«Η φυσική ανικανότητα να αντιληφθείς το θάνατο όσο ζεις»: Το πιο αμφιλεγόμενο έργο του Ντάμιεν Χιρστ

Ο Ντάμιεν Χιρστ, από τα εργατικά στρώματα του Μπρίστολ, σήμερα βρίσκεται με το όνομά του πρώτο στη λίστα των πλουσιότερων καλλιτεχνών του Ηνωμένου Βασιλείου με περιουσία που υπολογίζεται γύρω στα 350 εκατομμύρια δολάρια.Από την αρχή του έργου του μέχρι σήμερα δεν έχει σταματήσει να διερευνά τις σχέσεις μεταξύ ομορφιάς, θρησκείας, επιστήμης, ζωής και θανάτου. Η τεχνοτροπία με τα ζώα σε φορμόλη αλλά και οι θεματικές επιλογές του σόκαραν το καλλιτεχνικό κοινό αλλά και τους κριτικούς τέχνης τις δεκαετίες του ´80 και του ´90. Ωστόσο αυτό που είναι λιγότερο γνωστό για τον Χιρστ είναι ότι έχει φτιάξει πάνω από 6000 πίνακες ζωγραφικής και γλυπτά καθώς και πάνω από 2000 σκίτσα. Παρ΄’ολα αυτά είναι από τους πιο αμφιλεγόμενους εν ζωή καλλιτέχνες με τους κριτικούς τέχνης να έρχονται σε διαμάχη κάθε φορά που εμφανίζει μια καινούργια δουλειά του. Ο ίδιος δεν είναι μόνο καλλιτέχνης αλλά γνωρίζει τους μηχανισμούς της τέχνης, έχοντας τις ιδιότητες του επιχειρηματία και του συλλέκτη και σιωπά γνωρίζοντας πως κάθε σχόλιο εμπλουτίζει τη φήμη του.

Το πιο πολυσυζητημένο ίσως έργο του είναι “Τhe Ρhysical Ιmpossibility of Death in the Μind of Someone Living” («Η Αδυναμία Υπαρξης του Θανάτου στο Μυαλό Κάποιου Ζωντανού» ή αλλιώς «Η φυσική ανικανότητα να αντιληφθείς το θάνατο όσο ζεις»), με έναν καρχαρία μέσα στη φορμαλδεΰδη, το οποίο αποτέλεσε το σήμα κατατεθέν της λεγόμενης σχολής των Νέων Βρετανών Καλλιτεχνών ή αλλιώς BritΑrt, στην οποία σημαντική θέση κατείχε ο Χιρστ. Τι ήταν όμως αυτό που έκανε τα Σαγόνια του Καρχαρία να διασχίσουν τη Βαθιά Αγρια Θάλασσα από τη Γηραιά Αλβιώνα και να φτάσουν στο Μητροπολιτικό Μουσείο της Νέας Υόρκης; Μα τι άλλο πέρα από το θράσος ενός νεαρού καλλιτέχνη γεμάτου ενθουσιασμό που με έναν καρχαρία δημιούργησε ένα μεταφυσικό αλλά και αμφιλεγόμενο έργο τέχνης. Και έτσι ο καρχαρίας έγινε η υπογραφή του.

Continue reading “«Η φυσική ανικανότητα να αντιληφθείς το θάνατο όσο ζεις»: Το πιο αμφιλεγόμενο έργο του Ντάμιεν Χιρστ”

ΡΕΜΠΡΑΝΤ: Η ΛΑΜΨΗ ΚΑΙ Η ΔΙΕΙΣΔΥΤΙΚΗ ΜΑΤΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΨΥΧΗ

Η ζωή

Σαν σήμερα, στις 15 Ιουλίου 1606, γεννιέται στο Λέιντεν της Ολλανδίας, ο μεγαλύτερος ζωγράφος της χώρας, που σηματοδότησε την λεγόμενη «χρυσή εποχή» της ολλανδικής ζωγραφικής. Πρόκειται για τον Ρέμπραντ, Ρέμπραντ Χάρμενσοον φαν Ράιν, ο οποίος έμεινε στην ιστορία για το όχι μόνο πλούσιο, αλλά και αντισυμβατικό ζωγραφικό και χαρακτικό του έργο.

