Ο Προφήτης του Χαλίλ Γκιμπράν, ένα ανάγνωσμα που σου αλλάζει τη ζωή

Από τους αγαπημένους, ενταγμένους στον κύκλο των “αγνώστων” της Δύσης, συγγραφείς του εικοστού αιώνα, ο Χαλίλ Γκιμπράν μεταμορφώνει την αλήθεια σε ποίηση, ή αν προτιμάτε “ντύνει” την αλήθεια με μία εξαιρετική λυρικότητα. Στο έργο του διαφαίνεται η ικανότητά του να διασώζει (καλεί και τον αναγνώστη να κάνει το ίδιο) σκέψεις και ιδέες για να τις θέσει μπροστά στον άνθρωπο.

Ο Χαλίλ Γκιμπράν γεννήθηκε και μεγάλωσε στο Λίβανο. Από την ηλικία των είκοσι ετών και μετά εγκαταστάθηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο ποιητής, όντας ο ίδιος οδοιπόρος της ζωής, φωτίζει μονοπάτια και καλεί τον κόσμο να ανοίξει τους δικούς του δρόμους, βαδίζοντας. Ιστορίες για πρίγκιπες και πριγκίπισσες, μακρινά βασίλεια, αμαρτωλούς και αγίους, γυναίκες και άνδρες, ζωντανούς και νεκρούς ξετυλίγονται στα βιβλία του.

Όλα όσα γράφτηκαν στα έργα του δεν είναι από εκείνα που εντάσσονται στην κατηγορία του προφανούς, αλλά κρύβουν νοήματα. Όσο περισσότερο τον διαβάζεις τόσο περισσότερο κατανοείς τι σου λέει.

Ο Γκιμπράν προσπάθησε να γεφυρώσει το χάσμα μεταξύ Ανατολής και Δύσης. Ο Λιβανέζος ποιητής – παράλληλα στοχαστής και ζωγράφος – υπήρξε αντικείμενο θαυμασμού και πηγή έμπνευσης μεταξύ άλλων και για τους Έλβις Πρίσλεϋ και Τζον Λένον.

Το τραγούδι “Julia” των Beatles, γραμμένο για τη μητέρα του Τζον Λένον, ενέχει παραλλαγές των στίχων του Γκιμπράν: “Half of what I say is meaningless, but I say it just to reach you” αντί για “Half of what I say is meaningless, but I say it so that the other half may reach you”, και “When I cannot sing my heart, I can only speak my mind” αντί για το “When life does not find a singer to sing her heart she produces a philosopher to speak her mind” του Γκιμπράν.

Τα πρώτα έργα είναι γραμμένα στα αραβικά, ενώ από το 1918 και μετά, αποκλειστικά στα αγγλικά. Όσον αφορά στην πολιτική, ο Γκιμπράν δήλωνε ότι “δεν είμαι πολιτικός, ούτε και εύχομαι να γίνω”. Το μουσείο του Χαλίλ Γκιμπράν (“Gibran Museum”) βρίσκεται στην πόλη Bsharri του Λιβάνου, 120 χιλιόμετρα περίπου από τη Βηρυτό. Μνημεία και αγάλματά του έχουν χτιστεί σε πολλές χώρες ανά τον κόσμο, ενώ στην Ευρώπη υπάρχει το πάρκο του Χαλίλ Γκιμπράν (Parcul Khalil Gibran) στη Ρουμανία.

Με επιρροές από τον χριστιανισμό, τον σουφισμό, τον ινδουισμό και τη θεοσοφία, επικεντρώνεται στη σημασία της πνευματικής αγάπης που μπορεί να συνδέσει τους ανθρώπους, ενώ είναι παράλληλα ένα από τα πιο ευπώλητα ποιητικά βιβλία όλων των εποχών. Στον Προφήτη αλλά και σε άλλα βιβλία του, που έχουν εικονογραφηθεί από τον ίδιο με μυστικιστικά σχέδια, εκφράζονται οι βαθύτερες ορμές της ανθρώπινης ψυχής και του πνεύματος, ενώ η ανθρώπινη επικοινωνία και συνύπαρξη γίνεται το κύριο αντικείμενο του ποιητικού στοχασμού. Ο ίδιος ο ποιητής πίστευε πως ο Προφήτης ήταν το σημαντικότερο έργο του.

Είχε πει χαρακτηριστικά: «Πιστεύω πως, από τότε που συνέλαβα τον Προφήτη στο όρος Λίβανος, δεν μπορώ να υπάρξω χωρίς αυτόν. Φαίνεται πως έγινε ένα τμήμα του εαυτού μου… Φύλαξα το χειρόγραφο για τέσσερα χρόνια προτού το παραδώσω στον εκδότη μου, επειδή ήθελα να είμαι βέβαιος, απόλυτα βέβαιος, πως κάθε του λέξη είναι ό,τι καλύτερο έχω να προσφέρω». Το αίτημα της καθολικής αγάπης που διαπνέει τον Προφήτη του Γκιμπράν τού προσδίδει μια οραματική, όσο και απτή διάσταση. Είναι ένα έργο του οποίου το μήνυμα παραμένει και σήμερα επίκαιρο όσο και αναγκαίο.

Ο Προφήτης του Χαλίλ Γκιμπράν δεν είναι ένα δογματικό βιβλίο. Απευθύνεται σε όλους ανεξάρτητα από τη θρησκεία τους, την κοινωνική τους τάξη ή τα πλούτη τους. Είναι η ιστορία ενός σοφού ανθρώπου, του Μουσταφά, που μένει μακριά από την πατρίδα του 12 χρόνια σε ένα νησί. Όταν έρχεται η ώρα να φύγει, μαζεύονται όλοι οι κάτοικοι του νησιού με λύπη να τον αποχαιρετήσουν. Μια ιέρεια, η Αλμίτρα, που ήταν κοντά του από την ημέρα του ερχομού του, του λέει: «Δάσκαλε, μοιράσου μαζί μας μερικέÏ ‚ από τις αλήθ ειες σου και φανέρωσε εμάς σε μας τους ίδιους και ό,τι έχεις νιώσει, ό,τι βρίσκεται ανάμεσα στη γέννηση και στον θάνατο».Κι εκείνος ανταποκρίνεται στο αίτημά τους.

Ο Γκιμπράν μέσα από 26 ποιητικά πεζογραφήματα απαντά σε ερωτήσεις που κρύβουν τους πόθους και τους φόβους των ανθρώπων του νησιού. Απαντά σε ερωτήσεις που αγγίζουν τις πιο καίριες στιγμές της ανθρώπινης ζωής, όπως ο γάμος, τα παιδιά, η εργασία, ο πόνος, η χαρά, η φιλία, ο θάνατος και άλλα γεγονότα και συναισθήματα που αντανακλούν κάθε πτυχή της ζωής μας.

Στις απαντήσεις βρίσκουμε τη δική του άποψη και τη φιλοσοφία, πάντοτε επίκαιρη, ακόμα και σήμερα. Η επίδραση των γεγονότων της ζωής του και των αγώνων του είναι φανερή. Οι επιμέρους απαντήσεις μπορεί να φαίνονται απλοϊκές συναισθηματικές ή και αντικρουόμενες, αντιμετωπίζουν όμως τις υποσυνείδητες ή συνειδητές ανασφάλειες και ανησυχίες του ανθρώπου και προβάλουν τη φιλοσοφία του Γκιμπράν ως προς τη σημασία και την αξία της ανθρώπινης ύπαρξης.

“Ο Προφήτης” μεταφέρθηκε ως animation στον κινηματογράφο. Στην ταινία, η οποία έκανε πρεμιέρα στο Φεστιβάλ του Τορόντο το 2014, συμμετείχαν 9 σκηνοθέτες, όλοι υπό την επίβλεψη του Ρότζερ Άλερς, σκηνοθέτης γνωστός και από την ταινία “The Lion King”.

Για να καταλάβουμε την αξία αυτού του έργου αρκεί να ρίξουμε μια ματιά σε κάποια όμορφα αποσπάσματα που συγκεντρώσαμε από αυτό:

Όταν η αγάπη σε καλεί, ακολούθησέ την, Μόλο που τα μονοπάτια της είναι τραχιά κι απότομα. Κι όταν τα φτερά της σε αγκαλιάσουν, παραδώσου, μόλο που το σπαθί που είναι κρυμμένο ανάμεσα στις φτερούγες της μπορεί να σε πληγώσει.

Γιατί ο εαυτός είναι μια θάλασσα απεριόριστη και άμετρη.
Μη λέτε, “Βρήκα την αλήθεια”, αλλά να λέτε, “Βρήκα μίαν αλήθεια”.
Μη λέτε, “Βρήκα το μονοπάτι της ψυχής”, αλλά να λέτε, “Συνάντησα την ψυχή που περπατούσε στο μονοπάτι μου”.
Γιατί η ψυχή περπατά πάνω σ’ όλα τα μονοπάτια.
Η ψυχή δεν περπατά πάνω σε μια γραμμή, ούτε μεγαλώνει σαν καλάμι.
Η ψυχή ξεδιπλώνεται, όπως ο λωτός με τα αναρίθμητα πέταλα.

Μονάχα όταν πιείτε από το ποτάμι της σιωπής, θα μπορέσετε πραγματικά να τραγουδήσετε. Και μόνο όταν φτάσετε στη βουνοκορφή, θ’ αρχίσετε να σκαρφαλώνετε. Και όταν η γη γυρέψει τα μέλη σας, τότε μόνο θα χορέψετε πραγματικά.

Και μήπως δεν είναι ο Χρόνος όπως είναι η αγάπη, αδιαίρετος και χωρίς ρυθμό; Αλλά αν στη σκέψη σας έχετε ανάγκη να μετράτε το χρόνο σε εποχές, κάνετε κάθε εποχή να περιλαμβάνει όλες τις άλλες εποχές, Και κάνετε το σήμερα να αγκαλιάζει το παρελθόν με την ανάμνηση και το μέλλον με τη λαχτάρα.

Ο πόνος σας είναι το σπάσιμο του όστρακου που περικλείει τη γνώση σας. Όπως το τσόφλι του καρπού πρέπει να σπάσει, για να βγει η καρδιά του στο φως του ήλιου, έτσι κι εσείς πρέπει να γνωρίσετε τον πόνο. Κι αν μπορούσατε να κρατάτε στην καρδιά σας το θαυμασμό για τα καθημερινά θαύματα της ζωής σας, ο πόνος δε θα σας φαινόταν λιγότερο θαυμαστός από τη χαρά σας. Και θα δεχόσαστε τις εποχές της καρδιάς σας, όπως δέχεστε από πάντα τις εποχές που περνούν πάνω από τα χωράφια σας. Και θα παρατηρούσατε με ηρεμία τους χειμώνες της θλίψης σας. Πολλούς από τους πόνους σας τους διαλέγετε μονάχοι. Είναι το πικρό φάρμακο που μ’ αυτό ο γιατρός που είναι μέσα σας θεραπεύει τον άρρωστο εαυτό σας. Γι’ αυτό, να εμπιστεύεστε το γιατρό, και να πίνετε το φάρμακό του, σιωπηλά και ήρεμα. Γιατί το χέρι του, αν και βαρύ και σκληρό, οδηγείται από το τρυφερό χέρι του Αόρατου, Και η κούπα που σας δίνει, μ’ όλο που καίει τα χείλη σας, είναι φτιαγμένη από τον πηλό που ο μεγάλος Αγγειοπλάστης μούσκεψε με τα δικά του άγια δάκρυα.

Πληροφορίες: https://www.culturenow.gr/o-profhths-xalil-gkimpran/

Τι έμαθα διαβάζοντας Χαλίλ Γκιμπράν

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται.