Ποίηση, Λογοτεχνία, Μουσική, Θέατρο και Κινηματογράφος: τα πάντα θα τα βρείτε εδώ!
Μικρασία, Αύγουστος 1922. Η ήττα των δυνάμεων του Ελληνικού Στρατού και η απομάκρυνση του από τα μικρασιατικά εδάφη έχει αφήσει ελεύθερο το πεδίο δράσεως στους Νεότουρκους, που προελαύνουν λεηλατώντας, βιάζοντας, καίγοντας και δολοφονώντας. Οι Έλληνες όλης της Μικράς Ασίας, αναζητούν τρόπο διαφυγής στο λιμάνι της Σμύρνης.
Continue reading “Η ζωή, το έργο και το τέλος του Χρυσοστόμου Σμύρνης: Πέντε ποιήματα για τον Μητροπολίτη”
— Παλιέ μου φίλε τί γυρεύεις;
χρόνια ξενιτεμένος ήρθες
με εικόνες που έχεις αναθρέψει
κάτω από ξένους ουρανούς
μακριά απ’ τον τόπο το δικό σου.
Στήν καταστροφή τῆς Σμύρνης, βρέθηκα μέ τούς γονιούς μου στό λιμάνι, στήν Πούντα. Μέσ’ ἀπ’ τά χέρια τους μέ πήρανε. Κι ἔμεινα στήν Τουρκία αἰχμάλωτος.
Μεσημέρι πιάστηκα μαζί μέ ἄλλους. Βράδιασε καί τά περίπολα ἀκόμα κουβαλοῦσαν τούς ἄντρες στούς στρατῶνες.
Κοντά μεσάνυχτα, ὅπως ἤμαστε ὁ ἕνας κολλητά στόν ἄλλο, μπῆκε ἡ φρουρά κι ἄρχισαν νά μᾶς χτυποῦν, ὅπου ἔβρισκαν, μέ ξύλα, καί νά κλοτσοπατοῦν ὅσους κάθονταν χάμω, γόνα μέ γόνα. Τέλος πῆραν διαλέγοντας ὅσους ἤθελαν κι ἔφυγαν βλάστημώντας.
Ἐμείς φοβηθήκαμε πώς θά μᾶς χαλάσουν ὅλους.
Ἕνας γραμματικός, πού ‘χε τό γραφεῖο του πλάι στήν πόρτα, μᾶς ἄκουγε πού μιλούσαμε λυπητερά καί μᾶς ἔκανε νόημα νά τόν πλησιάσουμε:
— Σάν ἔρχονται, μᾶς λέει, καί σᾶς φωνάζουν, ἐσεῖς τραβηχτεῖτε μέσα. Καί τό λόγο μου φυλάχτε τον καλά, ἔξω μήν τόν δώσετε.
Ἀπό κεῖνο τό βράδυ, κάθε νύχτα, ἔπαιρναν ἀπ’ τούς θαλάμους. Κι ἐμεῖς π’ ἀκούγαμε πυροβολισμούς, ἀπ’ τό Κατιφέ – Καλεσί, λέγαμε: «σκοποβολή κάνουνε».
Αυτόν τον μήνα συμπληρώνονται 100 χρόνια από την Μικρασιατική καταστροφή.100 χρόνια από τον Σεπτέμβρη του 1922, όταν και εκατοντάδες χιλιάδες Έλληνες σφαγιάσθηκαν και πάνω από 1,5 εκατομμύριο ξεριζώθηκαν. Και ενώ αυτή η γενιά πλέον έχει χαθεί, η μνήμη παραμένει…
Το παρόν άρθρο είναι αφιερωμένο σε Μικρασιάτες πεζογράφους που άφησαν το στίγμα τους στη λογοτεχνία με το έργο τους.
Continue reading “7 σπουδαίοι Μικρασιάτες λογοτέχνες”
Ο Κεφαλονίτικης καταγωγής (από το χωρίο Πύλαρος) Ιάσων Δεπούντης γεννήθηκε στην Κέρκυρα στις 7.8.1919 (ή 10.8.1917 κατά μία άλλη διόλου αβάσιμη εκδοχή). Αποφοίτησε από την καλλιτεχνική σχολή Προσαλέντη και ήρθε στην Αθήνα, όπου παρακολούθησε μαθήματα κοινωνιολογίας, παιδαγωγικής, ψυχολογίας και δικαίου. Το 1954 έφυγε στο Παρίσι για μαθήματα εφαρμοσμένης ψυχολογίας και από το 1970 ως το 1972 έζησε στη Ζυρίχη, όπου παρακολούθησε μαθήματα μοντέρνων μαθηματικών. Από το 1969 ζούσε στην Ελβετία, εξαιτίας της χούντας των συνταγματαρχών, οπότε και υποχρεώθηκε να εγκαταλείψει τη θέση του ως υπαλλήλου του IKA, αναλαμβάνοντας, με τη μεσολάβηση του Nικηφόρου Bρεττάκου, τη διεύθυνση του «ελληνικού σπιτιού» στο χωριό Trogen. Επέστρεψε στην Ελλάδα το 1985 και από τότε μοίραζε το χρόνο του μεταξύ Αθήνας, Κέρκυρας και Ζυρίχης. Από το 1994 συνεργάστηκε τακτικά με το λογοτεχνικό περιοδικό “Μανδραγόρας”, από τις εκδόσεις του οποίου εκδίδονται τα έργα του. Από τη δεκαετία του 1980, έζησε ανάμεσα στην Ζυρίχη, την Αθήνα και την Κέρκυρα. Πέθανε στην Ζυρίχη, στις 21 Ιουνίου 2008, σε ηλικία 89 ετών.
Ο δρόμος που περιπατείς
δεν είναι πάρεξ μνήμα,
κι είναι μια πόλη ο νεκρός, διαβάτη:
η Χιροσίμα.
Μην ακουμπάς το δάχτυλο
πάνω σ’ αυτή τη σκόνη,
είναι μια σκόνη ο θάνατος που
σε περικυκλώνει.
Σαν σκιά τώρα γλίστρησε και
σφάλισε το στόμα,
ο θάνατος είναι η σιωπή που
χύνεται στο χώμα.
Κόψε και την ανάσα σου
ώσπου να προσπεράσει
ο αγέρας ο θανατερός
που τρέμει μες στα δάση.
Μη στέκεσαι και μην
ακούς,
τενόρος είναι ο θάνατος και
παίζει μαντολίνο.
Τι τον κοιτάς το θάνατο
το κίτρινο ποτάμι,
σκέπασε τα δυο μάτια σου
με τη δεξιά παλάμη.
Σκέπασε την καρδούλα σου
και ζύγωσε, διαβάτη,
ν’ ακούσεις για την πόλη μου
τη Χιροσίμα κάτι…
Η Χιροσίμα μου η νεκρή,
το τσακισμένο βάζο,
να δεις εγώ πώς της μιλώ
και πώς της κουβεντιάζω…
9 Αυγούστου 1945.
6.8.45, ο αφανισμός της Χιροσίμα
Ποιήματα, Αντώνης Σαμαράκης, εκδ. Ψυχογιός
Ακούστε το εδώ:
Ο Ηλίας Λάγιος γεννήθηκε στην Άρτα στις 5 Ιουλίου 1958 και έζησε εκεί ως την αρχή της εφηβείας του, οπότε η οικογένειά του μετακινήθηκε στο Ναύπλιο, για να εγκατασταθεί μετά από λίγα χρόνια στην Αθήνα. Εκεί σπούδασε στη Φαρμακευτική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών και ταυτόχρονα ξεκίνησε το μακρύ και πολυτάραχο ταξίδι του στην ποιητική δημιουργία. Η Σόλωνος, οι παράδρομοι των Εξαρχείων και του Κολωνακίου, η Σμολένσκι όπου έμενε αρχικά και η Βεΐκου στη συνέχεια, θα συνέθεταν το μικρόκοσμο όπου ο Λάγιος θα κινούνταν καθημερινά, θα γνωριζόταν και θα συναναστρεφόταν με ποιητές, λογοτέχνες, διανοούμενους, αλλά και ανθρώπους του περιθωρίου, όπως τελικά έζησε και ο ίδιος. Εκεί συναναστράφηκε και δημιούργησε μια μποέμικη παρέα που την ένωνε το αλκοόλ, οι συζητήσεις για την πολιτική και την ποίηση. Εργάστηκε σε τυπογραφείο, σε γκαλερί σε περιοδικά και μέχρι το τέλος ως διορθωτής και επιμελητής εκδόσεων. Πέφτει από το μπαλκόνι του σπιτιού του και στις 5 Οκτωβρίου 2005, λίγες μέρες μετά υποκύπτει στα τραύματά του.
Ο Αργύρης Εφταλιώτης (ψευδώνυμο του Κλεάνθη Μιχαηλίδη) γεννήθηκε στον Μόλυβο της Λέσβου, γιος του δασκάλου Κωνσταντίνου Μιχαηλίδη. Στη γενέτειρά του πέρασε τα παιδικά και μαθητικά χρόνια του και πραγματοποίησε τις εγκύκλιες σπουδές του στο ιδιωτικό σχολείο του πατέρα του. Το 1866 πέθανε ο πατέρας του και ο δεκαεφτάχρονος τότε Αργύρης ανέλαβε να συνεχίσει τη διδασκαλία των συμμαθητών του ως το τέλος της χρονιάς. Το 1866 ξενιτεύτηκε λόγω των οικονομικών δυσχερειών που αντιμετώπιζε η οικογένειά του. Εργάστηκε αρχικά στην Κωνσταντινούπολη, κοντά στον τραπεζίτη αδερφό της μητέρας του και κατόπιν στο Manchester της Αγγλίας, όπου συνδέθηκε φιλικά με τον Αλέξανδρο Πάλλη και τον Δ.Π. Πετροκόκκινο και εντάχτηκε στον πυρήνα του δημοτικιστικού κινήματος. Την ίδια στιγμή, υπήρξε ενεργό μέλος του ελληνικού φιλολογικού συλλόγου Λόγιος Ερμής του Manchester, πραγματοποίησε ομιλίες, μελέτησε τους αρχαίους Έλληνες κλασικούς, καθώς επίσης Άγγλους και Γάλλους λογοτέχνες και μπήκε σε λόγιους και λογοτεχνικούς κύκλους.
Ο Antoine de Saint-Exupéry μας έχει όλους ταξιδέψει στους πλανήτες του Μικρού Πρίγκιπα, ενός βιβλίο για μικρούς και μεγάλους που μέσα στις σελίδες του γελάσαμε, δακρύσαμε, συγκινηθήκαμε, μεγαλώσαμε. Πέρα από το συγγραφικό του έργο υπήρξε μια ενδιαφέρουσα και ιδιαίτερη προσωπικότητα, με συναρπαστική ζωή και άδοξο τέλος. Στο άρθρο μας συγκεντρώσαμε 10 άγνωστες, περίεργες και αστείες πτυχές της ζωής του που όχι απλώς δεν γνωρίζατε, αλλά δεν φανταζόσασταν!
Continue reading “10 πράγματα που δεν ήξερες για τον Antoine de Saint-Exupéry “
Λησμόνησέ τη σα λουλούδι ξεχασμένο,
σάν ηλιαχτίδα σ’ ένα πέταλο την αυγή,
άρωμα μπουμπουκιού, γλυκιά πνοή,
λησμόνησέ τη σα λουλούδι ξεχασμένο.
