“Το αγόρι και ο Ερωδιός”: μια ημι-αυτοβιογραφική αφήγηση του Χαγιάο Μιγιαζάκι, για τη φιλία, το πένθος και την αναγέννηση

Αντί Προλόγου

Ο Χαγιάο Μιγιαζάκι, ο οσκαρικός δημιουργός ταινιών anime, όπως Spirited Away, Wind Rises, Howl’s Moving Castle, Kiki’s Delivery Service μας καλεί πάντα σε φανταστικούς κόσμους, όπου το αδύνατο και το ονειρικό, συναντά το ανθρώπινο και συναισθηματικό. Οι ταινίες διακρίνονται για το μαγευτικό animation, τις πανέμορφες εικόνες, και τη βαθιά ανθρώπινη αφήγηση. Εξαίρεση δε θα μπορούσε να αποτελεί και η τελευταία – σχεδόν αυτοβιογραφική- ταινία του, το “κύκνειο άσμα” του: “Το Αγόρι και ο Ερωδιός” (τίτλος στην αγγλική: “The Boy and the Heron”, τίτλος στην ιαπωνική: “Kimitachi wa dô ikiru ka”.

Η πλοκή

Η ταινία αφηγείται την ιστορία του 11χρονου Mahito, ο οποίος χάνει τη μητέρα του με τραγικό τρόπο κατά την διάρκεια του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου. Με τον πατέρα του εγκαταλείπουν το Τόκιο και μετακομίζουν σε μία παλιά έπαυλη στην εξοχή, όπου στέκει ένας ερειπωμένος πύργος που φιλοξενεί έναν γκρι ερωδιό. Ο Mahito παλεύει με τα αντικρουόμενα συναισθήματα που νιώθει για τον πατέρα του και τη μητριά του Natsuko, που τυχαίνει να είναι η μικρότερη αδελφή της μητέρας του. Κι ενώ συγχρόνως με το πένθος, καλείται να προσαρμοστεί στις νέες συνθήκες, στο σχολείο πέφτει θύμα εκφοβισμού.

Όμως, ο πύργος και ο ερωδιός εξάπτουν την περιέργεια του Mahito, διότι ο πύργος χτίστηκε από τον αδελφό του παππού του, που τελικά χάθηκε μέσα του για πάντα. Μια μέρα η Natsuko εξαφανίζεται, οπότε ο Mahito καταφεύγει στον πύργο για να τη βρει. Ακολουθώντας τον γκρι ερωδιό, καταλήγει να βιώνει μία σειρά περιπετειών σε έναν άλλο κόσμο. Ο Mahito θα βρεθεί σε μία αλλόκοτη διάσταση όπου ζωντανοί και πεθαμένοι συμβιώνουν. Μέσα από τις συναντήσεις με τους εκπληκτικούς κατοίκους θα μάθει τα μυστικά του κόσμου.

Η φιλία

Ο πρωτότυπος ιαπωνικός τίτλος, προέρχεται από το διάσημο μυθιστόρημα του Genzaburu Yoshino, το οποίο είχε χαρίσει η μητέρα του δημιουργού στον Hayao Miyazaki όταν ήταν μικρός. Και όπως και η περισσότερες ταινίες του Studio Ghibli, έτσι και αυτή αποτελεί μια ημι-αυτοβιογραφική αφήγηση.

Ο Τόσιο Σουζούκι – συνιδρυτής και παραγωγός του Studio Ghibli είπε για την ταινία:

«Ο Μιγιαζάκι είναι ο Μαχίτο, ο Τακαχάτα (Ισάο Τακαχάτα : συνιδρυτής του Studio Ghibli και δημιουργός) είναι ο αδελφός του παππού και εγώ είμαι ο Ερωδιός», λέει ο Σουζούκι. «Μου είπε ότι ο Τακαχάτα τον ανακάλυψε και τον ενέταξε στην ομάδα. Πιστεύω είναι αυτός που τον βοήθησε να αναπτυχθεί. Η δική μας σχέση, όπως του Μαχίτο με τον Ερωδιό, είναι μια αμοιβαία ανυποχώρητη σχέση.»

Το 2018 όμως, ο Τακαχάτα έφυγε από την ζωή, γεγονός που στοίχισε ιδιαίτερα στον Μιγιαζάκι και που τον οδήγησε στον περιορισμό του ρόλου του αδελφού του παππού στην ιστορία. Τότε, κατά τον Σουζούκι, άλλαξε και τον τόνο του χαρακτήρα του Ερωδιού, ο οποίος μεταμορφώθηκε αποκλειστικά σε φίλο. «Χρειάστηκε όμως να τον προσέξω να μην με παρουσιάσει αρνητικά. Άλλωστε γνωριζόμαστε 45 χρόνια, θυμάμαι τα πάντα γι΄αυτόν, υπάρχουν πράγματα που ξέρω μόνο εγώ ή και άλλα που γνωρίζουμε μόνο εμείς οι δυο. Και θυμάται και λεπτομέρειες που με εντυπωσιάζουν.»

Για τον λόγο αυτό, βλέπουμε στην ταινία ανάμεσα στον ερωδιό και τον Mahito να καλλιεργείται μια σχέση βαθιάς φιλίας, με καλές και κακές στιγμές, που στην διάρκεια της ταινίας, δυναμώνει και εξελίσσεται. Συγχρόνως, ο θείος δίνει στον Mahito, τα ηνία του δημιουργικού κόσμου, του κόσμου της φαντασίας και των μαγικών πλασμάτων, θέλοντας να υπαινιχθεί πως ο Μιγιαζάκι είναι ο συνεχιστής του έργου του Τακαχάτα.

Το πένθος

Σε αυτό τον φανταστικό κόσμο, όπου οι νεκροί συμβιώνουν με τους ζωντανούς, η ταινία anime, μας φέρνει άλλη μια φορά αντιμέτωπους με μια βασική θεματική των ταινιών του ιαπωνικού κινηματογράφου, αυτής του πένθους. Ο νεαρός Mahito προσπαθεί να διαχειριστεί το θάνατο της μητέρας του και να εγκλιματιστεί στο νέο περιβάλλον. Όμως οι αναμνήσεις συνεχώς αναδύονται, φέρνοντας τον πιο κοντά στη νεκρή μητέρα του, αλλά ταυτοχρόνως αφήνοντας να εννοηθεί πως εκείνη είναι ζωντανή σε κάποιον άλλον κόσμο, διαφορετικό από τον δικό μας. Δεν είναι τυχαία τα λόγια του ερωδιού: “Κάποια στιγμή θα ξεχάσεις, πρέπει να ξεχάσεις”…

Ο πύργος λειτουργεί ως το καταφύγιο ενός αγοριού σε κρίσιμη και εύθραυστη ψυχολογική κατάσταση. Ταυτόχρονα συμβολίζει όμως, τη μετάβαση του παλιού πολιτισμού της χώρας με τις πατροπαράδοτες αξίες στις δυτικές τάσεις και το πέρασμά της Ιαπωνίας από την ήττα, τον θρήνο και το τραύμα στην ειρήνη και την ανάπτυξη.

Ακόμη, τα “γουοραγουόρα” – οι ψυχές που χάνονται από τις επιθέσεις των πελεκάνων στον μαγικό κόσμο αποδεικνύουν την ευθραυστότητα της ανθρώπινης ύπαρξης.

Είναι το “κύκνειο άσμα” του Μιγιαζάκι ;

Ο Σουζούκι επιβεβαιώνει ότι ο Μιγιαζάκι δεν έχει αποσυρθεί. Παρ’ ότι είχε απομακρυνθεί από την παραγωγή ταινιών μετά την επιτυχία του “The Wind Rises” το 2013, χρειάστηκε περισσότερα από 7 χρόνια να ολοκληρώσει την ταινία, “Το Αγόρι και ο Ερωδιός” και μέσα απ’αυτό φαίνεται να ανανέωσε τις δυνάμεις του και η ταινία να του έδωσε αυτοπεποίθηση να συνεχίσει το έργο του. Βέβαια «πρέπει να αδειάσει από το παρόν έργο, όσο παίζεται δεν μπορεί να ξεκινήσει κάτι νέο», λέει ο Σουζούκι.

Αντί επιλόγου

“Το αγόρι και ο ερωδιός” είναι ένα κινηματογραφικό αριστούργημα που προσκαλεί τους θεατές να εξερευνήσουν την πολυπλοκότητα της ζωής, του θανάτου και της αναγέννησης. Τα κρυμμένα νοήματα προσφέρουν ένα ταξίδι προβληματισμού, ενδοσκόπησης και αναζήτησης, έχοντας ως άξονα την ανθρώπινη εμπειρία. Καθώς η ταινία ολοκληρώνεται με την αποδοχή της νέας οικογένειας του αγοριού και την ανατροπή του κόσμου, μας αφήνει με ένα βαθύ μήνυμα για την ανθεκτικότητα του ανθρώπινου πνεύματος και τη διαρκή αναζήτηση της ισορροπίας σε έναν χαοτικό κόσμο.


Πηγές

«Το Αγόρι και ο Ερωδιός» / Ένας φόρος τιμής στη φιλία από το εμπνευσμένο μυαλό του Χαγιάο Μιγιαζάκι

«Το Αγόρι και ο Ερωδιός» είναι η πιο προσωπική στιγμή του Χαγιάο Μιγιαζάκι

Here are 5 Hidden Meanings you missed in The Boy and The Heron

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *