Οι άνδρες ποιητές του 20ου αιώνα: μια ανθολογία περιήγηση στην ποιητική μας ιστορία

Αντί Προλόγου

Μετά το πόνημα συγκέντρωσης των πιο εξεχουσών Ελληνίδων ποιητριών του 20ου αιώνα στην ανθολογία “Το άλλο μισό του ουρανού” οι εκδόσεις Ζήτρος προχώρησαν στην έκδοση μιας δεύτερης. Αυτή τη φορά αφιερώθηκε στους άνδρες ποιητές που γεννήθηκαν τον 20ο αιώνα και τον σημάδεψαν με το έργο τους. Ο λόγος για το έργο “Πολύτροπος Ανήρ“. Μια πολύ σημαντική εκδοτική πρωτοβουλία που ρίχνει φως στο έργο περισσότερο ή λιγότερο γνωστών ποιητών στο κοινό, εισάγωντας και στους χρονικά εγγύτερούς μας δημιουργούς που πολλές φορές παραλείπονται από τις ανθολογήσεις εκείνες που αρκούνται στο σίγουρο και στο πεπατημένο. Ας δούμε περισσότερες λεπτομέρειες.

Continue reading “Οι άνδρες ποιητές του 20ου αιώνα: μια ανθολογία περιήγηση στην ποιητική μας ιστορία”

Αθήνα – Βρυξέλλες: μια διαδρομή ζωής στην ποίηση της Σοφίας Σταμπολίτη

Αντί Προλόγου

Χθες βρεθήκαμε στην παρουσίαση της ποιητικής συλλογής της Σοφίας Σταμπολίτη που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΑΩ με τίτλο “Αθήνα – Βρυξέλλες” στη δεύτερη εκ των δύο πόλεων. Αυτή αποτέλεσε την εισαγωγή μας στον ποιητικό κόσμο ενός ανθρώπου μοιρασμένου μεταξύ δύο πόλεων, δύο χωρών, δύο συμπάντων που προσπαθεί να τα ισορροπήσει μέσα από την ποίηση, την αυτο- και ετεροπαρατήρηση και τις ανθρώπινες σχέσεις.

Continue reading “Αθήνα – Βρυξέλλες: μια διαδρομή ζωής στην ποίηση της Σοφίας Σταμπολίτη”

ΟΙ “ΑΓΝΩΣΤΟΙ” ΠΟΙΗΤΕΣ ΜΑΣ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΚΑΛΑΣ

Λίγα λόγια για τη ζωή του

Ο Νικόλαος Κάλας ή Νικήτας Ράντος με πραγματικό όνομα Νικόλαος Καλαμάρης γεννήθηκε στις 27 Μαΐου 1907 στη Λωζάνη της Ελβετίας. Ήταν γιος του Ιωάννη Καλαμάρη και της Ρόζας Καρατζά, η οποία καταγόταν από την παλιά φαναριώτικη οικογένεια Καρατζά. Σε μικρή ηλικία εγκαταστάθηκε με την οικογένειά του στην Αθήνα. Εκεί συνέχισε τις σπουδές του στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Κατά τη διάρκεια της φοίτησής του υπήρξε μέλος της Φοιτητικής Συντροφιάς. Αργότερα, το 1933 έφυγε για το Παρίσι. Μέχρι το 1937 ζούσε ταξιδεύοντας μεταξύ Αθήνας και το Παρισιού, όπου τελικά εγκαταστάθηκε μέχρι το 1939. Τότε έφυγε για την Λισαβόνα, όπου έμεινε για ένα χρόνο, και αργότερα μετέβη στη Νέα Υόρκη. Στη δεκαετία του ’60 και του ’70 ταξίδεψε στην Ελλάδα και παρέμεινε για μικρό χρονικό διάστημα, αφού τελικά επέστρεψε στις Η.Π.Α.. Μετά την εγκατάστασή του στη Νέα Υόρκη αφοσιώνεται σχεδόν ολοκληρωτικά σε μια καινούρια δραστηριότητα, την τεχνοκριτική στην οποία θα διαπρέψει ιδιαίτερα, εγκαταλείποντας όχι μόνο την ποίηση αλλά στην ουσία και την κριτική δραστηριότητα στον τομέα αυτό, ενώ παραδίδει και μαθήματα Ανθρωπολογίας και Ιστορίας της Τέχνης για να ζήσει καθώς έχει στο μεταξύ απεμπολήσει την τεράστια πατρική του περιουσία. Έμεινε εκεί μέχρι το θάνατό του στις 31 Δεκεμβρίου 1988.

Continue reading “ΟΙ “ΑΓΝΩΣΤΟΙ” ΠΟΙΗΤΕΣ ΜΑΣ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΚΑΛΑΣ”

ΟΙ “ΑΓΝΩΣΤΟΙ” ΠΟΙΗΤΕΣ ΜΑΣ: ΙΩΑΝΝΗΣ ΣΑΡΑΣΟΥΤΣΑΣ

Λίγα λόγια για τη ζωή του

O Ιωάννης Καρασούτσας ήταν έλληνας ποιητής και μεταφραστής, από τους αξιολογότερους εκπροσώπους της Α’ Αθηναϊκής Σχολής. Γεννήθηκε στη Σμύρνη στις 9 Ιουλίου 1824, αλλά μεγάλωσε στη Σύρο, όπου ολοκλήρωσε τις δευτεροβάθμιες σπουδές του στην Ερμούπολη. Εκεί έμαθε και ξένες γλώσσες και ιδιαίτερα τη γαλλική, την οποία και δίδαξε αργότερα ως καθηγητής στο Ναύπλιο, στην Αθήνα, στη Χαλκίδα και τον Πειραιά. Όταν έπαψε να διδάσκει, αποσύρθηκε με μία ανεπαρκή σύνταξη και χωρίς άλλους πόρους. Η ζωή του έγινε δύσκολη και τα συσσωρευμένα ψυχολογικά προβλήματα, τον οδήγησαν, στις 20 Μαρτίου 1873, «εν απευκταία ώρα οδυνηράς αλλοφροσύνης» (κατά τον Άγγελο Βλάχο), να βάλει τέλος στη ζωή του. Ήταν φίλος του Αλεξάνδρου Ρίζου Ραγκαβή και του Ηλία Τανταλίδη.

Continue reading “ΟΙ “ΑΓΝΩΣΤΟΙ” ΠΟΙΗΤΕΣ ΜΑΣ: ΙΩΑΝΝΗΣ ΣΑΡΑΣΟΥΤΣΑΣ”

Οι άγνωστοι ποιητές μας: Ιάσων Δεπούντης

Λίγα λόγια για τη ζωή του

Ο Κεφαλονίτικης καταγωγής (από το χωρίο Πύλαρος) Ιάσων Δεπούντης γεννήθηκε στην Κέρκυρα στις 7.8.1919 (ή 10.8.1917 κατά μία άλλη διόλου αβάσιμη εκδοχή). Αποφοίτησε από την καλλιτεχνική σχολή Προσαλέντη και ήρθε στην Αθήνα, όπου παρακολούθησε μαθήματα κοινωνιολογίας, παιδαγωγικής, ψυχολογίας και δικαίου. Το 1954 έφυγε στο Παρίσι για μαθήματα εφαρμοσμένης ψυχολογίας και από το 1970 ως το 1972 έζησε στη Ζυρίχη, όπου παρακολούθησε μαθήματα μοντέρνων μαθηματικών. Από το 1969 ζούσε στην Ελβετία, εξαιτίας της χούντας των συνταγματαρχών, οπότε και υποχρεώθηκε να εγκαταλείψει τη θέση του ως υπαλλήλου του IKA, αναλαμβάνοντας, με τη μεσολάβηση του Nικηφόρου Bρεττάκου, τη διεύθυνση του «ελληνικού σπιτιού» στο χωριό Trogen. Επέστρεψε στην Ελλάδα το 1985 και από τότε μοίραζε το χρόνο του μεταξύ Αθήνας, Κέρκυρας και Ζυρίχης. Από το 1994 συνεργάστηκε τακτικά με το λογοτεχνικό περιοδικό “Μανδραγόρας”, από τις εκδόσεις του οποίου εκδίδονται τα έργα του. Από τη δεκαετία του 1980, έζησε ανάμεσα στην Ζυρίχη, την Αθήνα και την Κέρκυρα. Πέθανε στην Ζυρίχη, στις 21 Ιουνίου 2008, σε ηλικία 89 ετών.

Continue reading “Οι άγνωστοι ποιητές μας: Ιάσων Δεπούντης”

Ελεγείο του Αντώνη Σαμαράκη: ένα ποίημα για τη Χιροσίμα

Ο δρόμος που περιπατείς
δεν είναι πάρεξ μνήμα,
κι είναι μια πόλη ο νεκρός, διαβάτη:
η Χιροσίμα.

Μην ακουμπάς το δάχτυλο
πάνω σ’ αυτή τη σκόνη,
είναι μια σκόνη ο θάνατος που
σε περικυκλώνει.

Σαν σκιά τώρα γλίστρησε και
σφάλισε το στόμα,
ο θάνατος είναι η σιωπή που
χύνεται στο χώμα.

Κόψε και την ανάσα σου
ώσπου να προσπεράσει
ο αγέρας ο θανατερός
που τρέμει μες στα δάση.

Μη στέκεσαι και μην
ακούς,
τενόρος είναι ο θάνατος και
παίζει μαντολίνο.

Τι τον κοιτάς το θάνατο
το κίτρινο ποτάμι,
σκέπασε τα δυο μάτια σου
με τη δεξιά παλάμη.

Σκέπασε την καρδούλα σου
και ζύγωσε, διαβάτη,
ν’ ακούσεις για την πόλη μου
τη Χιροσίμα κάτι…

Η Χιροσίμα μου η νεκρή,
το τσακισμένο βάζο,
να δεις εγώ πώς της μιλώ
και πώς της κουβεντιάζω…

9 Αυγούστου 1945.
6.8.45, ο αφανισμός της Χιροσίμα

Ποιήματα, Αντώνης Σαμαράκης, εκδ. Ψυχογιός

Ακούστε το εδώ:

“Ο θάνατος ενός στρατιώτη” του Wallace Stevens

Η ζωή συρρικνώνεται και ο θάνατος αναμένεται,
Όπως σε μία εποχή φθινοπώρου.
Ο στρατιώτης πέφτει.

Continue reading ““Ο θάνατος ενός στρατιώτη” του Wallace Stevens”

Η ΙΔΙΟΦΥΪΑ ΤΟΥ ΠΛΗΘΟΥΣ, ΤΣΑΡΛΣ ΜΠΟΥΚΟΦΣΚΙ

Υπάρχει αρκετή προδοσία, μίσος, βία, παραλογισμός στο μέσο άνθρωπο

Continue reading “Η ΙΔΙΟΦΥΪΑ ΤΟΥ ΠΛΗΘΟΥΣ, ΤΣΑΡΛΣ ΜΠΟΥΚΟΦΣΚΙ”

Το χιόνι του Γιάννη Ρίτσου

Το χιόνι είναι άσπρο, μαλακό σαν τελειωμένος έρωτας, -είπε.
Έπεσε απρόσμενα, τη νύχτα, μ’ όλη τη σοφή σιωπή του.
Το πρωί, λαμποκοπούσε ολόλευκη η εξαγνισμένη πολιτεία.
Μια παλιά στάμνα, πεταμένη στην αυλή, ήταν ένα άγαλμα.

Continue reading “Το χιόνι του Γιάννη Ρίτσου”

Αντί για Αντίο της Ελένης Σκριβάνου

Μερικές επίμονες ρυτίδες πόνου
γύρω από το στόμα σου, μιας και
δεν καταδέχθηκες ρυτίδες γηρατειών.
Ενώ κοιτώ τον ορό μονότονα να στάζει…

Μίαν άλλη εικόνα θυμάμαι
Τότε, που αρρώσταινα μικρή
και τις σταγόνες από το φάρμακο
προσεκτικά μετρούσες να μου δώσεις.

«Είναι πικρό μαμά» παραπονιόμουν,
μα γλύκαιναν όλα με το χαμόγελο σου.
Αυτό που τώρα έσβησε το ορμητικό ποτάμι
της αρρώστιας, που κυλά μέσα σου.

«Θα γίνεις καλά», μουρμουρίζω.
Με κοιτάς στα μάτια, σα να με μαλώνεις.
Κατεβάζω όλο ντροπή το κεφάλι, καθώς
πάντα καταλάβαινες πότε λέω ψέματα.

Ελένη Σκριβάνου, Αντί για Αντίο, ποιητική συλλογή Ερωταποκρίσεις, Εκδόσεις Ελκυστής, 2021