«Από την πρώτη στιγμή που έπιασα στα χέρια μου κουτί με μπογιές, κατάλαβα ότι αυτή θα ήταν η ζωή μου. Του ρίχτηκα σαν το θεριό που χιμάει στο πράγμα που ποθεί».
Ο πίνακας “Το κόκκινο δωμάτιο” είναι από τα διασημότερα έργα του Γάλλου ζωγράφου Ενρί Ματίς και φιλοτεχνήθηκε το 1908. Επρόκειτο να διακοσμήσει την τραπεζαρία της έπαυλης του Ρώσου επιχειρηματία και συλλέκτη Sergei Shchikin στη Μόσχα. Αρχικά ο καλλιτέχνης είχε σκοπό να δημιουργήσει ένα έργο αφιερωμένο στο μπλε με τίτλο “Harmony in Blue”, ωστόσο το έντονο κόκκινο χρώμα υπερίσχυσε και κέρδισε κοινό και κριτικούς.
Ο πίνακας δημιουργείται κατά τη διάρκειά της Belle Epoque, δηλαδή της εποχής των ξέγνοιαστων διασκεδάσεων, της κοινωνικής, οικονομικής και πολιτιστικής ανάπτυξης, στη μητρόπολη των τεχνών για την εποχή, το Παρίσι. Ο Ματίς είχε ήδη αναδειχθεί σε ηγετική μορφή του βραχύβιο και συνάμα ριζοσπαστικού φοβισμού.
Πρόκειται για το πρώτο μοντέρνο κίνημα του εικοστού αιώνα. Ο όρος προέρχεται από τη γαλλική λέξη «fauve» (φοβ), που σημαίνει «άγριο θηρίο». Περιελάμβανε τους καλλιτέχνες Α. Ματίς, Α. Ντερέν, Μ. Βλαμένγκ και άλλους. Το χαρακτηριστικό των φοβιστών ήταν ότι απελευθέρωσαν την εικόνα από τη μίμηση της φύσης και από άλλες θεματολογικές συμβάσεις. Τα χρώματά τους ήταν εξπρεσιονιστικά, έντονα και αυθαίρετα.
Στο “Κόκκινο Δωμάτιο” συγκεντρώνει τις κατακτήσεις της τελευταίας πενταετίας και επηρεάζεται από το έργο των μεγάλων μετεμπρεσιονιστών ζωγράφων της προηγούμενης γενιάς: Cezanne, Gauguin, Van Gogh, Signac αλλά και από την τέχνη της ταπισερί. Στο έργο παρουσιάζει το εσωτερικό ενός δωματίου με μία γυναίκα δίπλα σε ένα τραπέζι να τακτοποιεί φρούτα. Τα πάντα κατακλύζονται από το ζωντανό κόκκινο χρώμα με τα διακοσμητικά φυτικά μοτίβα. Τοίχος και τραπέζι μοιάζουν να είναι μέρος της ίδιας επιφάνειας και να επενδύονται με την φαντεζί ταπετσαρία, γεγονός που σε συνδυασμό με την απουσία ενός σημείου φύγής, εντείνει την επιπεδότητα της σύνθεσης.
Ωστόσο, επιστρατεύει έξυπνα στοιχεία για να υποδηλώσει τις τρεις διαστάσεις και να δημιουργήσει την αίσθηση του χώρου. Η κυρία που δείχνει να παρεμβάλλεται ανάμεσα στον τοίχο και στο τραπέζι, το παράθυρο ή πίνακας τα δεξιά με τη θέα των δέντρων, αλλά και η κενή καρέκλα μπροστά από αυτό είναι στοιχεία που κατευθύνουν το θεατή και υποβοηθούν την αντίληψή του.
Ο Ματίς χαρακτήρισε το έργο αυτό καθαρά διακοσμητικό. Το δημιούργησε όσο διέμενε στο στούντιο του στο Παρίσι την πενταετία 1908 με 1913. Μαζί με άλλα διάσημα έργα του όπως ο “χορός” πέρασε από τον Sergei Shchukin στις κρατικές συλλογές και σήμερα εκτίθεται στο μουσείο Ερμιτάζ της Αγίας Πετρούπολης.
Ο Σαλβαδόρ Νταλί (1904 – 1989), είναι ο περισσότερο εξτρεμιστής από τους υπερρεαλιστές ζωγράφους. Εκκεντρικός, μια αμφιλεγόμενη προσωπικότητα, όχι όμως στη ζωγραφική του, είχε μελετήσει τον Φρόυντ και υπό την επίδρασή του έφερε στην επιφάνεια, εικόνες του υποσυνείδητού του με τη μέθοδο που ο ίδιος αποκαλούσε «παρανοϊκο-κριτική ενέργεια».
Ο Πειρασμός του Αγίου Αντωνίου είναι συχνά επαναλαμβανόμενο θέμα στην τέχνη και στη λογοτεχνία, που αναφέρεται στον υπερφυσικό πειρασμό που σύμφωνα με αναφορές αντιμετώπισε ο Αντώνιος ο Μέγας κατά την διάρκεια της προσωρινής διαμονής του στην έρημο της Αιγύπτου.
Ο πειρασμός του Αγίου Αντωνίου αναφέρθηκε αρχικά από τον Αθανάσιο της Αλεξανδρείας, σύγχρονο του Αντωνίου, και έκτοτε έγινε δημοφιλές θέμα στον Δυτικό πολιτισμό.
Τα πρώτα έργα στα οποία εμφανίζεται η σκηνή είναι Ιταλικές τοιχογραφίες του 10ου αιώνα. Αργότερα, κατά τον Ευρωπαϊκό Μεσαίωνα, υπήρξε συχνή εμφάνιση του θέματος σε εικονογραφήσεις βιβλίων και μεταγενέστερα σε Γερμανικές ξυλογραφίες. Περίπου το 1500 δημιουργήθηκαν οι γνωστοί πίνακες του Μάρτιν Σόνγκαουερ (περ. 1490), Ιερώνυμου Μπος (περ. 1505) και Ματίας Γκρύνεβαλντ (1512-1516).
Στη σύγχρονη εποχή το θέμα έγινε αντικείμενο των έργων του Ισπανού ζωγράφου Σαλβαδόρ Νταλί και του Γάλλου συγγραφέα Γκυστάβ Φλωμπέρ, του οποίου το βιβλίο «Ο Πειρασμός του Αγίου Αντωνίου» του 1874, φέρεται να είναι ένα από τα σημαντικότερα έργα του.
Στον συγκεκριμένο πίνακα, «Οι πειρασμοί του Αγίου Αντωνίου», ο πειρασμός εμφανίζεται στον Άγιο Αντώνιο διαδοχικά με τη μορφή ενός αλόγου που συμβολίζει τη δύναμη, σε πρώτο πλάνο και με τη μορφή του ελέφαντα που το ακολουθεί, μεταφέροντας στην πλάτη του το χρυσό κύπελλο του πόθου, στο οποίο γυμνή γυναίκα στέκεται, ισορροπώντας στο εύθραυστο βάθρο, μια εικόνα η οποία τονίζει τον ερωτικό χαρακτήρα της σύνθεσης. Οι άλλοι ελέφαντες μεταφέρουν κτίρια στις πλάτες τους. Ο πίνακας ζωγραφίστηκε στο στούντιο που ο καλλιτέχνης κατέλαβε για λίγες μέρες δίπλα στο εστιατόριο Colony στη Νέα Υόρκη. Ήταν η πρώτη και μοναδική φορά που πήρε μέρος σε ένα διαγωνισμό. Πρόκειται για ένα καλλιτεχνικό διαγωνισμό για ένα πίνακα, με θέμα τους πειρασμούς του Αγίου Αντωνίου. Οργανώθηκε το 1946 από την Εταιρεία παραγωγής ταινιών Loew Lewin και 11 ζωγράφοι έλαβαν μέρος στο διαγωνισμό. Ο νικητής ήταν ο Μαξ Ερνστ, η δημιουργία του οποίου εμφανίστηκε στην ταινία, η οποία στηρίχθηκε στο βιβλίο «Bel Ami» του Guy de Maupassant. Ωστόσο, η πιο γνωστή απεικόνιση του θέματος είναι αυτή του Σαλβαδόρ Νταλί, ο οποίος απέτυχε βέβαια στον διαγωνισμό.
1. Το πορτρέτο του Λούσιαν Φρόυντ (Φράνσις Μπέικον)
Χάθηκε από προσώπου γης το 1988 και για 25 χρόνια δεν υπήρχε καμία πληροφορία ή υπόνοια για το που θα μπορούσε να βρίσκεται· κι αυτό με δεδομένο ότι οι εγκληματικές συμμορίες συνήθως έκαναν προτάσεις για να πάρουν τα λύτρα. Ο Φρόυντ σχεδίασε δική του ανακοίνωση για τον κλεμμένο πίνακα, αλλά ακόμα και ως προς αυτό δεν υπήρξε κάποια ανταπόκριση. Φημολογείται ότι έχει κλαπεί΄από κάποιον μαθητή στη γκαλερί Neue Nationalgalerie του Βερολίνου. Η τιμή του εκτιμάται στις 132.000 αγγλικές λίρες
2. Η τρικυμία της θάλασσας από τον Γαλιλαίο (Ρέμπραντ)
Ο πίνακας εξαφανίστηκε το 1990 –μαζί με άλλα δώδεκα έργα τέχνης– από το αμερικανικό μουσείο Isabella Steward Gardner της Βοστώνης. Για πάνω από είκοσι χρόνια, το FBI ερευνούσε την κλοπή μέχρι και τις μέρες μας. Δίνεται ανταμοιβή 5 εκατ. δολαρίων για οποιαδήποτε πληροφορία. Ένα ζευγάρι εγκληματιών φαίνεται να έκλεψαν το έργο αυτό, όταν τους επετράπη η είσοδος από τους φύλακες του μουσείου. Έδεσαν τους φύλακες και τους κλείδωσαν στο υπόγειο. Η αξία του συγκεκριμένου έργου εκτιμάται στα 3,2 εκατ. δολάρια.
3. Το περιστέρι με τα πράσινα μπιζέλια (Πάμπλο Πικάσο)
Χάθηκε το 2010. Δυστυχώς, είναι σχεδόν απίθανο το έργο αυτό του Πικάσο να επανεμφανιστεί κάποτε. Είχε κλαπεί από το γαλλικό μουσείο Musée d’ Art Moderne de la Ville de Paris και εικάζεται ότι ο κλέφτης το είχε πετάξει σε έναν κάδο σκουπιδιών. Οι αρχές αντιλήφθηκαν τίποτα με αποτέλεσμα ο πίνακας να έχει πιθανότατα καταστραφεί. Αν δημοπρατούνταν σήμερα, το έργο τούτο εκτιμάται ότι θα έπιανε περισσότερα από 20 εκατ. δολάρια.
4. Κεφάλι Αρλεκίνου (Πάμπλο Πικάσο)
Το 1971, άλλο ένα έργο του Πικάσο κλάπηκε, αυτή τη φορά από τη γερμανική γκαλερί Kunsthal. Δεν έχει γνωστοποιηθεί κάτι άλλο έκτοτε από τις αρχές και δεν έχει εκτιμηθεί η τιμή του έργου.
5. Οι δίκαιοι δικαστές των αδερφών (Γιαν ή Χούμπερτ Βαν Άικ)
Ο πίνακας αυτός υπήρξε μέρος της συλλογής του καθεδρικού ναού Saint Bravo στη βελγική πόλη Γάνδη (Ghent). Ένα βράδυ του Απριλίου το 1934, κάποιος αφαίρεσε προσεκτικά τον πίνακα και τον αντικατέστησε με ένα σημείωμα που έγραφε «Κλάπηκε από Γερμανούς, εξαιτίας της Συνθήκης των Βερσαλλιών». Απαιτήθηκαν λύτρα για την επιστροφή του, αλλά ο επίσκοπος αρνήθηκε να πληρώσει, αν και είχαν γίνει διαπραγματεύσεις μέσω επιστολών. Από το νεκροκρέβατό του, ο κλέφτης επέμενε να κρατά κρυφή την τοποθεσία του πίνακα, παίρνοντας το μυστικό στον τάφο του. Το ποσό που ζητήθηκε για λύτρα ήταν 21.300 δολάρια.
6. Η θέα του Auvers-sur-Oise (Σεζάν)
Ο πίνακας εξαφανίστηκε το 2000 από το παλαιότερο πανεπιστημιακό μουσείο τέχνης, το Ασμόλειο Μουσείο στην Οξφόρδη της Αγγλίας. Οι ληστές δεν έγινε ποτέ γνωστό πως μπήκαν στο μουσείο, όπως άγνωστη παραμένει και το πού βρίσκεται σήμερα το έργο και το πόσο κοστίζει.
7. Το πορτρέτο ενός νεαρού άντρα (Ραφαέλ)
Το έργο αυτό του 16ου αιώνα κλάπηκε το 1945 στο τέλος του Δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου. Αν και ο πίνακας είχε διασωθεί από το μουσείο της Κρακοβίας, το 1939 άντρες της Γκεστάπο τον πήραν στο Βερολίνο για να διακοσμήσει το εκεί διαμέρισμα του Χίτλερ. Το 1945, ο ο Χανς Φρανκ (Hans Frank) υψηλόβαθμος αξιωματούχος των Ναζί, μετέφερε τον πίνακα από τη συλλογή του δικτάτορα στο βασιλικό κάστρο Wawel της Κρακοβίας. Έκτοτε έχουν χαθεί τα ίχνη του.
8. Η Γέννησις (Μικελάντζελο Μερίζι ντα Καραβάτζιο)
Ο πίνακας εξαφανίστηκε το 1969 από το Σαν Λορέντζο της Σικελίας. Κύριοι ύποπτοι θεωρούνται μέχρι και σήμερα η τοπική Μαφία, αν και τα έργα παραμένουν χαμένα. Υπήρξαν πολλές θεωρίες για το τι μπορεί να συνέβη. Μια από αυτές είναι ότι το πολύτιμο έργο μπορεί να φαγώθηκε από τρωκτικά ή ζώα στη φάρμα όπου πιθανολογείται ότι ήταν κρυμμένα. Πρόσφατα, ένα μέλος της μαφίας που έγινε πληροφοριοδότης των αρχών αποκάλυψε ότι μαζί με άλλους είχε κάψει το έργο τη δεκαετία του ’80.
9. Εκκλησιαζόμενοι φεύγουν από τον ναό του Nuenen, (Βίνσεντ Βαν Γκογκ)
Είναι ένα από τα δύο έργα του ίδιου ζωγράφου που κλάπηκαν από τον μουσείο του Αμστερντάμ τον Δεκέμβριο του 2002. Οι ληστές έσπασαν την οροφή του κτηρίου, πήραν τα έργα και έφυγαν μέσα σε λίγα λεπτά. Και οι δύο πίνακες, κοστίζουν 25 εκατ. δολάρια. Αν και οι ολλανδικές αρχές συνέλαβαν μετά από δύο χρόνια τους ληστές, οι πίνακες παραμένουν εξαφανισμένοι.
10. Το κονσέρτο (Γιοχάνες Βερμέερ)
Ο πίνακας του Βερμεέρ είναι ακόμα ένα θύμα των ληστών που εισέβαλλαν στο μουσείο Isabella Steward Gardner το 1990. Η τιμή του εκτιμάται στα 130 εκατ. δολάρια και θεωρείται ο πιο ακριβός πίνακας που έχει δημιουργηθεί ποτέ.
O Vincent Van Gogh αναγνωρίζεται ως ο κορυφαίος μετα- ιμπρεσιονιστής καλλιτέχνης στον κόσμο αλλά και ως ένας από τους σημαντικότερους ζωγράφους όλων των εποχών, έχοντας αφήσει ως παρακαταθήκη δεκάδες ζωγραφικά αριστουργήματα, σαν την “‘Εναστρη Νύχτα”, τους “Πατατοφάγους” και τα “Ηλιοτρόπια”. Επίσης, είναι ίσως ο ζωγραφός με τις περισσότερες αυτοπροσωπογραφίες μετά τον Ρεμπράντ. Δημιούργησε περίπου 40 αυτοπροσωπογραφίες σε διάστημα 10 ετών. Και το μεγάλο κεφάλαιο που κατέχει στην ιστορία της Τέχνης, το οφείλει -κατά ένα μέρος- και σε αυτές, καθώς αποτελούν ένα σημαντικό μέρος του έργου του ως ζωγράφος. Η ειρωνεία είναι ότι εκείνος ζωγράφιζε τον εαυτό του γιατί συχνά δεν είχε χρήματα για να πληρώσει για μοντέλα. Η πρώτη αυτοπροσωπογραφία του Βαν Γκογκ που διατηρείται ακόμα χρονολογείται από το 1886.
Φυσικά, οι αυτοπροσωπογραφίες του αποτελούν μέχρι σήμερα αντικείμενο μελέτης και διχάζουν τους ειδικούς. Άλλωστε, ακόμα και στις μέρες μας, οι ιστορικοί της τέχνης είναι διχασμένοι ως προς το αν η Αυτοπροσωπογραφία του 1889 ή η Αυτοπροσωπογραφία χωρίς γενειάδα είναι η τελευταία αυτοπροσωπογραφία του Βαν Γκογκ. Δεν παυούν όμως να αποτελούν μοναδικά έργα τέχνης ανεκτίμητης αξίας που θαυμάζονται από εκατομμύρια ανθρώπους σε όλον τον κόσμο.
αυτοπροσωπογραφια του 1889
Ο πίνακας δημιουργήθηκε τον Σεπτέμβριο του 1889, την εποχή που ο ζωγράφος ήταν έγκλειστος στην ψυχιατρική κλινική του Saint Remy.
Ο Λιθουανός φωτογράφος Tadas Černiauskas αναδημιούργησε ψηφιακά αυτήν την εμβληματική αυτοπροσωπογραφία του Βαν Γκογκ προσπαθώντας να αποδώσει όσο πιο ρεαλιστικά γίνεται, το πραγματικό πρόσωπο του Ολλανδού ζωγράφου.
ΑυτοΠΡΟΣΩΠΟΓΡΑΦΙΑ ΧΩΡΙΣ ΓΕΝΙΑ
Αν και ο Βαν Γκογκ ζωγράφισε πολλές αυτοπροσωπογραφίες, αυτό το έργο είναι το πιο διάσημο, καθώς θεωρείται η τελευταία αυτοπροσωπογραφία του και μια από τις λίγες που τον απεικονίζει χωρίς γενειάδα. Δόθηκε από τον ίδιο στην μητέρα του, ως δώρο γενεθλίων. Είναι ένα από τα πιο ακριβά έργα ζωγραφικής όλων των εποχών, καθώς πωλήθηκε για $ 71.500.000 το 1998, και είναι τώρα μέρος ιδιωτικής συλλογής.
αυτοπροσωπογραφια με ψαθινο καπελο
Μια απ’ τις «Αυτοπροσωπογραφίες» του Βίνσεντ Βαν Γκογκ είναι πιθανώς ένα πορτρέτο του αδελφού του, Τέο, υποστηρίζουν ειδικοί του Μουσείου Βαν Γκογκ του Άμστερνταμ σε μια ενδελεχή μελέτη τους 600 σελίδων από το 2011 και μετά.Ο Λουίς βαν Τίλμποργκ, ένας από τους εμπειρογνώμονες του μουσείου, εκτιμά ότι το έργο που φιλοτεχνήθηκε το καλοκαίρι του 1887, απεικονίζοντας έναν άνδρα που φοράει ψάθινο καπέλο και μπλε σκούρο σακάκι, είναι στην πραγματικότητα ο, κατά πέντε χρόνια νεότερος, αδελφός του Ολλανδού ζωγράφου.«Το συμπέρασμα αυτό στηρίζεται σε αρκετές εμφανείς διαφορές μεταξύ των δύο αδελφών» αναφέρει ο Βαν Τίλμποργκ, υπογραμμίζοντας ανόμοια χαρακτηριστικά -όπως η γενειάδα και το στρογγυλό αυτί- «χαρακτηριστικά που ο Βίνσεντ δεν είχε, καθώς ήταν πυρρόξανθος και είχε αυτιά μυτερού σχήματος, ενώ το σχήμα και το χρώμα της γενειάδας του Τέο είναι ανοιχτόχρωμη».«Η προσωπογραφία ανταποκρίνεται όντως στις φωτογραφίες του Τέο» ανακοίνωσε από την πλευρά του το μουσείο, το οποίο φιλοξενεί τη μεγαλύτερη συλλογή έργων ζωγραφικής και επιστολών του Βαν Γκογκ.
αυτοπροσωπογραφια με Δεμενο αυτι
Αυτός ο πίνακας είχε ιδιαίτερη σημασία για τον Βαν Γκογκ. Ήταν η προσπάθειά του να απεικονίσει την τιμωρία του, να «ξορκίσει το κακό», όπως ο ίδιος έλεγε και να οδηγηθεί στην κάθαρση, στην λύτρωση που τόσο αποζητούσε.Το πορτραίτο του, συμβολίζει το πέρασμα και την κάθοδο του Βαν Γκογκ από την ευδαιμονία της δημιουργίας, στο σκοτάδι της δυστυχίας και της τρέλας.Είναι από τους πιο αναγνωρίσιμους πίνακες του κόσμου και η παραφιλολογία που τον συνοδεύει, ανεξάντλητη.
Όλα ξεκινούν το 1886, όταν ο Βαν Γκογκ σε ηλικία 27 ετών, επισκέπτετεται το Παρίσι και ζει με τον αδερφό του, επιτυχημένο έμπορο τέχνης και εκπρόσωπο του Πωλ Γκωγκέν. Εκεί, γνωρίζει και συναναστρέφεται τους ιμπρεσιονιστές της εποχής. Αναπτύσσει μία ιδιαίτερα στενή φιλική σχέση με τον Γκωγκέν ο οποίος θα τον επισκεφθεί αργότερα στην Αρλ, μία επαρχία της Προβηγκίας στην οποία αποσύρεται ο Βαν Γκογκ για να μεγαλουργήσει. Εκείνη η περίοδος (1888-1889), είναι ίσως η πιο παραγωγική για τον Βαν Γκογκ. Λέγεται πως οι δύο καλλιτέχνες, που ζούσαν μαζί, ζωγράφιζαν καθημερινά ο ένας δίπλα στον άλλον και οτι η συμβίωσή τους αποτέλεσε πρωτοφανή έμπνευση για τον Ολλανδό καλλιτέχνη. Εκείνη την περίοδο ζωγράφισε πολλούς από τους πιο διάσημους πίνακές του, όπως η Έναστρη Νύχτα και τα γνωστά σε όλους μας Ηλιοτρόπια. Χαρακτηριστικό είναι οτι το έργο του, Κόκκινο Αμπέλι, εκείνης της περιόδου, ήταν ο μοναδικός πίνακας που κατάφερε να πουλήσει εν ζωή.
Δυστυχώς, η δημιουργική αυτή περίοδος κρατά λίγο για τον μεγάλο ζωγράφο. Πολύ σύντομα, εμφανίζει συμπτώματα κατάθλιψης και έντονης επιθετικότητας και σε μία έντονη διαφωνία του με τον Γκωγκέν , αυτοτραυματίζεται κόβοντας ένα τμήμα του αριστερού του αυτιού. Το τι πραγματικά όμως συνέβη εκείνη την νύχτα, το γνωρίζουν μόνο οι δύο σπουδαίοι ζωγράφοι. 124, σχεδόν, χρόνια μετά τον θάνατό του, το κομμένο αυτί του Βαν Γκογκ, βρίσκεται ακόμα στο επίκεντρο διαμάχης των μελετητών της ζωής και του έργου του. Πολλοί υποστηρίζουν ότι δεν αυτοτραυματίστηκε, αλλά σε μία έντονη λογομαχία με τον Γκωγκέν για τα μάτια μίας γυναίκας, ο ίδιος ο Γκωγκέν επιτέθηκε στον φίλο του με ένα σπαθί. Άλλοι πάλι υποστηρίζουν πως ο Βαν Γκογκ είχε δεθεί τόσο πολυ με τον Γάλλο ιμπρεσιονιστή, που όταν ο τελευταίος του αποκάλυψε ότι θα φύγει από την Αρλ και θα τον αφήσει μόνο, ο Βαν Γκογκ κατέρρευσε, έπαθε νευρικό κλονισμό και έκοψε τον λοβό του αυτιού του με ένα ξυράφι. Η συνέχεια έχει ακόμα μεγαλύτερο ενδιαφέρον. Λέγεται πως ο Βαν Γκογκ, μέσα στο παραλήρημά του, εμφανίστηκε αιμόφυρτος σε έναν οίκο ανοχής με τον κομμένο λοβό τυλιγμένο σε εφημερίδα, και ζήτησε από τις ιερόδουλες να του τον φυλάξουν. Ο Βαν Γκογκ νοσηλεύεται για λίγο, ο Γκωγκέν φεύγει κακήν κακώς για το Παρίσι και ο πίνακας με το μπανταρισμένο αυτί είναι το πρώτο έργο του Βαν Γκογκ μετά το συμβάν.
Μία ακόμη εκδοχή, θέλει τον Βαν Γκογκ να πάσχει από την νόσο Μενιέρ, μία διαταραχή του έσω αυτιού, η οποία συνοδεύεται από ναυτία, ζαλάδες, απώλεια ακοής και κυρίως έντονες εμβοές (βούισμα) των αυτιών. Υπαρχει η πιθανότητα λοιπόν, ο μεγάλος ζωγράφος να έκοψε το αυτί του σε μία στιγμή απελπισίας προσπαθώντας να γλιτώσει από το βουητό στα αυτιά του. Τέλος, υπάρχει η θεωρία πως για τον κομμένο αριστερό λοβό του Βαν Γκογκ ευθύνεται η ανακοίνωση του γάμου του αδελφού του, Θίο. Ο καλλιτέχνης υπέστη νευρικό κλονισμό όταν έμαθε πως ο αδελφός του Θίο, πρόκειται να παντρευτεί. Ένιωσε πως έχανε το μοναδικό του συναισθηματικό, αλλά και οικονομικό στήριγμα και σε κατάσταση παροξυσμού, κόβει μέρος του αριστερού του αυτιού.
και αλλεσ αυτοπροσωπογραφιεσ…
«Όσο πιο άσχημος, γέρος, κακός, άρρωστος γίνομαι, τόσο περισσότερο επιθυμώ να εκδικηθώ τον εαυτό μου με το να δημιουργώ υπέροχα χρώματα, καλά τοποθετημένα, ολόλαμπρα»
Η 11η Σεπτεμβρίου σηματοδοτεί παραδοσιακά την έναρξη του σχολικού έτους για μαθητές, γονείς και εκπαιδευτικούς. Η εκπαίδευση και η σχολική ζωή έχουν εμπνεύσει πολλούς καλλιτέχνες, κυρίως ζωγράφους, κατά την Αναγέννηση, τον Διαφωτισμό και την νεότερη εποχή, περίοδοι κατά τις οποίες η μόρφωση ήταν το κοινώς αποδεκτό μέσο για την πρόοδο του ανθρώπου. Η διαδρομή για το σχολείο, η άφιξη και η έξοδος από αυτό, τα μαλώματα και οι καυγάδες στο σχολικό περιβάλλον, η διδασκαλία στην τάξη ή ακόμη και πορτρέτα μαθητών είναι μόνο μερικά από τα θέματα που απασχόλησαν τους καλλιτέχνες. Ας απολαύσουμε τους παρακάτω 20 πίνακες με θέμα το σχολείο και την σχολική ζωή!
Jan Steen – A School for Boys and Girls
Julius Kronberg – Too Late On First Day Of School
Nikolai Bogdanov-Belsky, At the School Door (1897)
Auguste Truphème – Στο σχολείο (1892)
Francesco Bergamini – Η επίπληξη
Albert Anker – The school exam (1862)
Philip Μerchier – Σχολείο για κορίτσια (1738)
Ο δάσκαλος – Jan Steen (1668)
Σχολική σκηνή – Francisco Goya
Robert Harris – Μία συνάντηση της σχολικής επιτροπής (1885)
H. Edw. Lamson (1841-1919) – Ένα σχολείο του χωριού (Αγροτικό σχολείο)
Benjamin Vautier – Τα παιδιά φεύγουν από το σχολείο (1850)
Νικόλαος Γύζης – Το κρυφό σχολειό, ελαιογραφία
Max Liebermann – On the Way to School in Edam
Η νεαρή δασκάλα – Jean Baptiste Simeon Chardin (1740)
Τα γενέθλια της δασκάλας – Norman Rockwell (1956)
Henri Jules Jean Geoffroy – Αμήχανος μαθητής (1908)
Henri Jules Jean Geoffroy -Το νηπιαγωγείο (1898)
Frere Pierre Edouard – Going to School (1878)
Tο άγγιγμα της δασκάλας – Henri Jules Jean Geoffroy
Η Μικρή Γοργόνα είναι ένα χάλκινο άγαλμα από τον Έντβαρντ Έρικσεν, που απεικονίζει μια γοργόνα. Το γλυπτό εμφανίζεται σε ένα βράχο δίπλα στο ποτάμι στο Langelinie, στην Κοπεγχάγη, και ζυγίζει 175 κιλά.
Βασισμένο στο παραμύθι με το ίδιο όνομα από τον Δανό συγγραφέα Χανς Κρίστιαν Άντερσεν, το μικρό και καθόλου επιβλητικό άγαλμα είναι ένα από τα εμβλήματα της Κοπεγχάγης και αποτελεί σημαντικό τουριστικό αξιοθέατο από το 1913. Κατά τις τελευταίες δεκαετίες έχει γίνει δημοφιλής στόχος για παραποίηση από βανδάλους και πολιτικούς ακτιβιστές.
«Η Γοργόνα» είναι ένα από τα εμβληματικά αγάλματα που συμβολίζουν πόλεις, όπως το Μάνεκεν Πις στις Βρυξέλλες, το Άγαλμα της Ελευθερίας στη Νέα Υόρκη και του Χριστού του Λυτρωτή στο Ρίο ντε Τζανέιρο. Σε πολλές περιπτώσεις, οι πόλεις χρησιμοποιούν τα αγάλματα για συμβολικό σκοπό, όπως το Μέρλιον της Σιγκαπούρης.
Ιστορία
Το άγαλμα είχε ανατεθεί το 1909 από τον Καρλ Τζεικόμπσεν, γιο του ιδρυτή της Κάρλτσμπερκ, ο οποίος ήταν γοητευμένος από ένα μπαλέτο από το παραμύθι του Βασιλικού Θεάτρου της Κοπεγχάγης και ζήτησε από την μπαλαρίνα, την Ελλέν Πράις, να γίνει μοντέλο για το άγαλμα. Ο γλύπτης Έντβαρντ Έρικσεν δημιούργησε το χάλκινο άγαλμα, το οποίο παρουσιάστηκε στις 23 Αυγούστου 1913. Το κεφάλι του αγάλματος μοντελοποιήθηκε από την Πράις, αλλά καθώς η μπαλαρίνα δεν συμφωνούσε να ποζάρει γυμνή, τότε η γυναίκα του γλύπτη, Έλιν Έρικσεν, χρησιμοποιήθηκε για τη δημιουργία του σώματος.
Το Συμβούλιο της Κοπεγχάγης φρόντισε την μεταφορά του αγάλματος στη Σαγκάη κατά τη διάρκεια της Expo 2010 (Μάιος-Οκτώβριος) στο δανέζικο Περίπτερο, ήταν η πρώτη φορά που μεταφέρθηκε επίσημα από τη θέση του από τότε που εγκαταστάθηκε σχεδόν περίπου έναν αιώνα νωρίτερα. Ενώ το άγαλμα ήταν μακριά στη Σαγκάη ένα πιστό αντίγραφο εμφανιζόταν πάνω στο βράχο της λίμνης της Κοπεγχάγης που είναι κοντά στους Κήπους του Τίβολι . Οι αξιωματούχοι της Κοπενγχάγης θεώρησαν ότι η μετακίνηση του αγάλματος αρκετά μακριά από το λιμάνι θα αποθαρρύνει τους βανδαλισμούς και θα αποτρέψει τους τουρίστες από την αναρρίχηση επάνω σε αυτό, αλλά από τον Μάιο του 2014, το άγαλμα παραμένει σε στεγνή ξηρά μέσα στο νερό.
Ο Μύθος
Η Μικρή Γοργόνα βασίζεται σε έναν χαρακτήρα παραμυθιού, που δημιουργήθηκε το 1837 από τον Άντερσεν. Στην ιστορία, η κόρη ενός βασιλιά της θάλασσας ερωτεύεται έναν πρίγκηπα, αλλά πρέπει να περιμένει 300 χρόνια για να μεταμορφωθεί από γοργόνα σε άνθρωπο, για να ζήσει μαζί του. Το παραμύθι έχει εμπνεύσει, μεταξύ πολλών άλλων, την βιομηχανία Ντίσνεϋ. Στην ταινία, η μικρή γοργόνα Άριελ ερωτεύεται τον Έρικ, έναν πρίγκηπα της ξηράς. Για να μπορέσει να τον παντρευθεί, κάνει μια συμφωνία με την κακιά μάγισσα Ούρσουλα. Η Ούρσουλα της δίνει πόδια, αλλά η Αριελ πρέπει να κάνει τον Ερικ να την ερωτευτεί μέσα σε τρεις μέρες.
Το παιδικό φιλμ έχει χαρούμενο τέλος. Η Άριελ παντρεύεται τον Ερικ, και μένει για πάντα άνθρωπος. Ο γάμος τους είναι υπέροχος, με χαρούμενους προσκεκλημένους ανθρώπους και πλάσματα των θαλασσών. Αλλά η πρώτη εκδοχή, του Άντερσεν, είναι σκοτεινή. Η Άριελ βλέπει τον Έρικ να παντρεύεται μια πριγκίπισσα και απελπίζεται. Τότε της δίνεται ένα μαχαίρι με σκοπό να σκοτώσει τον πρίγκηπα, αλλά αντί να κάνει κακό στον αγαπημένο της, εκείνη πηδάει στη θάλασσα και πεθαίνει. Ειδικοί λένε ότι η Μικρή Γοργόνα κατάγεται από τέρατα τρομερά και αρχαία, με ρίζες στη Μυθολογία διαφόρων λαών. Διατηρεί, λένε, τον θρύλο, και την γοητευτική της θηλυκότητα επειδή κατάγεται από τρομακτικές Σειρήνες, σύμβολο του αρχέγονου ανδρικού φόβου για τη γυναίκα, και την θάλασσα που είναι άστατη και της μοιάζει. Στην αρχαία Ελλάδα, το ανάλογο ήταν οι τρεις κόρες του ποταμού Αχελώου και της νύμφης Καλλιόπης. Συγκέντρωσαν επάνω τους τις φοβίες και τις προκαταλήψεις του ανδρικού κόσμου των ναυτικών για τη γυναίκα που ξελογιάζει, αλλά δεν ικανοποιεί, και έγιναν Σειρήνες, σύμβολα του πειρασμού, στα οποία ενέδωσαν άτυχοι σύντροφοι του Οδυσσέα. Η ουρά του ψαριού ήταν μια φυσική εξέλιξη στον μύθο, απεικόνιση της διπλής φύσης του πόθου του άνδρα για την ξελογιάστρα που με το πρόσωπο, την φωνή και το στήθος τον παρασύρει σε όνειρα, αλλά αρνείται ή δεν μπορεί να του παραδοθεί ολόκληρη. Απόγονος του αρχαίου συμβόλου φέρεται η «Παναγιά η Γοργόνα», όπως την βλέπουμε στα ακρόπλωρα των καϊκιών. Και φυσικά η «Αδελφή του Μεγα-Αλέξανδρου» που μονότονα, μαζί με τον ήχο από τα κύματα, κάνει και ξανακάνει στους αιώνες την ερώτηση «Ζει ο βασιλιάς Αλέξανδρος;» Και σε αυτόν τον ρόλο είναι ένα μυθικό πλάσμα, με επικίνδυνες διαθέσεις. Ο θρύλος λέει ότι αν ο θαλασσινός της πει την αλήθεια, εκείνη που την ξέρει αλλά δεν θέλει να την ακούει, βουλιάζει το καράβι του.
Βανδαλισμοί
Αυτό το άγαλμα έχει υποστεί ζημιά και έχει παραμορφωθεί πολλές φορές από τα μέσα της δεκαετίας του 1960, για διάφορους λόγους, αλλά έχει αποκατασταθεί όλες τις φορές.
Στις 24 Απριλίου 1964, το κεφάλι του αγάλματος κόπηκε και κλάπηκε από πολιτικοποιημένους καλλιτέχνες της Καταστασιακής Διεθνούς, μεταξύ των οποίων και ο Γιον Νας. Το κεφάλι ποτέ δεν βρέθηκε και ένα νέο κεφάλι δημιουργήθηκε και τοποθετήθηκε στο άγαλμα. Στις 22 Ιουλίου 1984, κόπηκε το δεξί χέρι και επιστράφηκε δύο ημέρες αργότερα, από δύο νέους άνδρες. Το 1990, σε μια προσπάθεια να κοπεί το κεφάλι του αγάλματος, έμεινε σε αυτό μια τομή 18 εκ. στο λαιμό.
Το σπουδαιότερο πράγμα που θα μάθεις ποτέ είναι να αγαπάς και να ανταποδίδεται η αγάπη σου. ~Ανρί ντε Τουλούζ-Λοτρέκ
Σαν σήμερα το 1901 φεύγει από την ζωή ένας σπουδαίος καλλιτέχνης και ο άνθρωπος που έκανε την αφίσα τέχνη. Ο Ανρί ντε Τουλούζ-Λοτρέκ ζωγράφισε, όπως κανένας άλλος πριν, τις ξέφρενες νύχτες του Παρισιού της Belle Epoque. Το όνομά του συνδέθηκε με τις γυναίκες των καμπαρέ και όλα όσα κρύβονταν πίσω από την έξαλλη ζωή των τελών του 19ου αιώνα, ενώ μαζί με τον Σεζάν, τον βαν Γκογκ και τον Γκογκέν, υπήρξε από τους σημαντικότερους εκφραστές της μετα-ιμπρεσιονιστικής εποχής. Εκτός από σημαντικός ζωγράφος, χαράκτης, εικονογράφος και σχεδιαστής, θεωρείται ο άνθρωπος που επέβαλλε την αισθητική της αφίσας. Στα έργα του απεικονίζει τον κόσμο της εποχής του με ειλικρίνεια, χιούμορ, αλλά και βαθιά αγάπη και κατανόηση.
Γεννήθηκε στις 25 Νοεμβρίου 1864 στο Αλμπί της νότιας Γαλλίας από μια παλιά οικογένεια ξεπεσμένων πλέον ευγενών, που έλαμψε την περίοδο των Σταυροφοριών. Οι γονείς του, ο κόμης Αλφόνσο και η κόμισσα Αντέλ ντε Τουλούζ-Λοτρέκ ήταν πρώτα ξαδέρφια, πράγμα διόλου ασυνήθιστο για τις οικογένειες της τάξης τους. Θεωρείται ότι ο νανισμός του Ανρί, που στην ενήλικη ζωή του δεν ξεπέρασε το 1,5 μέτρο ύψους, οφειλόταν σε αυτή την αιμομιξία. Η προβληματική του ανάπτυξη, η οποία επιδεινώθηκε ακόμα περισσότερο από ένα ατύχημα που είχε σε ηλικία 13 ετών, του κόστισε την κοινωνικότητά του. Σύντομα στράφηκε στον εαυτό του και στη ζωγραφική, μια δραστηριότητα που ποτέ δεν ενέκριναν οι, κατά τα άλλα αρκετά εκκεντρικοί και ανοιχτόμυαλοι, γονείς του. Ο θάνατος του μόλις ενός έτους αδελφού του, το 1867, επίσπευσε το διαζύγιο των γονιών του, οι οποίοι ασφυκτιούσαν ήδη στο γάμο τους, με αποτέλεσμα ο μικρός Ανρί να περάσει ένα μεγάλο μέρος της παιδικής του ηλικίας με την νταντά του.
Το 1882 έγινε δεκτός στη Σχολή Καλών Τεχνών του Παρισιού. Πέντε χρόνια μετά άνοιξε δικό του εργαστήριο στη Μονμάρτρη. Ήταν η εποχή που η περιοχή αποκτούσε φήμη με τα καμπαρέ, όπου σύχναζε. Το στέκι του ήταν ο Μαύρος Γάτος, μέχρι το 1889, οπότε ένας επιχειρηματίας σκέφτηκε να ανοίξει ένα νυχτερινό κέντρο στην περιοχή και τον επέλεξε για να φτιάξει τις αφίσες της διαφήμισης. Το καμπαρέ ήταν το περίφημο Μουλέν Ρουζ. Αυτή η δουλειά έμελλε να τον κάνει διάσημο σε όλο το Παρίσι αρχικά και αργότερα σε ολόκληρο τον κόσμο.
Από την ημέρα των εγκαινίων του Μουλέν Ρουζ ο Τουλούζ-Λοτρέκ είχε πάντα το δικό του τραπέζι. Φίλες του ήταν οι δεκάδες χορεύτριες του καν-καν με τα μάλλον άκομψα παρατσούκλια όπως «Νανά η ακρίδα», «Γωγώ το στουπί», «Νινί το αέρινο βήμα». Αυτές οι γυναίκες, αλλά και οι γυναίκες γενικότερα, όλων των ηλικιών και των τάξεων, είναι τα πρόσωπα που τον ενέπνευσαν. Τα έργα του θεωρούνται χαρακτηριστικά της έντονης περιόδου των τελών του 19ου αιώνα, που περιγράφεται συνήθως με τον όρο «fin de siècle». Γνώριζε καλά το έργο των ιμπρεσιονιστών και ο πρώτος του πίνακας («Το τσίρκο Φερνάντο», 1888) θύμιζε από μορφική άποψη τον Μανέ, τον Ντεγκά και τον διάσημο την εποχή εκείνη σχεδιαστή αφισών Ζιλ Σερέ.
Σε ένα ταξίδι του στο Λονδίνο, ο Ανρί γνώρισε τον Oscar Wilde από τη φιλία των οποίων προέκυψαν αρκετά πορτρέτα του διάσημου συγγραφέα. Ένα βράδυ πριν τη δίκη του Oscar σχετικά με την προσβολή δημοσίας αιδούς λόγω της ομοφυλοφιλίας του, ο Ανρί του ζήτησε να ζωγραφίσει ένα τελευταίο πορτρέτο του, όμως ο Oscar αρνήθηκε λόγω της ψυχολογικής κατάπτωσης από τα γεγονότα και έτσι το έργο δημιουργήθηκε με βάση τη μνήμη του Ανρί. Την επόμενη μέρα ο Oscar κρίθηκε ένοχος και φυλακίσθηκε.
“Ζεύγος στο κρεβάτι”, Ανρί ντε Τουλούζ – Λοτρέκ (διαβάστε το αφιέρωμά μας εδώ)
Η περίοδος που σύχναζε στο Μουλέν Ρουζ ήταν ιδιαιτέρως δημιουργική και ενδιαφέρουσα. Την εποχή της Belle Epoque ο Ανρί, έρχεται σε επαφή με τη θεατρική παριζιάνικη ζωή και συναναστρέφεται ανθρώπους σπουδαίους αλλά και περιθωριακούς. Μεταξύ άλλων γνώρισε τον Ρενουάρ, τον Μανέ, τον Σεζάν, τον Ντεγκά και έγινε φίλος με τον βαν Γκογκ. Από την άλλη, συναναστρέφεται με ηθοποιούς, πόρνες, μέθυσους, «μπαρόβιους», που μαζί τους πίνει το δικό του ποτό εξάρτησης αλλά και έμπνευσης, σε κακόφημα στέκια της Μονμάρτης.
Ο κοινωνικός αφορισμός που τον κυνηγούσε σε κάθε του βήμα τον οδήγησε γρήγορα στον αλκοολισμό και έτσι πέρασε τα νεανικά του χρόνια πίνοντας μπύρα και κρασί. Μεγαλώνοντας ο ίδιος μεγάλωσε και η περιεκτικότητα του οινοπνεύματος που περιείχαν τα ποτά του και πιο συγκεκριμένα έγινε καλός φίλος με το αψέντι. Φήμες λένε ότι κουβαλούσε πάντα πάνω του ένα φλασκί ενώ στην πορεία ήρθε η στιγμή που «υπέγραψε» τη δική του συνταγή στο κοκτέιλ Earthquake, η ονομασία του οποίου αποδίδεται στο έντονο κούνημα που προκαλεί η ισχυρή δόση αλκοόλ που περιέχει. Το ποτό παρασκευάζεται προσθέτοντας 3 δόσεις αψέντι και 3 δόσεις κονιάκ σε ένα κολωνάτο κρασοπότηρο.
Ο Ανρί ντε Τουλούζ-Λοτρέκ ζει γρήγορα γιατί ξέρει ότι θα πεθάνει νωρίς. Δημιουργία, καλοπέραση, ποτό, sex, συναναστροφή αλλά και εσωστρέφεια. Τα ξέφρενα γλέντια και η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ όμως σύντομα άφησαν το στίγμα τους στην ήδη εύθραυστη υγεία του, η οποία κλονίστηκε στη συνέχεια από τη σύφιλη, την οποία πιθανώς κόλλησε από μια πόρνη (και πρωταγωνίστρια σε πολλούς από τους πίνακές του), ονόματι Rosa La Rouge . Κατά τη διάρκεια των ετών 1897-1898 η κατάσταση του συνεχώς χειροτέρευε. Το σώμα του παρέλυσε σιγά σιγά και δεν μπορούσε να περπατήσει ούτε καν να καταπιεί.
Στις 9 Σεπτεμβρίου του 1901, σε ηλικία 37 ετών, άφησε την τελευταία του πνοή στην αγκαλιά της μητέρας του, έχοντας ήδη προσφέρει ένα μεγάλο έργο 600 πινάκων, 330 λιθογραφιών, 30 αφισών και χιλιάδων σχεδίων. Μετά το θάνατό του, η μητέρα του χρηματοδότησε τη δημιουργία μουσείου στη γενέτειρά του.
Ζωγραφίζω πράγματα όπως είναι. Δεν σχολιάζω. ~ Ανρί ντε Τουλούζ-Λοτρέκ
Το έργο “Αγόρι με πίπα”, το οποίο δημιουργήθηκε στο 1905 από τον Pablo Picasso και ανήκει στη Ροζ περίοδο (1904-1905) των έργων θεωρείται ένα από τα καλύτερα έργα του. Κύρια χαρακτηριστικά αυτής της καλλιτεχνικής περιόδου είναι τα γήινα χρώματα, οι αποχρώσεις του κόκκινου,η λυρική διάθεση και η επιρροή από τους Γάλλους ζωγράφους.
Το 2004 το συγκεκριμένο έργο αναγνωρίστηκε σε όλον τον κόσμο ως το πιο ακριβό έργο τέχνης όταν πουλήθηκε 104 εκατομμύρια δολάρια από δημοπρασία που έγινε στη Νέα Υόρκη από τον οίκο Sotheby’s, στις 5 Μαίου του 2004. Φιλοτεχνήθηκε από τον διάσημο ζωγράφο όταν ήταν 24 ετών, Ενώ το δημιουργούσε, ο σπουδαίος ζωγράφος, έκανε διάλειμμα για ένα μήνα και μετά το ολοκλήρωσε.
Το έργο αυτό, προβάλλει έναν νεαρό που κατοικούσε στο Παρίσι. Εκείνην την εποχή, ο Picasso διέμενε στη Μονμάρτη στο Παρίσι και λέγεται ότι στο νεαρό, άρεσε ιδιαίτερα να συχνάζει στο στούντιο και να τον παρακολουθεί ενώ ζωγράφιζε. Κάπου αναφέρεται πως αποκαλούνταν “petit Louis” δηλαδή «μικρός Λουί». Ο Picasso προτιμούσε τα μοντέλα των έργων του να παραμένουν ανώνυμα στο κοινό. Το αγόρι απεικονίζεται καθιστό να κρατά μια πίπα, έχοντας το αριστερό χέρι του λυγισμένο στο ύψος των ώμων του Το άλλο χέρι του νέου άνδρα ακουμπάει στο ένα του πόδι, ενώ τα δυο του πόδια βρίσκονται σε διάσταση. Τα ρούχα του αγοριού είναι σε μπλε χρώμα που θυμίζει έντονα τα σημερινά τζιν. Στο κεφάλι του φοράει ένα στεφάνι με κόκκινα λουλούδια. Αυτό, θα λέγαμε, ότι δεν αντιστοιχεί στην αρσενική του ιδιότητα. Στο φόντο κυριαρχεί το έντονο κεραμιδί χρώμα ενώ δεξιά και αριστερά του βλέπουμε δύο συνθέσεις λουλουδιών. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η αντίθεση αρρενωπού-θηλυκού στοιχείου στο έργο προκαλεί την έκπληξη και τον θαυμασμό του θεατή.
Κάθε παιδί είναι καλλιτέχνης. Το θέμα είναι πώς θα παραμείνει καλλιτέχνης μεγαλώνοντας. ~ Πάμπλο Πικάσο
Σαν σήμερα το 1949 φεύγει από την ζωή ο Χοσέ Κλεμέντε Ορόσκο ένας από τους 2-3 μεγαλύτερους τοιχογράφους του 20ου αιώνα. Πάλεψε, αγωνίστηκε και τα κατάφερε, παρ’ όλο που δεν του ήρθαν όλα ευνοϊκά.
Γεννήθηκε στο Zapotlán el Grande του Μεξικού και ήταν ένας από τους μεγαλύτερους τοιχογράφους του 20ου αιώνα, διακοσμώντας μεγάλα δημόσια κτίρια στο Μεξικό. Ήταν ένας από τους “Τρεις Μεγάλους” τοιχογράφους του Μεξικού, μαζί με τους Diego Rivera David Siqueiros (Los Tres Grandes). Η τεχνοτροπία του ήταν επηρεασμένη από τον εξπρεσιονισμό αλλά από τον συμβολισμό. Ήταν επίσης λιθογράφος και σατιρικός σκιτσογράφος.
Θεοί του Μοντέρνου Κόσμου, Τοιχογραφία Dartmouth
Από μικρό παιδί, καθημερινά περνώντας από το δρόμο για το σχολείο έβλεπε ένα σατιρικό ζωγράφο, τον José Guadalupe Posada, ο οποίος εκείνη την περίοδο δούλευε μπροστά στο κοινό διακοσμώντας βιτρίνες καταστημάτων. Με τα έργα του για το Μεξικάνικο πολιτισμό και με πολιτικά θέματα καλούσε τους Μεξικανούς να σκέφτονται μετά το τέλος της επανάστασης. Ο Ορόσκο αναφέρει στην αυτοβιογραφία του: “Σταματούσα και περνούσα μερικά μαγευτικά λεπτά κοιτάζοντάς τον Ποσάδα… Αυτή ήταν η ώθηση που πρώτα κίνησε τη φαντασία μου και με έσπρωξε να γεμίζω το χαρτί με τις πρώτες μου μικρές φιγούρες, αυτό ήταν το ξύπνημα μου στην ύπαρξη της τέχνης της ζωγραφικής”.
Η Αναχώρηση του Κετζαλκόατλ, Τοιχογραφία Dartmouth
Οι γονείς του, όμως, πίστευαν πως η ζωγραφική δεν θα μπορούσε να του εξασφαλίσει τα απαραίτητα, για αυτό και τον έστειλαν στην επαρχία όπου θα μπορούσε να σπουδάσει μηχανικός αγρονομίας. Με το επάγγελμα αυτό μπορούσε να είναι βέβαιος για το μέλλον του, να διαχειρίζεται και να καλλιεργεί τη γη του. Επέστρεψε όμως άρρωστος και άρχισε σπουδές αρχιτεκτονικής. Λίγο αργότερα ο πατέρας του πέθανε από τύφο και αναγκάστηκε να κάνει διάφορα επαγγέλματα για να θρέψει τη μητέρα του και τα μικρότερα του αδέρφια.
Τμήμα, Τοιχογραφία Dartmouth (1932-1934)
Στα 17 του, εξαιτίας ενός ατυχήματος με βεγγαλικά τα οποία πήγε να πουλήσει για την Ημέρα της Ανεξαρτησίας έχασε το αριστερό του χέρι και το ένα του μάτι.
Τοιχογραφία στο Hospicio Cabañas, Γουαδαλαχάρα, Mexico.
Εγκατέλειψε τις σπουδές αρχιτεκτονικής και άρχισε να εργάζεται ως σατιρικός καρτουνίστας σε πολιτικές εφημερίδες. Τα πρώτα χρόνια ως ζωγράφος, από το 1911 ως το 1916, συνεργαζόταν με εφημερίδες και άλλες περιοδικές εκδόσεις, με αυτόν τον τρόπο είχε την οικονομική δυνατότητα να αφοσιωθεί στην ενασχόλησή του και να δημιουργήσει μια σειρά από αξιοσημείωτες ακουαρέλες. Αντλούσε τα θέματά του περιπλανώμενος στις φτωχές συνοικίες της Μεξικάνικης πρωτεύουσας και επομένως σε αυτά κυριαρχούν τα νυχτερινά μέρη: Βρώμικοι δρόμοι, κόκκινα φανάρια, πόρνες κτλ.
Το 1927 αποφάσισε να ταξιδέψει στις Η.Π.Α για να εκθέσει σχέδιά του για την Επανάσταση. Στις αρχές τα έβγαζε πέρα πολύ δύσκολα, ωστόσο τα πράγματα άλλαξαν όταν η δημοσιογράφος Alma Reed είδε τη δουλειά του. Η Άλμα Ριντ, η οποία είχε σημαντική θέση σε μια ομάδα που χρηματοδοτούσε η Madame Siquilianos και διάβαζε ποίηση ο Khalil Gibran, έγινε η ατζέντης του, και έτσι ο Ορόσκο άρχισε να κάνει εκθέσεις. Έγραψε βιβλία για αυτόν και έκλεισε την γκαλερί έργων τέχνης Delphic Studios, όπου μπορούσε να πουλάει τα έργα του.
Το 1930 ζωγράφισε τις τοιχογραφίες του Κολεγίου της Πομόνα στην Καλιφόρνια, ανάμεσα στις οποίες ξεχωρίζει ο Προμηθέας (Prometeo) και ένα χρόνο αργότερα διακόσμησε τη New School for Social Research της Νέας Υόρκης.
Και ένα χρόνο αργότερα διακόσμησε τη New School for Social Research της Νέας Υόρκης.
Έφτασε στο αποκορύφωμά του με τις τοιχογραφίες με τεχνική Fresco (νωπογραφία) για το Hospicio Cabañas της Guadalajara.
Ο Χοσέ Κλεμέντε Ορόσκο πήρε μέρος αρκετές φορές σε πολιτικές δραστηριότητες. Μαζί με τον Diego Rivera και τον Νταβίδ Σικέιρος ίδρυσε το Σωματείο Εργατών Τέχνης, Ζωγράφων και Γλυπτών το 1930. Ωστόσο σε αντίθεση με τον Ριβέρα, η βαθιά συμπόνια του Ορόσκο για τον ανθρώπινο πόνο δεν μεταφράστηκε σε έντονο πολιτικό ακτιβισμό.
Η τελευταία δημόσια πολιτική πράξη ήταν τον Ιούνιο του 1948 όταν μαζί με τον Diego Rivera, τη Frida Kahlo, τον David Alfaro Siqueiros και άλλους έκαναν πορεία στο Del Prado Hotel. Σκοπός της πορείας ήταν η αποκατάσταση της φράσης “Ο Θεός υπάρχει” σε μια τοιχογραφία του Ριβέρα, η οποία αρχικά έγραφε “Ο Θεός δεν υπάρχει”.
“Η ζωγραφική είναι η σιωπηλή ποίηση και η ποίηση είναι ζωγραφική με το χάρισμα του λόγου.” (Σιμωνίδης ο Κείος)
Η λογοτεχνία και η ζωγραφική ανέκαθεν υπήρξαν δυο αλληλένδετες και παράλληλες μορφές τέχνης. Αρκετές φορές η λογοτεχνία ενέπνευσε τη ζωγραφική και το αντίστροφο. Παρακάτω ακολουθούν κάποια χαρακτηριστικά παραδείγματα:
«Ο Ερωτόκριτος και η Αρετούσα» είναι ένα από τα πιο γνωστά έργα του Θεόφιλου, βασισμένο στο εκπληκτικό ποίημα με μεγάλη λογοτεχνική αξία που δημιουργήθηκε από τον Βιτσένζο Κορνάρο στη Κρήτη τον 17ο αιώνα.Εδώ παρουσιάζεται μια κρυφή συνάντηση των δύο ερωτευμένων. Η Αρετούσα ανταποκρίνεται στον έρωτα του Ερωτόκριτου, ο οποίος έχει ανεβεί με σχοινένια σκάλα στο μπαλκόνι της. Το έργο μορφολογικά είναι ενδεικτικό της πριμιτίφ τεχνικής του Θεόφιλου.
H «Οφηλία» του Βρετανού Sir John Everett Millais, ολοκληρώθηκε μεταξύ του 1851 και 1852. Βρίσκεται στην Tate Britain στο Λονδίνο. Απεικονίζει την Οφηλία, ένα πρωταγωνιστικό χαρακτήρα από το έργο του William Shakespeare «Άμλετ» να τραγουδά λίγο πριν πνιγεί. Το έργο εκτέθηκε για πρώτη φορά στη Royal Academy και έχει εκτιμηθεί πάνω από 30.000.000 λίρες. Διαβάστε το δικό μας αφιέρωμα στον πίνακα εδώ.
Το ποίημα «Τα κεριά» του Καβάφη, αποτέλεσε πηγή έμπνευσης για τη δημιουργία αυτού του πίνακα από τον Χρήστο Μποκόρο.
Κωνσταντίνος Καβάφης «Κεριά»
Του μέλλοντος η μέρες στέκοντ’ εμπροστά μας σα μια σειρά κεράκια αναμένα — χρυσά, ζεστά, και ζωηρά κεράκια.
Η περασμένες μέρες πίσω μένουν, μια θλιβερή γραμμή κεριών σβυσμένων• τα πιο κοντά βγάζουν καπνόν ακόμη, κρύα κεριά, λυωμένα, και κυρτά.
Δεν θέλω να τα βλέπω• με λυπεί η μορφή των, και με λυπεί το πρώτο φως των να θυμούμαι. Εμπρός κυττάζω τ’ αναμένα μου κεριά.
Δεν θέλω να γυρίσω να μη διω και φρίξω τι γρήγορα που η σκοτεινή γραμμή μακραίνει, τι γρήγορα που τα σβυστά κεριά πληθαίνουν.
Εικονογράφηση για το ποίημα του Καβάφη «Ωραία λουλούδια και άσπρα που ταίριαζαν πολύ» , το 1964 του Γιάννη Τσαρούχη.
Κωνσταντίνος Καβάφης, «Ωραία λουλούδια και άσπρα που ταίριαζαν πολύ»
Μπήκε στο καφενείο όπου επήγαιναν μαζύ. – Ο φίλος του εδώ προ τριώ μηνών του είπε, «Δεν έχουμε πεντάρα. Δυο πάμπτωχα παιδιά είμεθα – ξεπεσμένοι στα κέντρα τα φθηνά. Σ’ το λέγω φανερά, με σένα δεν μπορώ να περπατώ. Ένας άλλος, μάθε το, με ζητεί.» Ο άλλος του είχε τάξει δυο φορεσιές, και κάτι μεταξωτά μαντήλια.- Για να τον ξαναπάρει εχάλασε τον κόσμο, και βρήκε είκοσι λίρες. Ήλθε ξανά μαζύ του για τες είκοσι λίρες· μα και, κοντά σ’ αυτές, για την παληά φιλία, για την παληάν αγάπη, για το βαθύ αίσθημά των. – Ο «άλλος» ήταν ψεύτης, παληόπαιδο σωστό· μια φορεσιά μονάχα του είχε κάμει, και με το στανιό και τούτην, με χίλια παρακάλια.
Μα τώρα πια δεν θέλει μήτε τες φορεσιές, και μήτε διόλου τα μεταξωτά μαντήλια, και μήτε είκοσι λίρες, και μήτε είκοσι γρόσια.
Την Κυριακή τον θάψαν, στες δέκα το πρωϊ. Την Κυριακή τον θάψαν: πάει εβδομάς σχεδόν.
Στην πτωχική του κάσα του έβαλε λουλούδια, ωραία λουλούδια κι άσπρα ως ταίριαζαν πολύ στην εμορφιά του και στα είκοσι δυο του χρόνια.
Όταν το βράδυ επήγεν – έτυχε μια δουλειά, μια ανάγκη του ψωμιού του – στο καφενείον όπου επήγαιναν μαζύ: μαχαίρι στην καρδιά του το μαύρο καφενείο όπου επήγαιναν μαζύ.
Ο Lord Alfred Tennyson ήταν ένας από τους σημαντικότερους Βρετανούς ποιητές του 19ου αιώνα. Το 1833 έγραψε το ποίημα «The Lady of Shalott», εμπνευσμένο από τους μύθους του Βασιλιά Αρθούρου. Ο John William Waterhouse ζωγραφίζει τη μοναχική γυναίκα το 1888 να είναι στη βάρκα που παρασύρει το ποτάμι με κατεύθυνση το Κάμελοτ, τη μαγική πολιτεία και όνειρο όλων των ανθρώπων του κόσμου. Η καταραμένη Lady of Shalott δεν έφτασε ποτέ στο Κάμελοτ. Πέθανε τραγουδώντας, ενώ την παρέσερνε ο ποταμός.
Αυτός ο πίνακας, ζωγραφισμένος από τον Frank Bernard Dicksee, που ανήκει στους Προραφαηλίτες ζωγράφους, απεικονίζει μια ερωτική σκηνή των πρωταγωνιστών του έργου «Ρωμαίος και Ιουλιέτα», του Ουίλιαμ Σαίξπηρ.
Ο παραπάνω πίνακας του Johann Heinrich Füssli απεικονίζει την αυτοκτονία του Ρωμαίου και της Ιουλιέτας. Η Ιουλιέτα βρίσκεται στο νεκροκρέβατο της.
Στον πίνακα ο J. W. Waterhouse , γνωστός για τα έργα του με αιθέριες και μυστηριώδεις γυναικείες μορφές, απεικονίζει τη γλυκύτατη Ιουλιέτα να περπατά θλιμμένη δίπλα σ’ ένα κανάλι της Βενετίας. Φορά ένα υπέροχο αέρινο αναγεννησιακό φόρεμα και αφηρημένη κρατά το μπλε περιδέραιο της (ο πίνακας ονομάζεται και το «μπλε περιδέραιο»). Ο Waterhouse κατατάσσεται στους όψιμους Προραφαηλίτες ζωγράφους.
Το σκίτσο του Δον Κιχώτη, πρωταγωνιστή του ομώνυμου κλασικού έργου του Ισπανού συγγραφέα Μιγκέλ ντε Θερβάντες Σααβέδρα και του συντρόφου του Σάντσο Πάντσα,ζωγραφισμένο από τον Pablo Picasso, εμφανίστηκε στο γαλλικό εβδομαδιαίο περιοδικό Les Lettres Françaises το 1955. Πολύ διαφορετικό από τα έργα της μπλε και της ροζ περιόδου του ζωγράφου, καταφέρνει με απλές τολμηρές γραμμές να συλλάβει την αίσθηση του μάταιου της περιπλάνησης των δυο αντρών και την εξάντληση που τους συνοδεύει.
Η σκηνή που απεικονίζεται στον πίνακα του Johann Heinrich Füssli είναι η τελευταία εμφάνιση της Lady Macbeth, η υπνοβασία της ,από την τραγωδία του Ουίλιαμ Σαίξπηρ «Μάκβεθ».
