12 φορές που ο Κινηματογράφος άφησε το στίγμα του στον αγώνα κατά της έμφυλη βίας

Σήμερα, Πέμπτη 25 Νοεμβρίου 2021 είναι η Παγκόσμια Ημέρα για την Εξάλειψη της Βίας κατά των Γυναικών. Όπως αποκαλύπτει και το όνομα της ημέρας στόχος της είναι η εαυισθητοποίηση όλων των ανθρώπων γύρω από ζητήματα έμφυλης βίας, με απώτερο στόχο την μείωση και την ολοκληρωτική εξάλειψή της. Η Παγκόσμια Ημέρα για την Εξάλειψη της Βίας κατά των Γυναικών θεωρείται γενικότερα μία από τις πιο σημαντικές παγκόσμιες μέρες, ενώ φέτος η ανάγκη να ακουστεί το μήνυμα που θέλει να διαδώσει η συγκεκριμένη ημέρα είναι πιο επιτακτική από ποτέ στην χώρα μας. Μόνο το 2021 μετράμε 13 γυναικοκτονίες, ενώ το πρώτο εξάμηνο του 2021, η γραμμή SOS 15900 δέχτηκε σχεδόν 3.000 κλήσεις που αφορούσαν περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας. Γινόμαστε καθημερινά μάρτυρες ανάλογων περιστατικών, χωρίς να αντιδρούμε.

Το 25% των γυναικών στην Ελλάδα δήλωσε πως έχουν υποστεί σωματική και/ ή σεξουαλική βία από νυν ή τέως σύντροφο, ή από άλλο πρόσωπο από την ηλικία των 15 ετών και άνω.

Η 25η Νοεμβρίου μας υπενθυμίζει, ενημερώνει και προειδοποιεί για αυτό που εκατοντάδες γυναίκες ζουν καθημερινά. Τον εφιάλτη που βιώνουν -συχνά- μέσα στα ίδια τους τα σπίτια με την υποστήριξη πολλές φορές του περιβάλλοντός τους και την αδιαφορία της κοινωνίας. Η έβδομη τέχνη προσπαθεί πάντα να αναδεικνύει τέτοια κοινωνικά προβλήματα εγείροντας προβληματισμούς και ανοίγοντας γόνιμες συζητήσεις γύρω από αυτά, παίζοντας πάντα καθοριστικό ρόλο στην διάδοση σημαντικών μηνυμάτων, κινημάτων και στην καθιέρωση οφέλιμων αλλαγών, Ο κινηματογραφικός φακός – ακόμα και στο Hollywood που έχει κατηγορηθεί για πατριαρχικές αντιλήψεις- προσπάθησε πολλές φορές να αποτυπώσει την έμφυλη βία, κάποιες φορές με σκοπό απλά να τρομάξει και κάποιες φορές για να ρίξει φως στην κοινωνική αδιαφορία για ένα ζήτημα που δυστυχώς έχει γίνει πιο επίκαιρο από ποτέ.

Οι 12 παρακάτω ταινίες καταδεικνύουν με τον πιο τρανταχτό τρόπο τους λόγους που πρέπει να αντιτασσόμαστε κάθε μόρφη έμφυλης/ενδοοικογενειακής βίας. Μην μένεις αμέτοχος, μην σιωπάς. Όχι μόνο για σένα, όχι μόνο αν είσαι γυναίκα, αλλά για όλες αυτές τις γυναίκες που υφίστανται οποιαδήποτε μορφή βίας.

1. THE BURNING BED – 1984

Η ζωή μιας γυναίκας που κακοποιείται κατ’ εξακολούθηση από τον άντρα της, με τον οποίο έχει τρία παιδιά, ώσπου φτάνει στα όριά της ένα βράδυ, μια ακόμα φορά που αυτός την έχει βιάσει, αποφασίζοντας να βάλει φωτιά στο κρεβάτι του την ώρα που εκείνος κοιμάται. Πρόκειται για την αληθινή ιστορία της Francine Hughes η οποία υπέφερε 13 χρόνια ενδοοικογενειακής βίας μέχρι που έκαψε τον άντρα της ζωντανό στον ύπνο του.

2. WHAT’S LOVE GOT TO DO WITH IT – 1993

Είναι η ιστορία για την τοξική σχέση της τραγουδίστριας Tina Turner με τον Ike, ο οποίος είχε καταφέρει όχι μόνο να καταχραστεί την περιουσία της τραγουδίστριας αλλά και να την μετατρέψει σε ένα άβουλο πλάσμα. Οι σκηνές βίας είναι ιδιαίτερα σκληρές, όμως όχι αρκετά κοντά σε όσα συνέβησαν στην πραγματικότητα, τα οποία ήταν αρκετά χειρότερα, με βάση τις περιγραφές της ίδιας της τραγουδίστριας.

3. THE ACCUSED – 1988

Μία γυναίκα βιάστηκε από μία ομάδα μεθυσμένων ανδρών. Όταν η υπόθεση έφτασε στο δικαστήριο, η γυναίκα έρχεται αντιμέτωπη με την καχυποψία και την ειρωνεία και η εισαγγελέας μετατρέπει τη δίκη των βιαστών σ’ ένα γενικότερο κατηγορητήριο κατά όλων των θαμώνων του μπαρ, που όχι μόνον δεν εμπόδισαν το βιασμό αλλά με κάποιο τρόπο τον παρότρυναν κιόλας. Η ταινία αποτελεί μια από τις πρώτες χολυγουντιανές παραγωγές που έβαλαν στο μικροσκόπιο κι εξέτασαν άμεσα το θέμα του βιασμού.

4. TYRRANOSAUR – 2011

Η Olivia Colman υποδύεται την κακοποιημένη σύζυγο στην ταινία ‘Tyrannosaur’ ενός φαινομενικά άκακου άντρα, του James, που όμως σύντομα θα πληρώσει το τίμημα για την βίαιη συμπεριφορά του. Η ταινία δείχνει τις συνέπειες που έχει η βία και στους ίδιους τους θύτες και παρουσιάζει την κακοποίηση στην οποία οι γυναίκες υπόκεινται “στο όνομα της αγάπης” με τον πιο σκληρό τρόπο. Ίσως μία από τις καλύτερες ταινίες που έχουν γίνει για την ενδοοικογενειακή βία.

5. ΔΩΜΑΤΙΟ (ROOM) – 2015

Μία ιστορία που δυστυχώς εμπνέεται από την πραγματικότητα. Μία κοπέλα πέφτει θύμα απαγωγής, βιάζεται επανειλημμένα και στο μικρό δωμάτιο που είναι φυλακισμένη, γεννά το παιδί του απαγωγέα της. Αλλά και μία ταινία- γροθιά στο στομάχι που αποδεικνύει ότι μπορείς να επανέλθεις στη ζωή μετά από χρόνια κακοποίηση.

6. MISS VIOLENCE – 2013

Την ημέρα των γενεθλίων της η 11χρονη Αγγελική αυτοκτονεί πηδώντας από το μπαλκόνι. Η αστυνομία και η κοινωνική πρόνοια προσπαθούν να βρουν την αιτία, η οποία κρύβεται πίσω από τα επικίνδυνα μυστικά της οικογένειάς της. Ο Έλληνας σκηνοθέτης Αλέξανδρος Αβρανάς δίνει φωνή στα θύματα ενδοοικογενειακής κακοποίησης στη βαθιά ανησυχητική και αφοπλιστική του ταινία που προτάθηκε 8 Βραβεία της Ελληνικής Ακαδημίας Κινηματογράφου.

7. Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ (THE INVISIBLE MAN)

Η Σεσίλια είναι μια κακοποιημένη γυναίκα, παγιδευμένη σε μια βάναυση σχέση από την οποία καταφέρνει να δραπετεύσει. Καταφεύγει στο σπίτι ενός γνωστού της αστυνομικού και λίγο αργότερα μαθαίνει πως ο βάναυσος εραστή της έχει αυτοκτονήσει. Αλλά εκείνος της επιφυλάσσει μια δυσάρεστη έκπληξη. Η πάντα ευρηματική στην προσέγγιση των ρόλων της Ελίζαμπεθ Μος προσδίδει βάθος, πάθος κι εσωτερική δυναμική στην ευάλωτη Σεσίλια η οποία με υπεράνθρωπη προσπάθεια επανακτά την χαμένη δύναμη της.

8. ΒΟΜΒΑ (BOMBSHELL) – 2019

Η ταινία ξεδιπλώνει το σκάνδαλο που ξέσπασε στο δίκτυο FOX και αφορούσε τις καταγγελίες για σεξουαλική παρενόχληση από επιφανείς γυναίκες κατά του Ρότζερ Έιλς, ιδρυτή και διευθύνοντα συμβούλου του Fox News. Η ιστορία που ανέτρεψε τα εργασιακά δεδομένα και άνοιξε τον δρόμο για το #timesup και το #metoo εκτίθεται και αναλύεται δραματικά, αλλά όχι βαριά και ασήκωτα, από τον Τζέι Ρόουτς σε μία εκπληκτική ταινία.

9. IRREVERSIBLE – 2002

Μια γυναίκα βιάζεται κτηνωδώς έπειτα από ένα πάρτυ. Ο άντρας της και ένας φίλος του αναζητούν τον ένοχο σε ένα γκέι μπαρ και λιώνουν τα μούτρα ενός πελάτη, σε μια «μη αναστρέψιμη» ιστορία που βλέπουμε από το τέλος προς την αρχή. Μια ταινία που δημιουργήθηκε με σκοπό να προκαλέσει τους θεατές, με σκηνές απίστευτης ωμότητας και βίας, όπως ο 8λεπτος σε διάρκεια βιασμός της ηρωίδας, που έγινε αντικείμενο έντονων σχολιασμών και αντιδράσεων στο Φεστιβάλ των Καννών.

10. ΥΠΟΣΧΟΜΕΝΗ ΝΕΑ ΓΥΝΑΙΚΑ (PROMISING YOUNG WOMAN) – 2021

Η Κάσι είναι μια πολλά υποσχόμενη νεαρή. Ή μάλλον ήταν μια πολλά υποσχόμενη νεαρή που ζει πλέον στον σκοτεινό απόηχο ενός άλλοτε υποσχόμενου μέλλοντος, τότε που ήταν αριστούχος φοιτήτρια ιατρικής, με όνειρο να γίνει γιατρός. Όπως ακριβώς και η παιδική της φίλη, Νίνα. Ένα μέλλον που πάγωσε και για τις δύο κοπέλες από τη στιγμή που σε ένα πάρτι η Νίνα έπεσε θύμα σεξουαλικής επίθεσης από συμφοιτητές της. Η αποσιώπηση του συμβάντος ολοκλήρωσε την τραγωδία, η τραγωδία έγινε οργή και η οργή έχει πλέον μετατρέψει την τριαντάχρονη πια Κάσι σε ένα είδος αυτόκλητου εκδικητή που παγιδεύει έξυπνα άντρες, παριστάνοντας τη μεθυσμένη σε μπαρ περιμένοντας κάποιον καλοθελητή να δοκιμάσει να την εκμεταλλευτεί. Με απώτερο σκοπό να εκδικηθεί τους πρωταίτιους του ανεπούλωτου προσωπικού της τραύματος και μαζί τους καθ’ έξιν ή κατ’ επάγγελμα απολογητές τους. Διαβάστε περισσότερα στο άρθρο μας: https://dromospoihshs.gr/2021/04/01/promising-young-woman-carrie-mulligan-emerald-fenell/

11. ΝΥΧΤΕΣ ΜΕ ΤΟΝ ΕΧΘΡΟ ΜΟΥ (SLEEPING WITH THE ENEMY) – 1991

Μια νεαρή γυναίκα σκηνοθετεί την αυτοκτονία της και αλλάζει ταυτότητα, για να γλιτώσει από το βάναυσο σύζυγό της. Η συγκεκριμένη ταινία, στην οποία πρωταγωνιστεί η Τζούλια Ρόμπερτς σε έναν απ΄τους καλύτερους ρόλους της καριέρας της, αποτελεί τη γνωστότερη κινηματογραφική αναπαράσταση ενδοοικογενειακής βίας. Η συγκλονιστική ερμηνεία της ως Laura Burney, αποδεικνύει με τον πιο πειστικό τρόπο το που μπορεί να φτάσει μια γυναίκα, στην προσπάθειά της να γλιτώσει απ’ τη σωματική και ψυχολογική βία που της ασκεί ο άντρας της.

12. ΑΡΚΕΤΑ (ENOUGH)

Η ταινία ‘Enough’ είναι βασισμένη στο βιβλίο ‘Black and Blue’ της Anna Quindlen και παρουσιάζει την ιστορία της Σλιμ, ένας από τους καλύτερους ρόλους της Τζένιφερ Λόπεζ, που αποφασίζει να εγκαταλείψει μαζί με την κόρη της τον καταπιεστικό και βίαιο σύζυγό της. Η Σλιμ, μια πρώην σερβιτόρα, εγκαταλείπει το βάναυσο και άπιστο σύζυγό της και προσπαθεί να ξεκινήσει μια νέα ζωή με το παιδί της. Εκείνος ανακαλύπτει που βρίσκεται και την κυνηγά, όμως η Σλιμ αποφασίζει να δώσει για πάντα ένα τέλος στον εφιάλτη που ζει. Η ταινία δεν θίγει μόνο τη βία κατά των γυναικών, αλλά και ζητήματα δυσπιστίας απέναντι στον ισχυρισμό της κακοποιημένης γυναίκας.

BONUS ΣΕΙΡΕΣ

1. BIG LITTLE LIES – 2017

Οι φαινομενικά τέλειες ζωές των μαμάδων υψηλής κοινωνικής τάξης, ξεδιπλώνονται μέχρι που όλα αλλάζουν όταν γίνεται ένας φόνος πίσω από τον οποίο κρύβονται μικρά μεγάλα μυστικά. Διαβάστε περισσότερα στο άρθρο μας: https://dromospoihshs.gr/2019/10/05/big-little-lies-a-series-phenomenon/

2. I MAY DESTROY YOU – 2020

Η σειρά ακολουθεί την Arabella Essiedu, συγγραφέα που ζει στο Λονδίνο. Στο πρώτο επεισόδιο η Arabella κακοποιείται σεξουαλικά, ύστερα από μια νύχτα έξω με φίλους, αλλά δεν μπορεί να θυμηθεί τις ακριβείς λεπτομέρειες ολόκληρης της βραδιάς. Το τραύμα της εμπειρίας όμως, αρχίζει να επηρεάζει την καθημερινή της ζωή, καθώς ολοένα και πιο επίμονα φλασ-μπακ κατακλύζουν τον εγκέφαλό της. Στη διάρκεια της σειράς η Arabella, ενώ προσπαθεί να συνδέσει τις κουκκίδες εκείνης τη νύχτας και να ανακαλύψει τελικά τι της συνέβη, ταυτόχρονα εμβαθύνει στην πολλαπλή φύση του τραύματος, με τις πτυχές του να ξεδιπλώνονται με αριστοτεχνικό τρόπο μπροστά στα ορθάνοιχτα μάτια μας.

3. MAID -2021

Η νέα σειρά του Netflix ξεκαθαρίζει την παρεξήγηση που υπάρχει για το τι είναι κακοποίηση. Η μαμά Alex αποφασίζει να αφήσει τον σύντροφό της μετά από τη λεκτική και ψυχολογική κακοποίηση που υφίσταται από την αρχή της σχέσης και κάνει μία νέα αρχή ως οικιακή βοηθός. Η διαδρομή της έχει αμέτρητες δυσκολίες αλλά η ίδια δεν εγκαταλείπει. Μία συγκλονιστική ερμηνεία από τη Margaret Qualley που ενσαρκώνει τον ρόλο με πραγματική ειλικρίνεια και ευαισθησία.