Λίγα λόγια για τη ζωή του
Ο Κεφαλονίτικης καταγωγής (από το χωρίο Πύλαρος) Ιάσων Δεπούντης γεννήθηκε στην Κέρκυρα στις 7.8.1919 (ή 10.8.1917 κατά μία άλλη διόλου αβάσιμη εκδοχή). Αποφοίτησε από την καλλιτεχνική σχολή Προσαλέντη και ήρθε στην Αθήνα, όπου παρακολούθησε μαθήματα κοινωνιολογίας, παιδαγωγικής, ψυχολογίας και δικαίου. Το 1954 έφυγε στο Παρίσι για μαθήματα εφαρμοσμένης ψυχολογίας και από το 1970 ως το 1972 έζησε στη Ζυρίχη, όπου παρακολούθησε μαθήματα μοντέρνων μαθηματικών. Από το 1969 ζούσε στην Ελβετία, εξαιτίας της χούντας των συνταγματαρχών, οπότε και υποχρεώθηκε να εγκαταλείψει τη θέση του ως υπαλλήλου του IKA, αναλαμβάνοντας, με τη μεσολάβηση του Nικηφόρου Bρεττάκου, τη διεύθυνση του «ελληνικού σπιτιού» στο χωριό Trogen. Επέστρεψε στην Ελλάδα το 1985 και από τότε μοίραζε το χρόνο του μεταξύ Αθήνας, Κέρκυρας και Ζυρίχης. Από το 1994 συνεργάστηκε τακτικά με το λογοτεχνικό περιοδικό “Μανδραγόρας”, από τις εκδόσεις του οποίου εκδίδονται τα έργα του. Από τη δεκαετία του 1980, έζησε ανάμεσα στην Ζυρίχη, την Αθήνα και την Κέρκυρα. Πέθανε στην Ζυρίχη, στις 21 Ιουνίου 2008, σε ηλικία 89 ετών.
Η λογοτεχνική του διαδρομή
Στα γράμματα εμφανίστηκε το 1944, αμέσως μετά το τέλος της γερμανικής Kατοχής, με μικρά ποιητικά φυλλάδια που διακινούσε ο ίδιος. Στη σειρά αυτή συναντά κανείς τις ποιητικές ενότητες Έφυγε: “Η Mητέρα” (1944), Γυρίζει: “Η πείνα” (1945), Έρχεται: “Μήνυμα θανάτου” (1946) και “H εξορία των Aθανάτων” (1946). Την ίδια χρονιά κυκλοφόρησε η ποιητική του συλλογή με τίτλο “Από τη θάλασσα”, ενώ το 1948 στην Kέρκυρα εκδόθηκε η “Aκατοίκητη νύχτα”. Στη συνέχεια δημοσίευσε στο περιοδικό “Επιθεώρηση Τέχνης” -του οποίου υπήρξε συνεργάτης με ανταποκρίσεις από την Κέρκυρα- τις ποιητικές ενότητες “Τρεις επικίνδυνες εικόνες με θέμα τον ήλιο” και “Το ξύλινο μαχαίρι” (στα τεύχη 46-48, Οκτώβριος-Δεκέμβριος 1958 και 57-58, Οκτώβριος 1959). Συνδέθηκε στενά με τους Νίκο Σπάνια και Μιχάλη Κατσαρό, με τους οποίους και συνεργάστηκε στα ποιητικά πράγματα της εποχής. Ασχολήθηκε επίσης με τη μελέτη, την πεζογραφία και τη λογοτεχνική μετάφραση. Ποιήματά του μεταφράστηκαν στα αγγλικά και τα γερμανικά.
Η ποιητική του
Από τους σημαντικούς δημιουργούς της Α’ Μεταπολεμικής γενιάς, ο Ιάσων Δεπούντης σχεδιάζει τα “ποιητικά” του κείμενα μέσα από την πάγια διατυπωμένη θέση του για την αποδόμηση της ποιητικής τέχνης, που σημαίνει την ουσιαστική διάσωση, δικαίωση, απελευθέρωσή της και ταύτισή της με τη ζωή. Με τα πρώτα του ποιήματα δηλώνει μοντερνιστής, αργότερα εντούτοις η ποίησή του έγινε αφηρημένη. Εστιάζεται στην παντοδυναμία της φύσης, ενώ τον φοβίζει η χωρίς φραγμούς χρήση της τεχνολογίας. Μέσα από έναν τυπικά δοκιμιακό λόγο της ποίησης, που ο ίδιος επιμένει να ορίζει συνολικά ως ποίηση -όπου συνεκτιμάται η εικόνα, το κολάζ, η φωτογραφία, τα αποκόμματα των εφημερίδων, το πληροφοριακό του υλικό, η θέση και η διάσταση του ποιητικού του σχεδιασμού-, συνεχίζει να συνθέτει το έργο του με τον ίδιο ανήσυχο, νεανικό και αντισυμβατικό τρόπο. Το Σύμπαν, η σχέση της πυκνότητας της ύλης με τη μάζα της, ο Πλούταρχος, ο Ηράκλειτος, ο Όμηρος, ο Ιάννης Ξενάκης, ο Γούντι Άλλεν, ο Εμίλ Ζολά, ο Αϊνστάιν, η εκμηδένιση του χρόνου, το όνειρο, η Σύλβια Πλαθ, η έννοια της κλωνοποίησης, ο Κερκυραίος γλύπτης Νικόλαος Βεντούρας, ο Νίκος Καρούζος, περνούν με συχνότητα μέσα από τα κείμενα του Ιάσονα Δεπούντη, συνεπικουρώντας τις θέσεις του, τις λέξεις και τα νοήματα που επιχειρεί να διατυπώσει. Τα ποιήματά του, ποιήματα-συνθέσεις, παραπέμπουν κάποιες φορές στην οπτική ποίηση και στη συγκεκριμένη ποίηση, επιδέχονται δε πολλών ειδών αναγνώσεις.
Μια δόση από το έργο του
Στα γκρεμισμένα σπίτια του χειμώνα
Τώρα βρίσκομαι μʼ όλα τʼ άρρωστα κι αδύναμα πουλιά μαζί
πάλε τη στέγη ράγισε η σιωπή για τη θλιμμένη ανάμνησή μου.
Τʼ άλλα που θα διηγηθώ είναι οράματα-
Τις νύχτες ενώ δεν ταράζει τον ύπνο μας η συννεφιά ή τʼ όνειρο
ξυπνούμε πολλές φορές – τα πουλιά στη φωλιά τους
κι εγώ στο κρεβάτι μου και κλαίμε.
Μένουν μονάχα τους κι αυτά – και ξέρουν
πόσο κρυώνει ένα πουλί έξω από τη φωλιά του.
Πηγές:
Αργυρίου Αλεξ., “Ιάσων Δεπούντης”, Η πρώτη μεταπολεμική γενιά, σ.310-311. Αθήνα, εκδ. Σοκόλης, 1982, “Ελληνική ποίηση Ανθολογία – Γραμματολογία”, Αρχείο Ελλήνων Λογοτεχνών, Ε.ΚΕ.ΒΙ.
Περιοδικό “Μανδραγόρας”, δελτίο Τύπου, 20.1.2005