Συντάκτης: τρίλλια

6 Μαρτίου του 1853 ήταν όταν έκανε πρεμιέρα η πασίγνωστη όπερα του Τζουζέπε Βέρντι, η Τραβιάτα, κι εμείς συγκεντρώσαμε 5 – συν ένα bonus – ενδιαφέροντα στοιχεία για το αγαπημένο αυτό έργο.

Η κυρία με τις Καμέλιες

Η Τραβιάτα βασίστηκε στο επίσης πολύ γνωστό έργο του Αλεξάνδρου Δουμά υιού, “Η Κυρία με τις Καμέλιες”. Το βιβλίο εκείνο γράφτηκε το 1848, με τον συγγραφέα να εμπνέεται από την ιστορία της Μαρί Ντι Πλεσσί, που ήταν διάσημη εταίρα εκείνης της εποχής στο Παρίσι και είχε πεθάνει ένα χρόνο νωρίτερα. Το λιμπρέτο της όπερας δημιούργησε ο Φραντσέσκο Μαρία Πιάβε, συνεργάτης του Βέρντι σε πολλές όπερες.

Μια υπόθεση μακριά από το χαρούμενο και λυτρωτικό τέλος

Η Τραβιάτα διαδραματίζεται στις αρχές του 19ου αιώνα. Είναι η τραγική ιστορία του έρωτα ανάμεσα σε μία διάσημη εταίρα και έναν αριστοκράτη. Οι δυο τους γνωρίζονται σε μία γιορτή που οργανώνει η κεντρική ηρωίδα, η Βιολέτα και ο Αλφρέντο, γόνος αριστοκρατικής οικογένειας, της εξομολογείται την ίδια μέρα ότι την έχει ερωτευτεί. Η Βιολέτα βρίσκεται σε δίλημμα: από τη μία θέλει να ζει χωρίς δεσμεύσεις, να χαίρεται τις απολαύσεις της ζωής, αλλά από την άλλη τα λόγια του Αλφρέντο τη βάζουν σε δεύτερες σκέψεις για την αξία της αληθινής αγάπης. Ο Αλφρέντο με τη Βιολέτα, η οποία πάσχει από φυματίωση για πολλά χρόνια, τελικά καταφέρνουν να συζήσουν σε μία εξοχική κατοικία, αφήνοντας πίσω τη ζωή που έκαναν στο παρελθόν. Τα οικονομικά προβλήματα όλο και μεγαλώνουν, όπως και η επικριτική στάση της οικογένειας του Αλφρέντο. Η οριστική τροπή της ιστορίας έρχεται όταν καταφθάνει στη βίλα ο πατέρας του Αλφρέντο. Η Βιολέτα μαθαίνει από εκείνον ότι η σχέση τους εμποδίζει την ευημερία της οικογένειας και αποφασίζει να φύγει, χωρίς να εξηγήσει στον αγαπημένο της το λόγο. Δεν συναντά ξανά τον Αλφρέντο, παρά μόνο σε ένα χορό, όπου αρνείται να γυρίσει κοντά του και εκείνος εξοργίζεται. Η κατάσταση της υγείας της χειροτερεύει όλο και πιο γρήγορα. Ζει απομονωμένη σε ένα μικρό φτωχικό δωμάτιο, γνωρίζοντας ότι ο θάνατος είναι κοντά. Έχει χάσει κάθε ελπίδα, όταν πληροφορείται από τον πατέρα του Αλφρέντο ότι ο γιος του έχει μάθει πλέον την αλήθεια και σύντομα θα βρίσκεται κοντά της. Ο Αλφρέντο βρίσκει τη Βιολέτα, όμως η ευτυχία τους θα κρατήσει για λίγες μόνο στιγμές, καθώς εκείνη πεθαίνει στην αγκαλιά του, κάνοντας όνειρα για μια ευτυχισμένη ζωή.

“Η Τραβιάτα ήταν ένα φιάσκο, μην ψάχνεις να βρεις δικαιολογία, απλώς έτσι είναι“

Τζ. Βέρντι , σε επιστολή του στον εκδότη του, Τ. Ρικόρντι.

Στις 6 Μαρτίου 1853, στο θέατρο “Φενίτσε” (Ο Φοίνικας) λαμβάνει χώρα η παγκόσμια πρεμιέρα της Τραβιάτα. Η παράσταση χαρακτηρίζεται μία από τις μεγαλύτερες αποτυχίες στην ιστορία της όπερας. Το κοινό, ενώ χειροκροτεί το πρώτο μέρος αρχίζει να δυσανασχετεί έντονα στη συνέχεια. Η κακή επικοινωνία ανάμεσα στο θέατρο και τον Βέρντι, που οδήγησε στο να μην ληφθούν υπόψη οι ανησυχίες και οι επισημάνσεις του σχετικά με τη διανομή του πρωταγωνιστικού ρόλου και ορισμένες σκηνοθετικές οδηγίες, όπως τα κοστούμια, ενδέχεται να οδήγησαν σε αυτό το αποτέλεσμα. Επίσης, το ίδιο το θέμα της όπερας ήταν αρκετά τολημερό για την εποχή του. Τον επόμενο χρόνο, το 1854, η Τραβιάτα ανεβαίνει ξανά, αυτή τη φορά στο θέατρο “Σαν Μπενεντέτο”, με μαέστρο τον ίδιο το Βέρντι, έχοντας υποστεί μικρές αλλαγές σε ορισμένα σημεία, και γνωρίζει τεράστια επιτυχία.

Ο τίτλος που παρέμεινε αμετάφραστος

La traviata σημαίνει στα ιταλικά “Η παραστρατημένη”. Ο αρχικός τίτλος που είχε δοθεί στο έργο ήταν “Violetta”, από το όνομα της πρωταγωνίστριας. Είναι χαρακτηριστικό ότι η Τραβιάτα, στις παγκόσμιες παραστάσεις της δε μεταφράστηκε ποτέ στον τίτλο, ενώ στις πρώτες διεθνείς παραστάσεις, το έργο ανέβηκε λογοκριμένο, εξαιτίας του θέματός του, που άγγιζε τα όρια των τύπων της εποχής. Το όνομα της όπερας κατέληξε, επομένως να καθιερωθεί αμετάφραστο σε όλες τις γλώσσες.

Τα κοστούμια “Περασμένου αιώνα”

Μία από τις διαφωνίες μεταξύ του θεάτρου “Φενίτσε” και του Τζουζέπε Βέρντι και του λιμπρετίστα του, Φρεντσέσκο Πιάβε, αφορούσε στο ενδυματολογικό ζήτημα. Οι δύο τελευταίοι ήθελαν τα κοστούμια των ερμηνευτών να είναι σύγχρονες ενδυμασίες (19ου αιώνα) κατ’ αναλογία με την υπόθεση του έργου. Ωστόσο, οι θεατρικοί παραγωγοί επέμειναν μέχρι τέλους και επέτυχαν να δοθούν στους ηθοποιούς κοστούμια 17ου αιώνα. Η όπερα, λοιπόν, ερμηνευόταν με κοστούμια “περασμένου αιώνα” μέχρι το 1780 περίπου, οπότε ο Βέρντι κατόρθωσε να καθιερώσει την σύγχρονη ενδυμασία στους ηθοποιούς.

Η Τραβιάτα στην Ελλάδα

Η πρώτη παράσταση της Τραβιάτας στον ελλαδικό χώρο δόθηκε πριν από την ένωση των Επτανήσων με τη χώρα, το 1855 και έλαβε χώρα στην Κέρκυρα. Δύο χρόνια αργότερα (31 Οκτωβρίου 1857) ανέβηκε και η πρώτη παράσταση στην Αθήνα. Στις ελληνικές παραγωγές της Τραβιάτα έχουν σημειωθεί συνεργασίες ιστορικής σημασίας, καθώς έχουν συμμετάσχει κορυφαίες προσωπικότητες του ελληνικού καλλιτεχνικού χώρου όπως ο Γιάννης Τσαρούχης, ο Μιχάλης Κακογιάννης, ο Αντίοχος Ευαγγελάτος ως συντελεστές.

Η Τραβιάτα είναι μία όπερα που προσφέρει στο κοινό μία ολοκληρωμένη μουσική και θεατρική εμπειρία. Η υπόθεση μεταβαίνει ομαλά προς την κορύφωσή της και το δραματικό τέλος, με τη μουσική να συνοδεύει και να αναδεικνύει τον υφολογικό πλούτο του έργου, από το εορταστικό κλίμα της δεξίωσης και τις εκδηλώσεις αγάπης, προς το μοναχικό δωμάτιο όπου η άρρωστη Βιολέτα αναπολεί τη ζωή της. Οι μελωδίες χαράσσονται στη μνήμη του ακροατή, χωρίς να κουράζουν. Είναι τραγουδίσιμες, έχουν μία μουσικότητα που συγκινεί και τον πιο απαιτητικό ακροατή και σίγουρα μαρτυρούν με τη ζωντάνια τους την ιταλική καταγωγή του Βέρντι. Εξάλλου,όπως έλεγε ο ίδιος, “Τέχνη χωρίς αμεσότητα, φυσικότητα και απλότητα, δεν είναι τέχνη”.

ΠΗΓΕΣ:

https://www.elculture.gr/blog/%CE%B7-%CF%84%CF%81%CE%B1%CE%B2%CE%B9%CE%AC%CF%84%CE%B1-%CE%B1%CF%80%CF%8C-%CF%84%CE%B7%CE%BD-%CE%B5%CE%B8%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CE%AE-%CE%BB%CF%85%CF%81%CE%B9%CE%BA%CE%AE-%CF%83%CE%BA%CE%B7/

https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A4%CF%81%CE%B1%CE%B2%CE%B9%CE%AC%CF%84%CE%B1#%CE%A3%CE%B7%CE%BC%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%B9%CE%BA%CF%8C%CF%84%CE%B5%CF%81%CE%B1_%CE%BC%CE%AD%CF%81%CE%B7_%CF%84%CE%B7%CF%82_%CF%8C%CF%80%CE%B5%CF%81%CE%B1%CF%82

https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A6%CF%81%CE%B1%CE%BD%CF%84%CF%83%CE%AD%CF%83%CE%BA%CE%BF_%CE%9C%CE%B1%CF%81%CE%AF%CE%B1_%CE%A0%CE%B9%CE%AC%CE%B2%CE%B5

https://www.thoughtco.com/la-traviata-synopsis-724311

https://en.wikipedia.org/wiki/La_traviata

http://www.thetoc.gr/politismos/article/trabiata-sto-megaro-i-opera-pou-ksekinise-ws-fiasko-ki-agapithike-oso-kamia

Yannis Tsarouchis

YouTube

AllPosters.com

tirellicostumi.com

logotexnia-filoteo.blogspot.com

Ο Αντόνιο Βιβάλντι γεννήθηκε στις 4 Μαρτίου, 1678. Ήταν βιρτουόζος βιολιστής, συνθέτης και ιερέας. Η μουσική του εισήγαγε πρωτοπορίες στον τρόπο σύνθεσης της εποχής του και επηρέασε πολλούς σημαντικούς σύγχρονούς του, όπως ο Γιόχαν Σεμπάστιαν Μπαχ. Ας δούμε μερικά ενδιαφέροντα στοιχεία για τη ζωή του.

Η βιαστική βάφτιση

Φημολογείται ότι ο συνθέτης βαπτίστηκε ανεπίσημα την ημέρα της γέννησής του. Ο λόγος ήταν ένας ελαφρύς τραυματισμός του, μετά από σεισμό που σημειώθηκε εκείνη την ημέρα, που οδήγησε τους οικείους του να ανησυχήσουν για τη ζωή του.

Το χρόνιο άσθμα

Ήδη από τη γέννησή του εμφάνιζε συμπτώματα “σφιξίματος στο στήθος”, γεγονός που παραπέμπει στο συναίσθημα ότι έπασχε από μία μορφή άσθματος. Το άσθμα ήταν και ο λόγος απαλλαγής του από την τέλεση της Θείας Λειτουργίας, σε μικρό χρονικό διάστημα αφότου χειροτονήθηκε, χωρίς αυτό να σημαίνει τη συνολική απαλλαγή από τα ιερατικά του καθήκοντα.

Ο κόκκινος παπάς

Το 1703, όταν ήταν 25 ετών ο Αντόνιο Βιβάλντι χειροτονήθηκε ιερέας, έχοντας ξεκινήσει τη μελέτη του για τη χειροτονία σε ηλικία 15 ετών. Τα κόκκινα μαλλιά του έγιναν η αιτία να του δοθεί το υποκοριστικό “Il Prete Rosso”, δηλαδή “Ο κόκκινος παπάς”.

Βιρτουόζος βιολιστής

Ο Βιβάλντι ήταν εξαιρετικός βιολιστής. Φαίνεται ότι δάσκαλός του υπήρξε ο πατέρας του, Giovanni Battista Vivaldi. Η πρώτη του εμφάνιση έγινε το 1696, δίπλα στον πατέρα του, ο οποίος ήταν βιολιστής στον καθεδρικό της Βενετίας και κατόπιν περιόδευσε μαζί του στη Βενετία. Το ταλέντο και οι γνώσεις του είχαν ως αποτέλεσμα να προσληφθεί ως καθηγητής βιολιού στο Ospedalle della Pieta, ένα φιλανθρωπικό ίδρυμα στο οποία βασιζόταν η μία από τις τέσσερις σημαντικότερες μουσικές σχολές της Βενετίας, σε ηλικία 24 ετών.

Στο Ospedalle della Pieta

Ο Βιβάλντι εργάστηκε στο ορφανοτροφείο αυτό για το μεγαλύτερο μέρος της καριέρας του. Πέρασε από διάφορες θέσεις, όπως καθηγητής βιολιού και βιόλας, δάσκαλος χορωδίας και διευθυντής του μουσικού τμήματος του ορφανοτροφείου. Συνέθεσε ένα μεγάλο μέρος των έργων στο πλαίσιο του Ospedalle, μάλιστα για μια περίοδο συνέθετε ένα ορατόριο ανά γιορτή , ενώ από το 1718 το ορφανοτροφείο του έδινε αμοιβή ώστε να γράφει δύο κοντσέρτα το μήνα για την ορχήστρα του, τα οποία θα πρόβαρε όσο βρισκόταν στη Βενετία (ο Βιβάλντι τότε ζούσε στη Μάντουα). Με τη δική του συμβολή, τα μουσικά σχήματα του Ospedalle άρχιζαν να αποκτούν όλο και μεγαλύτερη φήμη και ο Βιβάλντι συνέθεσε πολλά κομμάτια θρησκευτικής μουσικής για φωνητικά σύνολα .

Η πλούσια μουσική του παραγωγή

Ο Βιβάλντι έγραψε περίπου 500 κοντσέρτα, εκ των οποίων πάνω από 230 κοντσέρτα είναι για βιολί, ενώ άλλα είναι σόλο κοντσέρτα για όργανα όπως το φαγκότο, το τσέλο, το όμποε κ.α.. Ακόμη, ασχολήθηκε με συνθέσεις στη μουσική δωματίου και τη φωνητική μουσική. Επίσης, συνέθεσε πάνω από 50 όπερες, εκ των οποίων διασώζονται ολόκληρες σήμερα οι 16.

Οι 4 εποχές

Κατά τη δεκαετία του 1720, ο Βιβάλντι δούλεψε ως Μαέστρος στην αυλή του πρίγκηπα Φιλίπππου, κυβερνήτη της Μάντουα. Η εξοχή της Μάντουα πιθανώς τον ενέπνευσε ώστε να συνθέσει και να εκδόσει, το 1725, τις τέσσερις εποχές, το πιο εμβληματικό έργο του. Οι 4 εποχές που αποτυπώνουν εικόνες και ήχους της φύσης και της καθημερινής ζωής ανάλογα με την περίοδο του έτους, είναι ενδεχομένως το πρώτο απόλυτα περιγραφικό και προγραμματικό έργο στην ιστορία της δυτικής μουσικής. Συνοδεύονται από τέσσερα σονέτα, που εισάγουν στο κλίμα κάθε εποχής, συντεθειμένα από τον ίδιο τον Βιβάλντι (εξ ου και ο προγραμματικός χαρακτήρας του έργου) .

1720 vs 1730

Κατά τη δεκαετία του 1720, η καριέρα του Βιβάλντι έφτασε στο απόγειό της. Έγραψε πέντε συλλογές κοντσέρτων, και ταξίδεψε σε όλη την Ευρώπη για να παραδώσει όπερες και άλλες συνθέσεις συνθέσεις κατά παραγγελία. Επίσης δούλεψε ως μουσικός διευθυντής στη Βενετία και σε άλλες Ιταλικές πόλεις. Σε πλήρη αντίθεση με την επιτυχημένη αυτή δεκαετία θα έλθει η επόμενη, η δεκαετία του 1730. Η μουσική του Βιβάλντι άρχισε να θεωρείται παρωχημένη, ενώ οι παραγωγές του άρχισαν να αποτυγχάνουν. Ο συνθέτης σταμάτησε να εκδίδει τα έργα του και παρέδιδε χειρόγραφα αντίγραφα, καθώς ήταν οικονομικά συμφορότερο.

Τα ερωτηματικά γύρω από το θάνατό του

Ο Βιβάλντι πέθανε σε συνθήκες μεγάλης φτώχειας στη Βιέννη τον Ιούλιο του 1741, παρά την ευρεία αναγνώριση της μουσικής του καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του. Ο θάνατός του σε συνθήκες απόλυτης φτώχειας, δεδομένης της φήμης του, είναι γεγονός άξιο απορίας και διερευνάται από τους ιστορικούς. Ένα πιθανό σενάριο είναι ότι είχε μετοικήσει εκεί, καθώς στόχευε σε μία μόνιμη θέση μουσικού, ωστόσο σύντομα μετά από την εγκατάστασή του ο αυτοκράτορας πέθανε. Επίσης αναφέρεται ότι η οικονομική του κατάσταση ήρθε ως αποτέλεσμα οικονομικής απερισκεψίας.

Η μουσική του Αντόνιο Βιβάλντι για πολλά χρόνια ύστερα από το θάνατό του παρέμεινε στο περιθώριο, καθώς η μελέτη εστιαζόταν στους Μπαχ και Χαίντελ. Επανήλθε όμως κατά τον 20ο αιώνα και έκτοτε κατέχει σημαντική θέση στο σόλο και ομαδικό ρεπερτόριο των μουσικών. Η λάμψη της, το μοναδικό ηχόχρωμα, λεπτό, άλλοτε ευαίσθητο και ελαφρώς μελαγχολικό, άλλοτε αισιόδοξο και γεμάτο δυναμισμό συγκινεί και θα εξακολουθεί να επηρεάζει γενιές μουσικών και ακροατών.

ΠΗΓΕΣ:

https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%91%CE%BD%CF%84%CF%8C%CE%BD%CE%B9%CE%BF_%CE%92%CE%B9%CE%B2%CE%AC%CE%BB%CE%BD%CF%84%CE%B9

https://www.britannica.com/biography/Antonio-Vivaldi

http://www.bach-cantatas.com/Lib/Vivaldi.htm

https://www.gramophone.co.uk/feature/top-10-vivaldi-recordings

O Φρεντερίκ Φρανσουά Σοπέν γεννήθηκε σαν σήμερα, 1η Μαρτίου, σε μία πόλη κοντά στη Βαρσοβία της Πολωνίας, τη Ζελαζόβα Βόλα, το 1810. Υπήρξε βιρτουόζος πιανίστας και ίσως ο μεγαλύτερος ρομαντικός συνθέτης, με έργα που έμειναν στην ιστορία ως αριστουργήματα.

Ο Γαλλοπολωνός συνθέτης μεγάλωσε στη Βαρσοβία. Έκανε την πρώτη του εμφάνιση σε ηλικία 8 ετών και δημοσίευσε τα πρώτα του έργα στα 15 του έτη. Μετά από επιτυχημένες δημόσιες εμφανίσεις στη Βιέννη, το 1831 έφυγε για το Παρίσι, την κοιτίδα του νέου Ρομαντισμού, της διανόησης και της καλλιτεχνικής άνθισης της εποχής, όπου προσωπικότητες όπως ο Μπαλζάκ, ο Ουγκώ, ο Ντελακρουά και ο Ροσίνι έγραφαν ιστορία. Στο Παρίσι ο Σοπέν έφτασε στο αποκορύφωμα της καλλιτεχνικής του δημιουργίας. Παράλληλα με τη σύνθεση παρέδιδε και μαθήματα πιάνου. Σύχναζε συχνά στους αριστοκρατικούς κύκλος και ήρθε σε επαφή με τους σημαντικότερους καλλιτέχνες της εποχής. Μέσα από τον κύκλο του γνώρισε και τη βαρόνη Ωρώρ Ντυντεβών, η οποία χρησιμοποιούσε το καλλιτεχνικό όνομα “Γεωργία Σάνδη” και ήταν σημαντική μυθιστοριογράφος, μια γυναίκα με νεωτερικές ιδέες και αντισυμβατική προσωπικότητα. Η σχέση τους κράτησε οκτώ χρόνια.

Σε ο,τι αφορά τη σολιστική καριέρα του Σοπέν, οι εμφανίσεις του ήταν περιορισμένες, γεγονός στο οποίο συντέλεσε και η ευαίσθητη υγεία του – έπασχε από φυματίωση -. Οι μελετητές υποθέτουν ότι πρωτοπαρουσίαζε ο ίδιος τα έργα του στο κοινό, ενώ τις εκτελέσεις αναλάμβαναν κορυφαίοι ερμηνευτές, όπως ο Λιστ και η Κλάρα Βικ, η μετέπειτα σύζυγος του Σούμαν.

Αυτό που προκαλεί σήμερα εντύπωση είναι το γεγονός ότι τα έργα του Σοπέν αντιμετωπίζονταν από το κοινό ως επί το πλείστον, όσο ο ίδιος ζούσε, ως μια μουσική “του σαλονιού”, χωρίς να τους αποδίδεται η βαρύτητα με την οποία αντιμετωπίζονταν έργα των κλασσικών, όπως ο Μότσαρτ και ο Μπετόβεν. Αυτό αντικατοπτριζόταν συχνά και στην ερμηνεία τους, η οποία γινόταν πολλές φορές με υπερβολές, για να αποδοθεί μία ρομαντικότητα κάπως επιφανειακή. Η συστηματική μελέτη, η ερμηνεία και η αναγνώριση του εκφραστικού πλούτου και της αριστοτεχνικής σύνθεσης των έργων του Σοπέν ξεκίνησε μετά το θάνατό του, από τον 19ο αιώνα και έπειτα.

Ο Σοπέν δεν επέστρεψε ποτέ στην Πολωνία, γεγονός που οφείλεται και στην πολιτική αστάθεια της χώρας του εκείνη την εποχή. Πέθανε σε ηλικία 39 ετών στο Παρίσι, μετά από χρόνια πάλη με τη φυματίωση. Η εξιδανίκευση της πατρίδας του και η νοσταλγία του γι’ αυτή είναι φανερή σε πολλές συνθέσεις του.

Τα έργα του είναι κυρίως πιανιστικά. Ο ίδιος διερεύνησε και αξιοποίησε τις δυνατότητες του πιάνου – και του πιανίστα – στο έπακρο. Είναι χαρακτηριστικό ότι ακόμα και σε ορχηστρικές συνθέσεις δίνει στο πιάνο καίριο ρόλο. Ο Σοπέν ασχολήθηκε με διάφορα είδη σύνθεσης, ενσωματώνοντας σε αυτά όχι μόνο στοιχεία του ρομαντικού κινήματος, αλλά και εικόνες και μελωδίες από την πατρίδα του. Το αποτέλεσμα πολλές φορές ήταν πρωτοποριακό. Έγραψε κοντσέρτα για πιάνο και ορχήστρα, Μπαλάντες, Νυκτερινά, βαλς, μαζούρκες (με έμπνευση από τον παραδοσιακό Πολωνικό χορό) και πολλά ακόμη είδη.

Η μουσική του περιέχει ένα πλούτο συναισθημάτων, που ξετυλίγεται μέσα από μια συνεχώς κινούμενη μελωδία. Συχνά η σύνθεση είναι τέτοια ώστε μεταδίδεται ένα ύφος αυτοσχεδιαστικό. Ο Σοπέν χρησιμοποιεί όλο το εύρος του κλαβιέ στο πιάνο, με γρήγορες επαναλαμβανόμενες νότες και περάσματα, και συχνά επιλέγει αντιθετικά σχήματα ανάμεσα στο δεξί και το αριστερό χέρι (βλ. ρυθμικά σχήματα στο “Fantaisie Impromptu”, τρίηχα vs τετράηχα, εξάηχα vs οκτάηχα). Ο ρυθμός στα έργα του αποκτά ευελιξία, καθώς σε καίρια σημεία μπορεί “χαλαρώνει” χάριν ερμηνείας, να επιβραδύνεται ή να επιταχύνεται για ορισμένα μέτρα όπως επίσης και να συνδυάζει σύντομες εναλλαγές στην ταχύτητα, προσδίδοντας μια χορευτική διάθεση (tempo rubato, όπως στις Μαζούρκες και στην Πολονέζ του).

Όπως ο άνθρωπος ποτέ δεν αισθάνεται μόνο ένα πράγμα, έτσι και σε κάθε κομμάτι του Σοπέν υπάρχουν αποχρώσεις, εντάσεις και εναλλαγές, μοτίβα και κλιμακώσεις. Οι τεχνικές απαιτήσεις, η δεξιοτεχνία είναι άρρηκτα συνδεδεμένες με τη μουσική έκφραση, καθιστώντας τον μεγάλο ρομαντικό “ποιητή του πιάνου”.

ΠΗΓΕΣ:

CD “Η μεγάλη μουσική βήμα προς βήμα”, Σοπέν, Κοντσέρτο για πιάνο και ορχήστρα Νο 1, Πρελούδια, Βαρκαρόλα, Scherzo, Μάρθα Αργκέριχ/Κλαούντιο Αμπάντο (συνοδευτικό έντυπο), Deutsche Grammophon, εφημερίδα ΤΟ ΒΗΜΑ, 1995

J. Machlis, Kr. Forney, H απόλαυση της μουσικής, εκδ. fagotto, μτφρ. Δ. Πυργιώτης

https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A6%CF%81%CE%B5%CE%BD%CF%84%CE%B5%CF%81%CE%AF%CE%BA_%CE%A3%CE%BF%CF%80%CE%AD%CE%BD#%CE%88%CF%81%CE%B3%CE%BF

https://en.wikipedia.org/wiki/Fr%C3%A9d%C3%A9ric_Chopin#Form_and_harmony

WQXR