Ντέμης Ρούσσος: Ο Έλληνας καλλιτέχνης που πούλησε εκατομμύρια δίσκους, ήταν θύμα αεροπειρατείας και φίλος με τον Σαλβαδόρ Νταλί

Με αφορμή τα 4 χρόνια από το θάνατο του, το σημερινό μουσικό αφιέρωμά μας αφορά τον εξαιρετικό Έλληνα ερμηνευτή Ντέμη Ρούσσο.

Μουσική πορεία

Ο Αρτέμιος Βεντούρης Ρούσσος, όπως ήταν το όνομά του, γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου από έλληνες, τραγοδοποιούς γονείς. Μετά την εγκατάστασή τους στην Ελλάδα ο Ντέμης Ρούσσος συμμετέχει σε μουσικά συγκροτήματα, χωρίς επιτυχία, μέχρι το 1967, που γίνεται ευρέως γνωστός σε Ελλάδα και εξωτερικό με το συγκρότημα Aphrodite’s Child, ως τραγουδιστής αλλά και μπασίστας.Το συγκρότημα, όμως, λίγο αργότερα διαλύεται και ο Ντέμης Ρούσσος ξεκινά τη σόλο καριέρα του.

Το 1970 μαζί με τον Βαγγέλη Παπαθανασίου κυκλοφορούν το δίσκο «Sex Power» και το 1977 το «Magic»,το «Race to the End», μια φωνητική προσαρμογή του μουσικού θέματος από το βραβευμένο με Oscar «Οι Δρόμοι της Φωτιάς». Το 1982 συμμετείχε, ακόμη, στο soundtrack της κινηματογραφικής ταινίας Blade Runner.

Η πρώτη σόλο δισκογραφική επιτυχία ήρθε με το «We Shall Dance» που τον καθιέρωσε ως κορυφαίο τραγουδιστή πανευρωπαϊκά, κάνοντας την καριέρα του να εκτοξευθεί τη δεκαετία του ’70, καθώς συνεχίστηκε με πολλούς επιτυχημένους δίσκους

Ειδικά το τραγούδι «Forever and ever», το οποίο ερμηνεύθηκε και στα γεμανικά και στα ισπανικά από τον ίδιο, ανέβηκε στην κορυφή πολλών ευρωπαϊκών charts το 1973.

Το 1974 κυκλοφορεί το «White Sails», μια αγγλική διασκευή του τραγουδιού «Άσπρα, Κόκκινα, Κίτρινα, Μπλε» του Δήμου Μούτση, με τον οποίο και συνεργάστηκε στη συνέχεια.

https://www.youtube.com/watch?v=AWk-62XgsTU

Μεγάλες επιτυχίες αποτέλεσαν τα τραγούδια «From souvenirs to souvenirs», «My Friend the Wind», «My Reason», «Velvet Mornings», «Goodbye My Love, Goodbye», «Someday Somewhere» και «Lovely Lady of Arcadia», τα οποία επανακυκλοφόρησε αργότερα σε διάφορες άλλες γλώσσες (γαλλικά, γερμανικά, ιταλικά, ισπανικά κ.ά) , ενώ ο δίσκος του «Demis» έγινε χρυσός στην Αμερική.

https://www.youtube.com/watch?v=j1-Kevh_ZFQ

Συνεργάστηκε με πολλούς καλλιτέχνες, παγκοσμίου βεληνεκούς όπως ο Pavarotti, η Νανά Μούσχουρη, η Βίκυ Λέανδρος. To 2010 επέστρεψε στα πάτρια εδάφη, δίνοντας μια μεγάλη συναυλία στο Ηρώδειο, ενώ ακολούθησαν κι άλλες ηχογραφήσεις και περιοδείες.

Η άγνωστη ζωή του

Θύμα αεροπειρατείας

Το 1985, ο τραγουδιστής βρισκόταν σε πτήση της TWA που κατελήφθη από αεροπειρατές. Όταν όμως οι καταληψίες αντιλήφθηκαν ότι ανάμεσα στους επιβάτες βρισκόταν ο Ντέμης Ρούσσος  διοργάνωσαν μια μικρή γιορτή για τα γενέθλιά του και ήταν από τους πρώτους ομήρους που αφέθηκαν ελεύθεροι!

Η ιστορία της κελεμπίας

Αναπόσπαστο κομμάτι της εικόνας του, πέρα από το μούσι, τα μακριά μαλλιά του και αυτή τη γνώριμη βραχνάδα του, ήταν η κελεμπία. Όπως είχε δηλώσει ο ίδιος σε συνεντεύξεις του, η ιστορία είχε ως εξής:

«Έκανα περιοδεία στην Ιταλία και ήταν μια πολύ ζεστή ημέρα. Το μεσημέρι βρήκα ένα κατάστημα που πουλούσε κελεμπίες. Την αγόρασα μεταξύ σοβαρού κι αστείου, αλλά εκείνη τη μέρα με είχε σώσει. Πήγα στη συναυλία με την κελεμπία, ο κόσμος ενθουσιάστηκε και η κελεμπία… έμεινε. Έφτασε μια στιγμή που τις πούλησα και τις πούλησα σε πολύ καλή τιμή. Όλα τα χρήματα πήγαν σε φιλανθρωπικές οργανώσεις. Τώρα στο σπίτι μου δεν θα βρείτε ούτε μισή. Από τη στιγμή που τελειώνει κάτι, τελειώνει. Επιβιώνει ως ανάμνηση αλλά μέχρις εκεί, δεν έχει νόημα να κάθεσαι πάνω τους»

Η παρέα με το Σαλβαδόρ Νταλί

Σε συνέντευξή του, ο Ντέμης Ρούσσος αναφέρει για το Νταλί:

«Μας αποκαλούσε ”Οι Ερμαφρόδιτοι”, σέρνοντας πολύ το ρο με τη χαρακτηριστική φωνή του! Ερχόταν στο σπίτι που μέναμε όλοι μαζί κι έφερνε μαζί του μια λεκάνη τουαλέτας, άνοιγε το καπάκι και καθόταν! Θεότρελος γνήσιος σουρεαλιστής και μεγάλο genius!»

Αυτά ήταν τα σημαντικότερα της ζωής και της μουσικής καριέρας του σπουδαίου τραγουδιστή. Μπορεί ο ίδιος να έχασε τη μάχη με τον καρκίνο, αλλά κέρδισε τις καρδιές μας και το μόνο σίγουρο είναι πως θα ταξιδεύουμε με τα τραγούδια του για πολλά χρόνια ακόμη…

Το κλαμπ των 27: 5 καλλιτέχνες που χάθηκαν σε αυτή την ηλικία

1. Τζίμι Χέντριξ

“Όταν η δύναμη της αγάπης υπερκεράσει την αγάπη της δύναμης ο κόσμος θα γνωρίσει την ειρήνη”

Ο Τζίμι Χέντριξ γεννήθηκε με το όνομα Τζόνι Άλεν Χέντριξ στις 27 Νοεμβρίου 1942 στο Σιάτλ. Μετά την επιστροφή του πατέρα του από τον πόλεμο, του άλλαξε σε Τζέιμς Μάρσαλ Χέντριξ. Έμαθε να παίζει, όντας αριστερόχειρας, στα 15 οπότε και αγόρασε την πρώτη του κιθάρα. ακούγοντας δίσκους του Μάντι Γουότερς, του Έλμορ Τζέιμς, του B.B. King, του Τσακ Μπέρι και του Έντι Κόχραν. Ο “μαύρος Έλβις Πρίσλεϊ”, ο “Άρθουρ Ρουμπινστάιν της κιθάρας”, η “βόμβα Χέντριξ” έσβησε στο απόγειο της καριέρας του. Η νεκροψία έδειξε ότι ο θάνατος του κιθαρίστα προήλθε από πνευμονική αναρρόφηση του εμετού του και ασφυξία ενώ βρισκόταν υπό την επήρεια βαρβιτουρικών. Ήταν μόλις 27.

🎼https://youtu.be/TLV4_xaYynY

2. Κερτ Κομπέιν

“Είναι καλύτερο να σβήνεις πάρα να ξεθωριάζεις”

Ο Κερτ Κομπέιν γεννήθηκε στις 20 Φεβρουαρίου 1967 στο Αμπερντίν. Το 1987 σχημάτισε το συγκρότημα “Nirvana” μαζί με τον Krist Novoselic και τα επόμενα 2 χρόνια συνδέθηκε με την ανερχόμενη σκηνή του grunge στο Σιάτλ. Σύντομα η μπάντα απέκτησε ευρύ κοινό και τα τραγούδια τους έγιναν πολύ διάσημα, σε σημείο που τα μέλη του συγκροτήματος να νιώθουν κατατρεγμένοι από τα ΜΜΕ. Η μουσική του, πάντως, επηρέασε και συνεχίζει να επηρεάζει μέχρι σήμερα την παγκόσμια ροκ μουσική σκηνή. Αυτοκτόνησε στην ηλικία των 27 ετών.

🎼 https://youtu.be/fregObNcHC8

3. Τζιμ Μόρινσον

“Οι άνθρωποι φοβούνται τον θάνατο περισσότερο από τον πόνο. Είναι παράξενο που φοβούνται τον θάνατο. Η ζωή πονάει περισσότερο από αυτό. Στο σημείο του θανάτου, ο πόνος τελειώνει.”

Ο Τζιμ Μόρισον γεννήθηκε το 1943 μετά, στη Μελβούρνη της Φλόριντα. Στην εφηβεία του, ο Μόρισον ανακάλυψε τα γραπτά του Φρίντριχ Νίτσε. Οι “σκοτεινοί” ποιητές του 18ου και του 19ου αιώνα του κίνησαν το ενδιαφέρον, και ιδιαίτερα ο Βρετανός ποιητής Γουίλιαμ Μπλέικ, καθώς και οι Γάλλοι ποιητές Κάρολος Μποντλέρ και Αρθούρος Ρεμπώ. Οι συγγραφείς της γενιάς Μπητ, όπως ο Τζακ Κέρουακ, επηρέασαν τόσο τις απόψεις και τον τρόπο έκφρασης του Μόρισον, που κατέληξε να θέλει να βιώσει όσα αναφέρονται στο βιβλίο του Κέρουακ On The Road. Ομοίως, βρήκε ενδιαφέροντα τα γραπτά του Γάλλου συγγραφέα Σελίν. Το βιβλίο του Voyage au Bout de la Nuit (Ταξίδι στο Τέλος της Νύχτας) και το βιβλίο του Μπλέικ Οι Μαντείες της Αθωότητας ήταν οι βασικές επιρροές για ένα από τα πρώτα τραγούδια του Μόρισον, “End of the Night.” Τελικά, ο Μόρισον γνώρισε και έγινε φίλος με τον Michael McClure, έναν γνωστό ποιητή μπίτνικ. Ο McClure λάτρεψε τους στίχους του Μόρισον, αλλά τον εντυπωσίασαν περισσότερο τα ποιήματά του, και έτσι τον συμβούλεψε να συνεχίσει να εξασκεί το ταλέντο του. Μαζί με τον Ρέι Μάνζαρεκ ίδρυσαν το συγκρότημα “The Doors”, ένα από τα πιο γνωστά της ροκ μουσικής σκηνής. Πέθανε το 1971 από καρδιακή προσβολή. Στον τάφο του Τζιμ Μόρισον υπάρχει η ελληνική επιγραφή “ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΔΑΙΜΟΝΑ ΕΑΥΤΟΥ”. Και αυτός ήταν 27 ετών.

🎼https://youtu.be/GJY8jJkDoMY

4. Τζάνις Τζόπλιν

“Το αύριο ποτέ δε συμβαίνει, είναι πάντα η ίδια αναθεματισμένη μέρα.”

Η αμερικανή τραγουδίστρια, μουσικός, ζωγράφος, ποιήτρια, χορεύτρια και στιχουργός, η απόλυτη ιέρεια των blues, η πρώτη γυναίκα πραγματική ροκ σταρ γεννιέται σαν σήμερα στο Πορτ Άρθουρ του Τέξας.. Ήταν όμως και ένα από τα κορυφαία ινδάλματα μιας γενιάς που επαναστατεί, η απόλυτη έκφανση της χίπικης κουλτούρας. Κρίνοντάς τη μουσικά, μιλάμε για τη μουσικό που έσπασε το ανδροκρατούμενο κατεστημένο της ροκ και υποστήριξε την εξαλλοσύνη και την αντισυμβατικότητα με την ίδια της τη σύντομη ζωή. Αφού δώσει μια ιστορική και μνημειώδη συναυλία στο Woodstock (Αύγουστος του 1969), κάνοντας τους χιλιάδες χίπις να παραληρούν, δημιουργεί το συγκρότημα Kozmic Blues Band και ξεκινά συνεργασίες με μύθους της μουσικής, όπως οι Nick Gravenites και Mike Bloomfield. Η soul και το rhythm & blues κυλά πλέον στις φλέβες της δουλειάς της. Όχι για πολύ όμως, ένα χρόνο μετά η Τζόπλιν πεθαίνει από υπερβολική δόση ναρκωτικών πάρα τις προσπάθειες αποτοξίνωσης. Η ηλικία της; 27.

🎼 https://youtu.be/7uG2gYE5KOs

5. Έιμι Γουάινχαουζ

“Δε χρειάζομαι βοήθεια γιατί αν δεν μπορώ να βοηθήσω εγώ τον εαυτό μου, δεν μπορεί να με βοηθήσει κανείς.”

Η Έιμι Τζέιντ Γουάινχαουζ γεννήθηκε και μεγάλωσε στην περιοχή του Σάουθγκεϊτ του Βόρειου Λονδίνου, στις 14 Σεπτεμβρίου του 1983. Το ντεμπούτο άλμπουμ της, Frank, κυκλοφόρησε στις 20 Οκτωβρίου 2003 και απέσπασε θετικές κριτικές. Το Μάιο του 2007 κέρδισε το ίδιο βραβείο με το Rehab από τη δισκογραφική της δουλειά του 2006, Back to Black. Στις 14 Φεβρουαρίου 2007 κέρδισε ένα βραβείο Brit στην κατηγορία της καλύτερης γυναίκας καλλιτέχνιδας. Στα τέλη του 2007 έγινε γνωστό ότι ο δίσκος της Back to Black είναι το πιο εμπορικό άλμπουμ για το 2007 στη Βρετανία. Το εν λόγω άλμπουμ κυκλοφόρησε στα τέλη του 2006 και μέχρι το Δεκέμβριο του 2007 [16] είχε πουλήσει 1.500.000 αντίτυπα στη Βρετανία. Στις 23 Ιουλίου 2011 βρέθηκε νεκρή από το σωματοφύλακά της. Η ιατροδικαστική έρευνα λίγους μήνες αργότερα έδειξε ότι η Γουάινχαουζ πέθανε από υπερβολική δόση ηρωίνης και αλκοόλ λίγο πριν κλείσει τα 27.

🎼 https://youtu.be/O0jYMMTb0XU

Για μια ιστορική τζαζ στιγμή

Jazz@Carnegie

Ο Benny Goodman στο Carnegie Hall… Ή διαφορετικά, τζαζ μουσική σε μία από τις πιο φημισμένες μουσικές αίθουσες του κόσμου. Για να φτάσει αυτή η έκφραση να μη μας δημιουργεί αντιφατικά αισθήματα σήμερα, θα πει πως η τζαζ έχει καταξιωθεί ως μουσική έκφραση όχι μόνο στη συνείδηση του κοινού, αλλά και στους μουσικούς κύκλους, κατ’ αναλογία με άλλα ρεύματα, όπως ο κλασικισμός και ο ρομαντισμός. Αυτό, ωστόσο δεν ήταν πάντα αυτονόητο▪ η τζαζ μουσική, όταν πρωτοεμφανίστηκε στις αρχές του 20ου αιώνα δε θωρούνταν ότι είχε το «βάθος» της κλασικής μουσικής, ώστε να σταθεί δίπλα της στη μουσική σκηνή, παρά το γεγονός ότι γινόταν όλο και πιο δημοφιλής στις Η.Π.Α.

Carnegie Hall

 Το Carnegie Hall, το οποίο εγκαινιάστηκε τη δεκαετία του 1890, αποτελούσε μια μουσική σκηνή με ιδιαίτερο κύρος, όπου είχαν λάβει χώρα ιστορικά ντεμπούτα καλλιτεχνών όπως ο Ραχμάνινοφ, και σημαντικές εκδηλώσεις και ομιλίες, θεωρούνταν ο «ναός» της κλασσικής μουσικής. Από την άλλη πλευρά, το μουσικό στυλ του Benny Goodman, σουίνγκ, έντονα χορευτικό και χαρούμενο, μοντέρνο με τεράστια δημοτικότητα, δε θύμιζε σε τίποτα την μουσική μιας αίθουσας συναυλιών. Ασφαλώς συνθέτες όπως ο Whiteman και ο Gershwin είχαν ήδη παρουσιάσει έργα με τζαζ στοιχεία, ωστόσο οι πηγές χαρακτηρίζουν το ύφος τους «συμφωνική τζαζ», καθώς δεν περιείχε αυτό σχεδιασμό.

O Benny Goodman

Ο Goodman τη δεκαετία του ’30, βρισκόταν στο απόγειο της δημοτικότητάς του. Είχε χαρακτηριστεί «Ο Βασιλιάς της Σουίνγκ» και είχε το πιο δημοφιλές σχήμα στις Η.Π.Α. Ωστόσο, όταν οι Nathanson και Hurrok (δημοσιοσχετίστας και μουσικός παραγωγός αντίστοιχα) πρότειναν να παίξει στο Carnegie, αντιμετώπισε ιδιαίτερες αμφιβολίες. Η ανακοίνωση της συναυλίας κέντρισε το ενδιαφέρον του κοινού και τα πάνω από 2.000 εισιτήρια εξαντλήθηκαν εβδομάδες πριν τη συναυλία σε τιμή που έφτανε τα 2.75 δολλάρια – πάνω από 100 δολλ. με σημερινές αντιστοιχίες – .

Η προετοιμασία ξεκίνησε άμεσα, αφού ακυρώθηκαν ορισμένες ηχογραφήσεις. Το μουσικό πρόγραμμα, διάρκειας περίπου 2 ωρών θα περιλάμβανε παλιότερα και νέα κομμάτια, δίνοντας βήμα σε όλους τους μουσικούς να αυτοσχεδιάσουν. Εκτός από το μουσικό σχήμα του ίδιου του Goodman, προσκλήθηκαν να αυτοσχεδιάσουν σολίστες από τα σχήματα του  Duke Ellington και του Count Basie. Οι μουσικοί, μάλιστα, ξεκίνησαν τις πρόβες στο Carnegie Hall εβδομάδες πριν την εμφάνιση, ώστε να εξοικειωθούν με το χώρο και την ακουστική του.

Έφτασε η μέρα τις συναυλίας, με εφημερίδες όπως οι New York Times να μιλούν από πριν για μία ιδιαίτερης βαρύτητας μουσική παράσταση. Το περιεχόμενο ήταν έντονα αυτοσχεδιαστικό, δόθηκε βήμα σε κάθε μουσικό (αναφ. στο κομμάτι “Honeysuckle Rose”). Επίσης, ακούστηκαν κομμάτια από το φημισμένο τρίο και κουαρτέτο του Benny Goodman. Ένα μέρος του πρώτου μισού της συναυλίας ήταν αφιερωμένα στα «20 χρόνια της τζαζ», ως φόρος τιμής σε άλλους καλλιτέχνες, με μία φρέσκια προσέγγιση. Οι ερμηνείες ήταν ιστορικές, χαρακτηριστικά αναφέρονται οι αυτοσχεδιασμοί του ντράμερ Gene Krupa, ο οποίος είχε εισαγάγει το αυτοσχεδιαστικό ντραμ σόλο στα τζαζ σύνολα και το τραγούδι “Loch Lomond” από τη Martha Tilton, η οποία μετά το πέρας της παράστασης χειροκροτήθηκε τόσο ώστε βγήκε άλλες πέντε φορές στη σκηνή. Το ίδιο συνέβη και με το κομμάτι “Sing, Sing, Sing”, το οποίο παίχτηκε άλλες δύο φορές.

Sing…sing…sing!
Μουσική: Louis Prima,1935

Η συναυλία ήταν κάτι παραπάνω από επιτυχημένη και παρά τις ανάμεικτες κριτικές, η ζήτηση ήταν τόσο μεγάλη που το μουσικό σχήμα επέστρεψε λίγους μήνες αργότερα, αλλά και την επόμενη χρονιά. Το παράδοξο της υπόθεσης είναι ότι η παράσταση δεν ήταν σχεδιασμένο να ηχογραφηθεί. Η ηχογράφηση έγινε από τον Albert Marx για την τότε γυναίκα του, σε δύο αντίγραφα, το ένα εκ των οποίων προοριζόταν για δώρο στον ίδιο τον Goodman. Ωστόσο, καμία ηχογράφηση δε δημοσιοποιήθηκε, ενδεχομένως λόγω κωλυμάτων με τα συμβόλαια με τις δισκογραφικές εταιρίες και τελικά το αντίγραφο του Goodman από την ιστορική αυτή συναυλία παρέμεινε χαμένο μέχρι το 1950. Ο πρώτος δίσκος που κυκλοφόρησε πούλησε πάνω από 1.000.000 αντίτυπα και για δεκαετίες παρέμεινε ο νούμερο ένα σε πωλήσεις δίσκος της Κολούμπια. Με τον καιρό, κατά τις διάφορες επανακυκλοφορίες του δίσκου μέρη της ηχογράφησης αποκόπηκαν και εν τέλει η συναυλία δημοσιοποιήθηκε όπως αρχικά είχε ηχογραφηθεί το 1998.

Παρόλο που εκτός των ακροατών της νύχτας του 1938, το ευρύ κοινό μπόρεσε να ακούσει ολοκληρωμένη τη συναυλία 60 χρόνια ύστερα από τη διεξαγωγή της, η βαρύτητα  του γεγονότος είναι εμφανής . Για πρώτη φορά στο Carnegie Hall ήχησε μια μουσική πολύ διαφορετική απ’ ο,τι συνηθιζόταν τότε. Εμφανίστηκαν μουσικοί χωρίς διακρίσεις φυλής και χρώματος▪ αξίζει να σημειωθεί ότι ο Benny Goodman αρνήθηκε να ανέβει στη σκηνή αν δεν επιτρεπόταν η είσοδος στους Αφροαμερικανούς συναδέλφους του. Η εμφάνιση του Billy Goodman και του συγκροτήματός του στο Carnegie Hall μπορεί χωρίς υπερβολή να ιδωθεί ως η πιο σημαντική συναυλία στην ιστορία της τζαζ. Γιατί; Διότι στις 16 Γενάρη του 1938 η τζαζ απέκτησε επίσημα τη θέση που της άξιζε δίπλα στα μουσικά ρεύματα των προηγούμενων δεκαετιών και αιώνων.

Ολόκληρη η συναυλία στο Carnegie Hall

ΠΗΓΕΣ:

https://www.history.com/this-day-in-history/benny-goodman-brings-jazz-to-carnegie-hall

https://www.loc.gov/programs/static/national-recording-preservation-board/documents/BennyGoodman.pdf

https://www.theguardian.com/music/musicblog/2009/jun/02/benny-goodman-carnegie-hall-jazz

https://www.nationalgeographic.org/thisday/jan16/first-jazz-concert-carnegie-hall/

https://www.npr.org/2018/01/16/578312844/how-benny-goodman-orchestrated-the-most-important-concert-in-jazz-history

https://www.carnegiehall.org/About/History/Timeline

Λίγες λέξεις για τον Ναζίμ Χικμέτ

15 Ιανουαρίου 1902: γεννιέται στη Θεσσαλονίκη ένας από τους μεγαλύτερους Τούρκους λογοτέχνες, ο Ναζίμ Χικμέτ. Παρακάτω θα βρείτε λίγα λόγια για τη ζωή του καθώς και μία υπέροχη μελοποίηση του ποιήματός του “Η πιο όμορφη θάλασσα”, από τον Μάνο Λοίζο.

Ο Ναζίμ – όπως προτιμούν να τον αποκαλούν οι θαυμαστές του – ήταν γόνος εύπορης οικογένειας, η οποία διακατεχόταν και από καλλιτεχνικές ανησυχίες, καθώς η μητέρα του ήταν  καλλιτέχνις και ο παππούς του ποιητής. Μεγάλωσε στην Κωνσταντινούπολη και εξέδωσε τα πρώτα του ποιήματα σε ηλικία 17 ετών. Σπούδασε Οικονομικά και Κοινωνιολογία στη Ρωσία, όπου εγκαταστάθηκε μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Την ίδια περίοδο ήρθε σε επαφή με λογοτέχνες και καλλιτέχνες απ’ όλο τον κόσμο  και γνώρισε τις  κομμουνιστικές ιδέες, οι οποίες επηρέασαν την πορεία και το έργο του. Λίγα χρόνια αργότερα επέστρεψε στην Τουρκία, συνελήφθη όμως επειδή δούλευε σε περιοδικό αριστερής ιδεολογίας και διέφυγε στη Ρωσία, για να γυρίσει ξανά στην πατρίδα του το 1928, αφότου είχε ισχύσει στην Τουρκία γενική αμνηστία. Οι πολιτικές του δράσεις ύστερα από την επιστροφή του έγιναν η αιτία μακρόχρονης φυλάκισής του από τις τουρκικές αρχές, η οποία προκάλεσε παγκόσμια  αντίδραση και κινητοποίηση, με πρωταγωνιστικό ρόλο να λαμβάνουν πρόσωπα όπως ο Ζ.Π. Σαρτρ και ο Π. Πικάσο. Μετά την αποφυλάκισή του εγκατέλειψε την Τουρκία και ως το τέλος της Ζωής παρέμεινε στη Νότια Ευρώπη και τη Σοβιετική Ένωση.

Η ποίησή του διακατέχεται από λυρικότητα και ευαισθησία, είναι νοσταλγική και αισιόδοξη ταυτόχρονα. Στην πιο ώριμη μορφή της, είναι επηρεασμένη από το κίνημα των σοβιετικών Φουτουριστών, καθώς ο Χικμέτ επιδιώξε να «απελευθερώσει» το στίχο του από το μέτρο και χρησιμοποίησε ελεύθερο στίχο.

Ας ακούσουμε την «Πιο όμορφη Θάλασσα» του, από μια υπέροχη μελοποίηση του Μάνου Λοίζου, σε απόδοση Γιάννη Ρίτσου. Και ας σκεφθούμε…

«Η πιο όμορφη θάλασσα είναι αυτή που δεν την αρμενίσαμε ακόμα… Το πιο όμορφο παιδί δε μεγάλωσε ακόμα. Τις πιο όμορφες μέρες, δεν τις ζήσαμε ακόμα.»

Ν. Χικμέτ, Η πιο όμορφη θάλασσα
Στίχοι: Ν. Χικμέτ, μελοποίηση: Μ. Λοϊζος, απόδοση: Γ. Ρίτσος

Πηγές άρθρου:

https://www.poetryfoundation.org/poets/nazim-hikmet

https://www.poets.org/poetsorg/poet/nazim-hikmet

https://en.wikipedia.org/wiki/N%C3%A2z%C4%B1m_Hikmet

ΤΑ 9 ΑΓΑΠΗΜΕΝΑ ΜΑΣ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΚΑΒΒΑΔΙΑ ΠΟΥ ΜΕΛΟΠΟΙΗΘΗΚΑΝ

Σαν σήμερα το 1910 γεννήθηκε ο σπουδαίος Έλληνας ποιητής Νίκος Καββαδίας που ως ναυτικός στο επάγγελμα γύρισε όλο τον κόσμο, αποτυπώνοντας τα ταξίδια του και τα συναισθήματα του στο χαρτί, με αποτέλεσμα να μας ταξιδεύουν μέχρι σήμερα σε χώρες μακρινές και ξένες, μέσα από φουρτούνες και τρικυμίες. Το συναίσθημα της μοναξιάς στο πλοίο μετουσιώθηκε σε ποίηση και έπειτα από μερικά χρόνια, με τη συνδρομή των κατάλληλων ανθρώπων, σε τραγούδια.

Εδώ θα βρείτε εννιά από τα ομορφότερα ποιήματα που έγιναν τραγούδια και μπήκαν στην καρδιά μας:

  1. Ιδανικός και ανάξιος εραστής

Μόλις σε ηλικία 11 ετών ο Νίκος Καββαδίας έκανε το πρώτο του ταξίδι σε εμπορικό πλοίο, μαζί με τον πατέρα του, αφήνοντας να εισχωρήσει μέσα του το «μικρόβιο» της θάλασσας. Τελείωσε το γυμνάσιο και ξεκίνησε να φοιτά στην ιατρική σχολή Αθηνών, την οποία όμως δεν ολοκλήρωσε ποτέ.

Όταν εξέφρασε την επιθυμία του να ταξιδέψει στην οικογένεια του, δέχτηκε την κατηγορηματική άρνηση της μητέρας του, η οποία ως κόρη εφοπλιστή γνώριζε τις δυσκολίες της ζωής των ναυτικών. Υποχρεωμένος να υπακούσει τη μητέρα του, εγκαταλείπει προς το παρόν το όνειρο του και αρχίζει να εργάζεται ως λογιστής.

Εκείνη την περίοδο γράφει το ποίημα «Ιδανικός και ανάξιος εραστής» (με γαλλικό τίτλο “Mal du depart”), το οποίο ακριβώς περιγράφει το συναισθηματικό του αδιέξοδο. Το ποίημα το αφιερώνει στην αδελφή του, Ζένια.

Μόλις λίγους μήνες μετά τον θάνατό του, το 1975, ο Γιάννης Σπανός το μελοποιεί. Πρώτος ερμηνευτής ο Κώστας Κάραλης.

2. Ένα μαχαίρι

Μελοποιήθηκε από τον Θάνο Μικρούτσικο το 1979 και μέχρι σήμερα έχει ερμηνευθεί από δεκάδες καλλιτέχνες. Στο ποίημα, το μαχαίρι υποδηλώνει την ανθρώπινη αδυναμία, που τροφοδοτείται από τα πάθη και τον ερώτα, καταλήγοντας στην αυτοκαταστροφή: «φοβάμαι μη καμιά φορά το στρέψω στον εαυτό μου»…

3. Οι 7 νάνοι στο S S Cyrenia

Η νεαρή ανιψιά του ποιητή, η Έλγκα Καββαδία-Χατζοπούλου, κόρη της αδελφής του Ζένιας, του ζήτησε να της γράψει ποίημα που να αναφέρεται σε κάποιους «εφτά νυχτοπερπατητές». Ο ποιητής ταξιδεύει την περίοδο αυτή με το επιβατηγό S/S Cyrenia προς την Αυστραλία. Όπως δήλωσε η ανιψιά του αργότερα, η επιθυμία της αυτή ήρθε με αφορμή το βιβλίο Seven Night Walkers του Sir Walter Scott Quentin Durward (1823), (το μυθιστόρημα κυκλοφόρησε στα ελληνικά από τις Εκδόσεις Πεχλιβανίδη με τον τίτλο Ο Τοξότης του Βασιλιά). Στο γράμμα του προς την Έλγκα, ο Νίκος Καββαδίας γράφει:

    «Οι εφτά νυχτοπερπατητές δικοί σου, μια και το θέλησες. Μπήκανε στο Colombo με τα στόρια και τους σκορπιούς. Όμως, Έλγκα, πρέπει να ξέρεις πως η ποίηση είναι κάτι άλλο (τι;) κι όχι μια μόστρα ονόματα λαών ανατολικών και χωριών και πόλεων. Σωστά. Τότε θα μου πεις «γιατί εσύ;…». Because my dear Elga I cannot. Θέλησα να σου γράψω ένα ποίημα σαν παραμύθι, απλό, όμως μου ξέφυγε και βγήκε τούτο το μπλάστρι για γερασμένα παιδιά… Πίστευε, Έλγκα πως σε θυμάμαι και σ᾽ αγαπάω πολύ και πώς ίσως κάποτε κατορθώσω να σου χαρίσω ένα ωραίο ποίημα και σχίσε τούτο που βρωμάει πετρέλαιο.»

Το ποίημα μελοποιήθηκε και ερμηνεύθηκε από τον Θάνο Μικρούτσικο το 1991.

4. Το καραντί

Το ποίημα συμπεριλαμβάνεται στη συλλογή «Πούσι» (1947) και αφιερώνεται «Στο κορίτσι από το Βόλο». Το καραντί είναι η φουσκοθαλασσιά, η ζάλη που προκύπτει από την αέναη κίνηση. Το ποίημα διακατέχεται από το αίσθημα ματαιότητας του ναυτικού που δε μπορεί πουθενά να στεριώσει.

Το “Καραντί” μελοποιήθηκε αρχικά από τους Ξέμπαρκους (Ηλία Αριώτη και Νότη Χασάπη) και συμπεριλήφθηκε στον δίσκο “S/S Ionion 1934” (1985). Μελοποιήθηκε επίσης από τον Θάνο Μικρούτσικο και συμπεριλήφθηκε στον δίσκο “Γραμμές των Οριζόντων” (1991)

5.Μαραμπού

Το Μαραμπού, όπως ονομάζεται και η πρώτη ποιητική συλλογή του Καββαδία, είναι ένα πουλί, κακός οιωνός για τους ναυτικούς. Είναι όμως και το παρατσούκλι που είχε δώσει ο ίδιος στον εαυτό του:

«Λένε για μένα οι ναυτικοί που εζήσαμε μαζί πως είμαι κακοτράχαλο τομάρι διεστραμμένο, πως τις γυναίκες μ’ ένα τρόπον ύπουλο μισώ κι ότι μ’ αυτές να κοιμηθώ ποτέ μου δεν πηγαίνω.»

6. Φάτα Μοργκάνα

Το ποίημα «Φάτα Μοργκάνα» ανήκει στην ποιητική συλλογή «Τραβέρσο», που εκδόθηκε μετά το θάνατο του Καββαδία. Τι είναι όμως η Φάτα Μοργκάνα; Η ονομασία Φάτα Μοργκάνα αποτελεί εξιταλισμένη απόδοση του μεσαιωνικού αγγλικού ονόματος Μόργκαν ή Μοργκάνα λε Φέι, της μάγισσας και ετεροθαλούς αδελφής του Βασιλιά Αρθούρου, των θρύλων του κύκλου του Αρθούρου και χρησιμοποιείται στη σικελική παράδοση για να υποδηλώσει ένα ιδιαίτερο είδος διπλού αντικατοπτρισμού, ένα οπτικό φαινόμενο.

Γράφτηκε τους τελευταίους μήνες της ζωής του, πάνω στο καράβι Aquarius, και αφιερώνεται στη Θεανώ Σουνά.

7.Σταυρός του νότου

Το ποίημα συμπεριλαμβάνεται στο “Πούσι” (1947) και αφιερώνεται στον Γιώργο Θεοτοκά, ο οποίος, τρία χρόνια πριν τη δημοσίευση αυτής της συλλογής, σε άρθρο του στο περιοδικό “Ορίζοντες” είχε εκφραστεί θετικά για το νεανικό “Μαραμπού” (1933), σε αντίθεση με πολλούς εκπροσώπους της γενιάς του 1930, θεωρώντας ότι η συλλογή αυτή εκπροσωπούσε την ελπίδα να ανθήσει κάποτε μια ελληνική ναυτική ποίηση.

Το ποίημα είναι αφηγηματικό, καθώς περιγράφει την ιστορία της αυτοκτονίας ενός συντρόφου του στο καράβι. Ο σύντροφος αυτός, άρρωστος και στο σώμα και στην ψυχή, αδυνατεί να αντέξει το βάρος της ερωτικής απουσίας. Το καράβι ταξιδεύει προς τον Νότο υπό το πνεύμα του καυτού Γαρμπή (του Λίβα), αλλά η πραγματική φωτιά μαίνεται στην ψυχή του.

Το τραγούδι πρωτοερμηνεύθηκε από την Αιμιλία Σαρρή, σε μουσική του Θάνου Μικρούτσικου.

8. Kuro Siwo

“Kuro Siwo” ή “Black Stream” ονομάζεται ένα πανίσχυρο θαλάσσιο ρεύμα, που κινείται από τον νότιο προς τον βόρειο Ειρηνικό και μαζί του παρασύρει το καράβι του ποιήματος και τις σκέψεις του ποιητή.

Το ποίημα αφιερώνεται στον ηθοποιό Γιώργο Παππά, στενό φίλο της οικογένειας Καββαδία. Ο Γιώργος Παππάς ήταν γιος της ποιἠτριας Μυρτιώτισσας, η οποία διατηρούσε στενή φιλική σχέση και με τον ίδιο τον Καββαδία.

To ποίημα μελοποιήθηκε από τον Θάνο Μικρούτσικο και συμπεριλήφθηκε στον δίσκο “Σταυρός του Νότου” (1979).

9.Federico Garcia Lorca

Ο Νίκος Καββαδίας θα γράψει αυτούς τους στίχους απευθυνόμενος στον Ισπανό ομότεχνό του Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα, που δολοφονήθηκε από τους φασίστες του Φράνκο στην Ισπανία τον Αύγουστο του 1936.

Οι στίχοι του ποιητή έγιναν τραγούδι από τον Θάνο Μικρούτσικο με την εμβληματική ερμηνεία του Γιάννη Κούτρα.

Αυτά είναι μερικά από τα ποιήματα του Καββαδία που έχουν μελοποιηθεί και έχουν μπει στις καρδιές όλων μας! Εσάς ποιο είναι το αγαπημένο σας;

Η Παρτιτούρα

Παρτιτούρα

Η Παρτιτούρα

Η ΠΑΡΤΙΤΟΥΡΑ ΜΑΣ, ΤΟ ΜΕΡΟΣ ΟΠΟΥ ΘΑ ΜΟΙΡΑΖΟΜΑΣΤΕ ΤΙΣ ΜΟΥΣΙΚΕΣ ΑΝΗΣΥΧΙΕΣ ΜΑΣ. Η ΠΟΙΗΣΗ ΕΧΕΙ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΤΗ ΜΟΥΣΙΚΗ, ΠΩΣ ΘΑ ΜΠΟΡΟΥΣΕ ΛΟΙΠΟΝ ΝΑ ΛΕΙΠΕΙ ΜΙΑ ΠΑΡΤΙΤΟΥΡΑ ΑΠΟ ΤΟ ΔΡΟΜΟ ΤΗΣ;

Ουβερτούρα – Για Αρχή

Για να εγκαινιάσουμε τη νέα ιστοσελίδα μας, μια νυχτερινή αφιέρωση από την ομάδα του δρόμου… Το πρώτο κομμάτι της “παρτιτούρας” μας λοιπόν είναι το “Cold”, του Jorge Méndez, για ένα κρύο χειμωνιάτικο βράδυ όπως αυτό. Καλή μας αρχή λοιπόν!


“Cold” – Jorge Méndez

Καληνύχτα! ~ Τρίλλια