίλερ και ταυτόχρονα μια παράξενα μελαγχολική ιστορία-θρύλο για την ανυπόφορη γοητεία της μοναξιάς και για το εσωτερικό σκοτάδι

Η πλοκή που στήνει ο Έγκερς μοιάζει απλή, αλλά αποδίδεται με την ορμή καταιγίδας, η οποία δυναμώνει μαζί με την υστερία που σταδιακά κατακλύζει τους χαρακτήρες. Η ιστορία είναι η εξής: Ένας φαροφύλακας (Νταφόε) και ο καινούργιος του βοηθός (Πάτινσον) φτάνουν σε έναν απομονωμένο, θαλασσοδαρμένο βράχο για να φροντίσουν το φάρο για 4 εβδομάδες. Εκεί θα έρθουν κοντά, θα συγκρουστούν και τελικά θα βυθιστούν στα ανείπωτα μυστήρια αυτού του παράξενου μέρους.

Η απόκοσμη γοητεία του επιβλητικού τοπίου είναι έντονη από το πρώτο κιόλας πλάνο που αφορά στον ερχομό του νεαρού φαροφύλακα. Ο Έγκερς χτίζει το θέμα του πάνω στα στέρεα υλικά ενός σκοτεινού, ασπρόμαυρου παραμυθιού. Τα ανείπωτα μυστήρια αυτού του παράξενου μέρους ορίζονται από τις ναυτικές ιστορίες, το πάντρεμα αρχαίων θεών και θαλασσινών συμβόλων, τη συνύπαρξη του ανοίκειου με τη βλασφημία. Θυμίζει κατί το αρχέγονο, που ξεκινάει από τον προμηθεϊκό μύθο και καταλήγει στη θύελλα του μυαλού, μία παραλλαγή του Έντγκαρ Άλαν Πόε που ταυτόχρονα σκιαγραφεί μελανά τον Χέρμαν Μέλβιλ και τον Ρόμπερτ Λιούις Στίβενσον, προσηλωμένο σταθερά σε έναν σισύφειο διάλογο μεταξύ των δύο πρωταγωνιστών.

Την ίδια στιγμή όμως το φιλμ του Αμερικανού σκηνοθέτη μοιάζει ολότελα καινούργιο, δημιούργημα μιας αποτρόπαιης παραίσθησης ή ενός επίμονου άγχους ριζωμένου στο ασυνείδητο. Είναι εκείνο εξάλλου που απογυμνώνεται στον «Φάρο» μέσα από την κόντρα των Νταφόε – Πάτινσον για επιβολή. Οι δύο ηθοποιοί μοιάζουν με ζωντανά φαντάσματα καθώς βαλτώνει μέσα τους η απόγνωση, απόρροια της ακινησίας στην οποία είναι εγκλωβισμένοι. Η μονοτονία της μοναξιάς τους οξύνεται από το αλκοόλ και τη σεξουαλική στέρηση, που με τη σειρά τους δίνουν χώρο στη διαστροφή. Σαν ήρωες αρχαίας τραγωδίας, οι δύο άντρες έχουν διαπράξει ύβρη, παραδομένοι στις ανεξέλεγκτες ορμές τους, και βρίσκονται στο έλεος της νέμεσης.

«Τίποτα καλό δεν μπορεί να προκύψει όταν δύο άντρες βρίσκονται παγιδευμένοι μέσα σε ένα γιγάντιο φαλλό» – Ρόμπερτ Έγκερς

Σαν ένα εφιαλτικό ναυτικό τραγούδι, Ο Φάρος δεν βασίζεται τόσο πολύ στην ωμή βία για να οδηγήσει δύο άντρες στα άκρα, όσο στους περίτεχνους διαλόγους του και στην εσωτερική αρχιτεκτονική του, που αναδεικνύεται μέσα από ασφυκτικά, τετράγωνα καδραρίσματα και μια συνεχή αίσθηση απειλής. Από μόνο του το ύφος της ταινίας, χάρη στη μαεστρική δουλειά του οσκαρικά υποψήφιου διευθυντή φωτογραφίας Γιάριν Μπλάσκε, είναι τόσο επιβλητικό, που παρασύρει ανά στιγμές την προσοχή μακριά από την ουσία. Ο Μπλάσκε διηγείται πώς ο Έγκερς του μίλησε για «μία ασπρόμαυρη κλειστοφοβική ταινία σε έναν φάρο» αλλά με την κλασική έννοια του ασπρόμαυρου και όχι μιας έγχρωμης παραγωγής με απουσία χρώματος στην επεξεργασία. Οι συγκλονιστικές ερμηνείες του Ρόμπερτ Πάτινσον και Γουίλεμ Νταφόε που πραγματικά φτάνουν στα όρια της υποκριτικής τους δεινότητας απογειώνουν την ταινία.

Ο Έγκερς παρουσιάζει περίτεχνα την αλήθεια για το ακατέργαστο ένστικτο και το συναίσθημα που μπορούν να γεννήσουν τέρατα, τους φροϋδικούς συμβολισμούς που γεννά η κάθε απόπειρα επεξήγησης ανθρώπινης συμπεριφοράς, το ταξίδι στα άδυτα της επιθυμίας που σε οδηγεί πιο βαθιά στο σκοτάδι και από το οποίο δεν υπάρχει ύτε λύτρωση αλλά ούτε και επιστροφή. Όλα συντείνουν προς μια αλληγορική ιστορία για τον εγκλεισμό, που οδηγεί σταδιακά στην παράνοια. Ή μήπως όλη αυτή η δοκιμασία δεν είναι τίποτε άλλο από μια ανατριχιαστική διαδρομή στα αβαθή του νου και το έρεβος της ανθρώπινης φύσης; 

Ο Φάρος βρίσκεται στις ελληνικές αίθουσες από τις 30 Ιανουαρίου.

Πηγές:

https://www.athinorama.gr/cinema/article/o_faros-2539748.html

https://www.athensvoice.gr/culture/cinema/617332_kritiki-tainias-o-faros

Ο Φάρος: Ένα οδυνηρό και συγκλονιστικό ψυχογράφημα πάνω στον ανδρισμό

«Ο Φάρος» ή αλλιώς «Άντρες: Η Ταινία»

 www.lifo.gr

https://www.moveitmag.gr/nea/lighthouse-analysi-ta-mystika-tis-ekpliktikis-fotografias-toy/62093

One thought on “Ο Φάρος: Μία αλληγορία για την σκοτεινή πλευρά της ανθρώπινης φύσης

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *