Ποίηση, Λογοτεχνία, Μουσική, Θέατρο και Κινηματογράφος: τα πάντα θα τα βρείτε εδώ!
Μονόκεροι και κύκλωπες.
Κέρατα από χρυσάφι
και πράσινα μάτια.
Στον απόκρεμνο βράχο,
μες σε γιγάντιο πλήθος,
τον ακρύσταλλο υδράργυρο
της θάλασσας λαμπρύνουν.
Μονόκεροι και κύκλωπες.
Μια κόρη του ματιού
και μια δύναμη, ακόμη.
Ποιο αμφιβάλλει
για τη φοβερή
αποτελεσματικότητα
τούτων των κεράτων;
Κρύψε τους στόχους σου,
Φύση!
Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα, “Παραμύθι” (από την ποιητική συλλογή “Τραγούδια”), εκδόσεις Ζαχαρόπουλος.
«Το άρωμα» του Πάτρικ Ζύσκιντ είναι αναμφισβήτητα ένα από τα πιο πολυδιαβασμένα μυθιστορήματα όλων των εποχών. Πρόκειται για ένα τρομακτικό παραμύθι, ένα φιλοσοφικό θρίλερ ή μια ερωτική φαντασία; Είναι σε κάθε περίπτωση ένα έργο κλασικό που έχει αγαπηθεί από εκατομμύρια αναγνώστες, στην καρδιά των οποίων κατέχει μια ξεχωριστή θέση. Το ίδιο ισχύει και στην δική μας περίπτωση, γι’ αυτό και το επιλέξαμε ως το αντικείμενο του σημερινού μας αφιερώματος.
Ο πίνακας που βρίσκεται στο επίκεντρο του σημερινού μας αφιερώματος είναι ένα έργο τέχνης με άρωμα Ελλάδας και καταγωγή ελληνική που έχει όμως ταξιδέψει σε όλη την Ευρώπη μέσω ενός από τα σπουδαιότερα μουσεία παγκοσμίως, του Μουσείου του Λούβρου. Πιο συγκεκριμένα, ο πίνακας «Αθηναϊκή Βραδιά» ή «Στην Ταράτσα» (1897) του Ιάκωβου Ρίζου αποτελεί την αφίσα της έκθεσης του πασίγνωστου μουσείου του Παρισιού για τα 200 χρόνια από την γένεση της σύγχρονης Ελλάδας (Naissance de la Grèce moderne 1675 ‐ 1919). Ας ρίξουμε λοιπόν μια πιο προσεκτική ματιά στον αξιόλογο αυτό πίνακα.
Continue reading “«Αθηναϊκή Βραδιά» ή «Στην Ταράτσα»: ένα έργο του Ιάκωβου Ρίζου ταξιδεύει στο Λούβρο”
Πάνω μου τη στιγμή του χρόνου ξεχωρίζεις
Που λίγα ή κίτρινα τα φύλλα στα κλαδιά,
Τρέμουν στο κρύο παγωμένα, κι ατενίζεις
Γυμνά κλωνιά, τόξα εκκλησιάς δίχως πουλιά.
Σε μένα βλέπεις δειλινό μιας τέτοιας μέρας
Που πάει να σβήσει προς τη δύση τη θαμπή,
Γοργά το παίρνει την νυχτός μαύρος ο αιθέρας,
Ίδιος με θάνατο, σφραγίδα από σιωπή.
Σε μένα βλέπεις μια φωτιά που σιγοκαίει,
Στων νιάτων της τη στάχτη έχει κρυφτεί καλά,
Να σβήσει πια, σε νεκρού στρώμα σα να κλαίει,
Ό,τι την είχε θρέψει τώρα τη χαλά.
Το ξέρεις και τον έρωτα σου μεγαλώνεις,
Σε λίγο αυτόν που αγαπάς δε θ’ ανταμώνεις.
Ουίλλιαμ Σαίξπηρ, Σονέτο 73 (από την ποιητική συλλογή “Σονέτα” σε μτφρ. Ερρίκου Σοφρά), εκδόσεις Αντίποδες
Ακούστε ολόκληρο το ποίημα εδώ:
«Η Σονάτα των Φαντασμάτων», ένα θεατρικό έργο γραμμένο το 1907, είναι αναμφίβολα το πιο γνωστό και πολυσυζητημένο έργο του Στρίντμπεργκ και συνοψίζει ολόκληρη την ψυχική και καλλιτεχνική του πορεία. Το έργο γράφτηκε λίγο πριν το θάνατο του μεγάλου Σουηδού συγγραφέα και γνώρισε εντυπωσιακή επιτυχία. Ανήκει στην κατηγορία των θεατρικών δωματίου του Στρίντμπεργκ, τα οποία έχουν ως χαρακτηριστικό την πραγμάτευση ενός θέματος σε βάθος, που ενώ κινείται στο χώρο της φαντασίας στηρίζεται στην ανθρώπινη εμπειρία και παρατήρηση.
Το 2017 συμπληρώθηκαν εκατόν σαράντα χρόνια από τη δημιουργία της Κοιμωμένης, του πιο γνωστού και συζητημένου έργου της νεοελληνικής γλυπτικής (“Η Κοιμωμένη”) και ογδόντα χρόνια από τον θάνατο του γλύπτη της, του Γιαννούλη Χαλεπά (1851/3;-1938). Το ταφικό μνημείο της νεαρής κόρης βρίσκεται στο Α’ Κοιμητήριο Αθηνών και φαίνεται να εικονογραφεί με τον πιο εύστοχο τρόπο τη σχέση των δύο δεινών θεών της ηροδότειας Θεογονίας, των δίδυμων αδελφών Ύπνου και Θανάτου.
Σελίδες επί σελίδων έχουν γραφτεί για την ιστορία του μνημείου, πολλές από τις οποίες τις έχει εμπνεύσει ο μυθοποιητικός ρομαντισμός του 19ου αιώνα, που έφτασε στο σημείο να πλέξει ειδύλλιο ανάμεσα στην κοπέλα και στον γλύπτη. Γνωρίζουμε κάποια δεδομένα για την ταυτότητα της Κοιμωμένης από άρθρο του δημοσιογράφου Γιάννη Φάτση (1930-1997) στην εφημερίδα Το Βήμα της Κυριακής (23 Δεκεμβρίου 1973).
Continue reading ““Η Κοιμωμένη” του Γιαννούλη Χαλεπά”
«Ο Γλάρος» είναι ένα έργο γραμμένο το 1890, με το οποίο ο Αντόν Τσέχωφ γνώρισε θρίαμβο και καθιερώθηκε ως κορυφαία μορφή της ρωσικής δραματουργίας. Πρόκειται για ένα έργο που δικαιωματικά θεωρείται το πλέον αυτοβιογραφικό θεατρικό έργο του Τσέχωφ.
Μια λίμνη ορίζει τον ψυχικό χώρο του έργου. Μια λίμνη που κάνει μάγια, τρελαίνει, παίρνει τα μυαλά των ηρώων, δημιουργεί, καθρεφτίζει ή καταπίνει τα όνειρά τους. Ο νέος συγγραφέας Τρέπλιεφ ανεβάζει το πρώτο του θεατρικό έργο, με σκοπό να εντυπωσιάσει τους καλεσμένους της μητέρας του, αλλά και την ίδια, τη διάσημη ντίβα του θεάτρου Αρκάντινα. «Πρέπει να βρούμε νέους τρόπους έκφρασης, που εάν δεν τους βρούμε, καλύτερα να μην κάνουμε θέατρο» υποστηρίζει με ορμή και πάθος. Πρωταγωνίστρια του έργου του, ο μεγάλος του έρωτας, η Νίνα, ένα απλό κορίτσι που έχει μεγαλώσει δίπλα στη λίμνη και ονειρεύεται να γίνει ηθοποιός. Το άδοξο τέλος της παράστασης του νεαρού συγγραφέα θα φέρει απρόβλεπτες συνέπειες και θα είναι ο καταλύτης που θα σφραγίσει τις ζωές τους για πάντα.
Continue reading “«Ο Γλάρος» του Άντον Τσέχωφ: ένα έργο για την αναπόσπαστη σχέση ζωής, αγάπης και τέχνης”
Το «Εκεί που τραγουδάνε οι καραβίδες» είναι το εκδοτικό φαινόμενο για το οποίο όλοι συζητάνε από το 2019 και εξής. Και ας μας επιτραπεί, όχι άδικα. Το πρώτο μυθιστόρημα της 72χρονης Αμερικανίδας ζωολόγου και συγγραφέως Ντέλια Όουενς αποτελεί «μια ωδή στον φυσικό κόσμο και μια σπαρακτική ιστορία ενηλικίωσης, που μας υπενθυμίζει πώς τα παιδικά μας χρόνια μάς καθορίζουν για πάντα και ότι η ανθρώπινη φύση κουβαλά αρχέγονα, βίαια μυστικά, απ’ τα οποία κανένας δεν μπορεί να ξεφύγει» (από το οπισθόφυλλο του βιβλίου).
Το καλοκαίρι έφτασε στο τέλος του, ακολουθεί το φθινόπωρο (όχι ο χειμώνας) και η αλήθεια είναι πως η περίοδος των διακοπών ήταν μιας πρώτης τάξεως ευκαιρία για όλους να δουν περισσότερες ταινίες και σειρές. Μετά από μια δύσκολη περίοδο για τη βιομηχανία, λόγω της πανδημίας, επιτέλους φέτος το καλοκαίρι είχαμε πολλές νέες κυκλοφορίες, ενώ – με τη βοήθεια των θερινών σινεμά – όλοι είχαν τη δυνατότητα να κάνουν βουτιά στη νοσταλγία και να παρακολουθήσουν παλαιότερες παραγωγές που είτε είχαν χρόνια να δουν είτε τις παρακολούθησαν για πρώτη φορά. Το καλοκαίρι, λόγω γενικότερου mood, προσφέρεται μεν για πιο ανάλαφρες επιλογές, όμως υπάρχουν και εκείνοι που ανήκουν στα «παμφάγα» του σινεμά και βλέπουν τα πάντα ανεξαρτήτως είδους. Σε αυτή τη κατηγορία ανήκω και εγώ ως συντάκτης του παρόντος άρθρου, και παρόλο που φέτος είδα πολλά πράγματα, αποφάσισα να γράψω το άρθρο αυτό για να φέρω στο προσκήνιο indie διαμαντάκια που δυστυχώς πέρασαν κάτω από τα radar τη περίοδο που βγήκαν, παρά το γεγονός πως δεν έχουν να ζηλέψουν τίποτα απολύτως από τις blockbuster παραγωγές των πολλών εκατομμυρίων. Παρακάτω, λοιπόν, ακολουθούν 5 προτάσεις τέτοιων ταινιών που κατά τη προσωπική άποψη του συντάκτη είναι αριστουργήματα και που σίγουρα αξίζουν τον χρόνο σας.
Continue reading “Πέντε “άγνωστες” ταινίες – αριστουργήματα που αξίζει να δεις σήμερα”
Μη μου μιλάς, άκου τη θάλασσα
νιώσε την αρμύρα στον βοριά
που δροσερά αποχαιρετά τούτο το καλοκαίρι.
Διάλεξε το κύμα που θα μας ταξιδέψει
σ’ ένα ταξίδι με καπετάνιο τον άνεμο
κι ένα ολόγιομο φεγγάρι για οδηγό.
Κάπου, ένας έρημος γιαλός περιμένει
να σμίξει την αγάπη για πάντα…
Κι αν ο ήλιος έδυσε χθες μέσα στις σκέψεις,
ας κοιτάμε μπροστά.
Η ελπίδα θα μας φέρει πάλι
μιαν ανατολή χαρούμενη, ξέγνοιαστη,
σε κάποιας εξοχής τον ανέμελο ουρανό…
Νίκος Καψιάνης, “Αυγουστιάτικο Δειλινό” (από την ποιητική συλλογή: “Ιχνοβατώντας στο φως… και στο σκοτάδι”), εκδόσεις Θερμαϊκός, 2021.
Ακούστε το ποίημα εδώ:
