Αθήνα – Βρυξέλλες: μια διαδρομή ζωής στην ποίηση της Σοφίας Σταμπολίτη

Αντί Προλόγου

Χθες βρεθήκαμε στην παρουσίαση της ποιητικής συλλογής της Σοφίας Σταμπολίτη που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΑΩ με τίτλο “Αθήνα – Βρυξέλλες” στη δεύτερη εκ των δύο πόλεων. Αυτή αποτέλεσε την εισαγωγή μας στον ποιητικό κόσμο ενός ανθρώπου μοιρασμένου μεταξύ δύο πόλεων, δύο χωρών, δύο συμπάντων που προσπαθεί να τα ισορροπήσει μέσα από την ποίηση, την αυτο- και ετεροπαρατήρηση και τις ανθρώπινες σχέσεις.

Continue reading “Αθήνα – Βρυξέλλες: μια διαδρομή ζωής στην ποίηση της Σοφίας Σταμπολίτη”

Περί θανάτου του Τζωρτζ Στάινερ: όταν η λογοτεχνία συναντά τη φιλοσοφία

Αντί Προλόγου

Στην ιστορία της λογοτεχνίας ο θάνατος υπήρξε μια θεματολογία εφάμιλλη του έρωτα. Για αυτόν έχουν γραφτεί αναρίθμητα έργα, άλλοτε λυτρωτικά και άλλοτε σπαρακτικά. Ο Τζωρτζ Στάινερ, διανοητής του 20ου αιώνα που έφυγε πρόσφατα από τη ζωή εξερεύνησε με έναν τρόπο πρωτότυπο αυτό το ζήτημα. Σε δύο δοκίμιά του που κυκλοφορούν σε μετάφραση του Σεραφείμ Βελέντζα με τίτλο “Περί θανάτου” από τις εκδόσεις αντίποδες προσεγγίζει από έναν πολυεστιακό φακό το θάνατο, συνενώνοντας τις φιλοσοφικές και μεταφυσικές θεωρήσεις, με τις τέχνες, την ψυχολογία, τη βιολογία, τη θρησκεία, τη λογοτεχνία μέχρι και τη μετεωρολογία.

Continue reading “Περί θανάτου του Τζωρτζ Στάινερ: όταν η λογοτεχνία συναντά τη φιλοσοφία”

‘Ενα μεγάλο αφιέρωμα στον πρόωρα χαμένο Στέλιο Φαϊτάκη

Αντί Προλόγου

Στην ανακοίνωση με αφορμή το θάνατό του του ΕΜΣΤ θα διαβάσουμε: «Στο έργο του η ορθόδοξη αγιογραφία εμπλουτίστηκε με στοιχεία από τον γερμανικό εξπρεσιονισμό και τα ιαπωνικά μάνγκα, για να αποτυπώσει ως επί το πλείστο σύγχρονες, έντονα δραματοποιημένες σκηνές πολιτικών συγκρούσεων και κοινωνικών αγώνων». Όντως ο Στέλιος Φαϊτάκης υπήρξε ένας από τους μεγαλύτερους σύγχρονους Έλληνες ζωγράφους που με παρρησία αποτύπωσε στο έργο του την ιστορική συνέχεια, τους κοινωνικούς αγώνες, την άνθηση της τεχνολογίας, κοινώς όλα τα γεγονότα που μας ταρακούνησαν στο τέλος του 20ου και τις αρχές του 21ου αιώνα. Με αφορμή το θάνατό του ετοιμάσαμε ένα αφιέρωμα στην τέχνη του, σε κάθε πτυχή της, στη ζωή και τη μοναδικότητα ενός ανθρώπου και δημιουργού που μας άφησε νωρίς.

Continue reading “‘Ενα μεγάλο αφιέρωμα στον πρόωρα χαμένο Στέλιο Φαϊτάκη”

Memory & το τραυματικό δίπολο μνήμης-λήθης

Αντί Προλόγου

Την επάνοδο και το άνοιγμα του Michel Franco στο διεθνές κοινό με απώγειο τη βράβευσή του στο Φεστιβάλ της Βενετίας σηματοδότησε η νέα του ταινία “Memory”. Η πρώτη προβολή για τις 29ες Νύχτες Πρεμιέρας και την Ελλάδα με την παρουσία του σκηνοθέτη έλαβε χώρα στο Ιντεάλ. Με πολύ δυνατές ερμηνείες, γκρίζα πλάνα και πλοκή που λύνεται σαν κουβάρι το φιλμ καταλήγει σε ένα ψυχολογικό θρίλερ με κοινωνική χροιά. Πρωταγωνιστεί το δίπολο μνήμης και λησμονιάς, με τις δύο αυτές αντίρροπες δυνάμεις να πληγώνουν τους ήρωες και να προβληματίζουν το θεατή. Γινόμαστε οι οδυνηρές μας μνήμες και όταν τις απωλέσουμε χάνουμε τον εαυτό μας;

Continue reading “Memory & το τραυματικό δίπολο μνήμης-λήθης”

Όπως κυλάει το ποτάμι: ένα σύγχρονο noir με κρυμμένα μηνύματα

Αντί Προλόγου

Μετά την πρεμιέρα της στις Κάννες είχαμε την ευκαιρία στις 29ες Νύχτες Πρεμιέρας να παρακολουθήσουμε την ταινία “Όπως κυλά το ποτάμι” του Wei Shujun. Μια σύγχρονη νουάρ ταινία με αισθητική και εσάνς της δεκαετίας του ’90 ξεδίπλωσε μια σειρά φόνων στην Κινέζικη επαρχία στη δύση του 20ου αιώνα. Ωστόσο, δεν έμεινε σε μια απλή αστυνομική προσέγγιση, αλλά επιχείρησε με διακριτικότητα να πάει πολύ βαθύτερα και ομολογουμένως το κατόρθωσε. Αδιαμφισβήτητα σήμανε την επιστροφή του σκηνοθέτη στη μεγάλη οθόνη και μια ευχάριστη ανακάλυψη για εμάς στα πλαίσια του φεστιβάλ. Ας δούμε αναλυτικότερα:

Continue reading “Όπως κυλάει το ποτάμι: ένα σύγχρονο noir με κρυμμένα μηνύματα”

Almond ή «Το αγόρι που δεν ήξερε τι θα πει φόβος»: τι σημαίνει να είσαι φυσιολογικός;

Αντί προλόγου

Μπεστ-σέλερ στο εξωτερικό, ένα must-read των celebrities της Κορέας, το Almond κυκλοφόρησε πρόσφατα και στα ελληνικά με τίτλο «Το αγόρι που δεν ήξερε τι θα πει φόβος» της Σον Ουόν Πιονγκ από τις εκδόσεις Ιβίσκος. Μια ακόμα μετάφραση της κορεάτικης λογοτεχνίας που μας άνοιξε την πόρτα σε έναν πρωτόγνωρο κόσμο που εναλλασσόταν μεταξύ σκοταδιού και φωτός, στον κόσμο του ξεχωριστού Γιάντζε ή αλλιώς του πιο αξιολάτρευτου τέρατος. Τι σημαίνει αγάπη, φιλία, θυσία, κανονικότητα; Τι πάει να πει είμαι φυσιολογικός; Σε όλα αυτά τα ερωτήματα σαν αναγνώστες και συνοδοιπόροι του πρωταγωνιστή αναζητούμε διαρκώς απαντήσεις.

Continue reading “Almond ή «Το αγόρι που δεν ήξερε τι θα πει φόβος»: τι σημαίνει να είσαι φυσιολογικός;”

Past Lives: μια ωδή στο ανεκπλήρωτο

Αντί προλόγου

Το 2023, το δίχως άλλο, μια πλούσια κινηματογραφικά χρονιά με αρκετά εισπρακτικά κέρδη για τις αίθουσες που τις γέμισε ξανά μετά το πλήγμα της πανδημίας. Η κυκλοφορία πολύ αναμενόμενων ταινιών ίσως, όμως, άφησε στο περιθώριο, όχι στους κύκλους σινεφίλ όσο αυτών του ευρύτερου κοινού κάποιες ταινίες που διαφημίστηκαν λιγότερο. Μια εξ αυτών είναι και η παραγωγής studio A24 “Past Lives” της Celine Song που δεν έχει ακόμα λανσαριστεί στην Ελλάδα, πέρα από τη διαθέσιμότητά της σε κάποιες διαδικτυακές πλατφόρμες. Εμείς την είδαμε και θέλουμε να σας προϊδεάσουμε για αυτό το αριστούργημα που ελπίζουμε σύντομα να φτάσει και στη χώρα μας.

Continue reading “Past Lives: μια ωδή στο ανεκπλήρωτο”

Βιβλιοκριτική: Μετάξι του Αλεσσάντρο Μπάρικκο

Αντί Προλόγου

Πρόσφατα έπεσε στα χέρια μας το βιβλίο Μετάξι του ιταλού συγγραφέα Αλεσσάντρο Μπάρικκο που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πατάκη σε απόδοση της Λένας Ταχματζίδου. Αν και πρόκειται για έναν τίτλο που έχει μεταφραστεί και κυκλοφορήσει στην ελληνική εδώ και πολλά χρόνια, η προ δύο ετών έκδοσή του έτυχε να μας συνοδεύσει το φετινό καλοκαίρι, να μας συναρπάσει και να μας μεταφέρει απαλά μέχρι την μακρινή Ιαπωνία. Αξίζει να χαθούμε ανάμεσα στις ολιγάριθμες σελίδες αυτού του ιδιότυπου βιβλίου ενός δυτικού που μιλά για την ανατολή και να εξερευνήσουμε τους λόγους που μας σαγήνευσε.

Continue reading “Βιβλιοκριτική: Μετάξι του Αλεσσάντρο Μπάρικκο”

ΟΙ “ΑΓΝΩΣΤΟΙ” ΠΟΙΗΤΕΣ ΜΑΣ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΚΑΛΑΣ

Λίγα λόγια για τη ζωή του

Ο Νικόλαος Κάλας ή Νικήτας Ράντος με πραγματικό όνομα Νικόλαος Καλαμάρης γεννήθηκε στις 27 Μαΐου 1907 στη Λωζάνη της Ελβετίας. Ήταν γιος του Ιωάννη Καλαμάρη και της Ρόζας Καρατζά, η οποία καταγόταν από την παλιά φαναριώτικη οικογένεια Καρατζά. Σε μικρή ηλικία εγκαταστάθηκε με την οικογένειά του στην Αθήνα. Εκεί συνέχισε τις σπουδές του στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Κατά τη διάρκεια της φοίτησής του υπήρξε μέλος της Φοιτητικής Συντροφιάς. Αργότερα, το 1933 έφυγε για το Παρίσι. Μέχρι το 1937 ζούσε ταξιδεύοντας μεταξύ Αθήνας και το Παρισιού, όπου τελικά εγκαταστάθηκε μέχρι το 1939. Τότε έφυγε για την Λισαβόνα, όπου έμεινε για ένα χρόνο, και αργότερα μετέβη στη Νέα Υόρκη. Στη δεκαετία του ’60 και του ’70 ταξίδεψε στην Ελλάδα και παρέμεινε για μικρό χρονικό διάστημα, αφού τελικά επέστρεψε στις Η.Π.Α.. Μετά την εγκατάστασή του στη Νέα Υόρκη αφοσιώνεται σχεδόν ολοκληρωτικά σε μια καινούρια δραστηριότητα, την τεχνοκριτική στην οποία θα διαπρέψει ιδιαίτερα, εγκαταλείποντας όχι μόνο την ποίηση αλλά στην ουσία και την κριτική δραστηριότητα στον τομέα αυτό, ενώ παραδίδει και μαθήματα Ανθρωπολογίας και Ιστορίας της Τέχνης για να ζήσει καθώς έχει στο μεταξύ απεμπολήσει την τεράστια πατρική του περιουσία. Έμεινε εκεί μέχρι το θάνατό του στις 31 Δεκεμβρίου 1988.

Continue reading “ΟΙ “ΑΓΝΩΣΤΟΙ” ΠΟΙΗΤΕΣ ΜΑΣ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΚΑΛΑΣ”

ΟΙ “ΑΓΝΩΣΤΟΙ” ΠΟΙΗΤΕΣ ΜΑΣ: ΙΩΑΝΝΗΣ ΣΑΡΑΣΟΥΤΣΑΣ

Λίγα λόγια για τη ζωή του

O Ιωάννης Καρασούτσας ήταν έλληνας ποιητής και μεταφραστής, από τους αξιολογότερους εκπροσώπους της Α’ Αθηναϊκής Σχολής. Γεννήθηκε στη Σμύρνη στις 9 Ιουλίου 1824, αλλά μεγάλωσε στη Σύρο, όπου ολοκλήρωσε τις δευτεροβάθμιες σπουδές του στην Ερμούπολη. Εκεί έμαθε και ξένες γλώσσες και ιδιαίτερα τη γαλλική, την οποία και δίδαξε αργότερα ως καθηγητής στο Ναύπλιο, στην Αθήνα, στη Χαλκίδα και τον Πειραιά. Όταν έπαψε να διδάσκει, αποσύρθηκε με μία ανεπαρκή σύνταξη και χωρίς άλλους πόρους. Η ζωή του έγινε δύσκολη και τα συσσωρευμένα ψυχολογικά προβλήματα, τον οδήγησαν, στις 20 Μαρτίου 1873, «εν απευκταία ώρα οδυνηράς αλλοφροσύνης» (κατά τον Άγγελο Βλάχο), να βάλει τέλος στη ζωή του. Ήταν φίλος του Αλεξάνδρου Ρίζου Ραγκαβή και του Ηλία Τανταλίδη.

Continue reading “ΟΙ “ΑΓΝΩΣΤΟΙ” ΠΟΙΗΤΕΣ ΜΑΣ: ΙΩΑΝΝΗΣ ΣΑΡΑΣΟΥΤΣΑΣ”