Continue reading “ΡΕΜΠΡΑΝΤ: Η ΛΑΜΨΗ ΚΑΙ Η ΔΙΕΙΣΔΥΤΙΚΗ ΜΑΤΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΨΥΧΗ”

Ο «Πράσινος Βιολιστής» του Marc Chagall

Ο «Πράσινος Βιολιστής» είναι ένας από τους διασημότερους πίνακες του σπουδαίου καλλιτέχνη Marc Chagall. Το έργο αυτό που χρονολογείται το 1923-4 εκτίθεται σήμερα στη μόνιμη συλλογή του Μουσείου Solomon R. Guggenheim στη Νέα Υόρκη. Το έργο απεικονίζει μια μορφή που φαίνεται να αιωρείται ή να χορεύει πάνω από τις πολύ μικρότερες στέγες του ομιχλώδους γκρίζου χωριού που απλώνεται από κάτω. Ο διάσημος αυτός πίνακας θεωρείται σήμερα η πηγή έμπνευσης του πολύ διάσημου μιούζικαλ “Ο βιολιστής στην στέγη”, ενώ αξιοσημείωτη είναι και η αγάπη του καλλιτέχνη με το βιολί ήδη από νεαρή ηλικία. Ας του ρίξουμε μια πιο προσεκτική ματιά!

Continue reading “Ο «Πράσινος Βιολιστής» του Marc Chagall”

«Κρανίο με αναμμένο τσιγάρο», ένα είδος “memento mori”

O Βίνσεντ βαν Γκογκ δεν χρειάζεται συστάσεις. Οι πίνακές του, όπως «Οι Πατατοφάγοι», «Ανθισμένη Αμυγδαλιά», και τα μοναδικά «Ηλιοτρόπια» είναι ήδη γνωστά. Ωστόσο, καθώς περιηγείται κανείς στους διαδρόμους του μουσείου, που βρίσκεται στο Άμστερνταμ της Ολλανδίας, σίγουρα δεν μπορεί να προσπεράσει ένα από τα πιο μακάβρια έργα του, «Κρανίο με αναμμένο τσιγάρο», που απεικονίζει με μοναδική μαεστρία μία νεκροκεφαλή να καπνίζει.

Continue reading “«Κρανίο με αναμμένο τσιγάρο», ένα είδος “memento mori””

Φιλίππο Λίππι: ο μοναχός με την άσωτη ζωή και τις αισθαντικές αναγεννησιακές Μαντόνες

Σαν σήμερα το 1406 έρχεται στην ζωή ένας ξεχωριστός ζωγράφος, ο Ιταλός Φιλίππο Λίππι. Η περίπτωση του Λίππι είναι χαρακτηριστική, επειδή αποτυπώνει την εξέλιξη της ιταλικής ζωγραφικής και όλες τις κατακτήσεις του χώρου ή της φόρμας τον 15ο αιώνα. Ο ζωγράφος είναι ολοκληρωτικά παιδί του αιώνα του. Αν αρχίζει τη σταδιοδρομία του µε πολλά στοιχεία παλαιότερων ρευμάτων, έχει εντούτοις περάσει στην ιστορία ως ζωγράφος της Αναγέννησης λόγω των µορφολογικών χαρακτηριστικών που παρουσιάζει η τέχνη του και τα οποία χωρούν στο ουμανιστικό και εικαστικό πλαίσιο της Αναγέννησης.

Continue reading “Φιλίππο Λίππι: ο μοναχός με την άσωτη ζωή και τις αισθαντικές αναγεννησιακές Μαντόνες”

“Το Πληγωμένο Τραπέζι” της Φρίντα Κάλο: Η ιστορία της εξαφάνισης του πίνακα

Ο πίνακας της Φρίντα Κάλο La Mesa Herida (Το Πληγωμένο Τραπέζι), εκτέθηκε για πρώτη φορά το 1940, χάθηκε το 1955 και στη συνέχεια έγινε αντικείμενο διεθνούς αναζήτησης. Η ελαιογραφία -μια αυτοπροσωπογραφία που πραγματεύεται τον πόνο της Κάλο μετά το χωρισμό της από τον ομότεχνό της, γνωστό για τις τοιχογραφίες μεγάλης κλίμακας, Ντιέγκο Ριβέρα- την τελευταία φορά εθεάθη και φωτογραφήθηκε σε μια έκθεση του 1955 στη Βαρσοβία.

Ανάλυση του έργου

Ο πίνακας προβάλλει θέματα, που απαντώνται συχνά στο έργο του Κάλο, όπως το Μεξικό, το αδιέξοδο, ο πόνος, η θλίψη και η απώλεια. Στο έργο, η Κάλο κάθεται στο κέντρο του τραπεζιού όπου εμφανίζονται και φιγούρες όμοιες με αυτές του πίνακα: “Οι τέσσερις κάτοικοι της Πόλης του Μεξικού.” Το τραπέζι είναι ποτισμένο με αίμα και πλαισιώνεται από μια θεατρική κουρτίνα, παρέχοντας ένα τέλειο σκηνικό. Ανάμεσα στις φιγούρες, παρατηρείται και ένα ειδώλιο Nayarit (μέρος της από τη συλλογή του πρώην συζύγου Diego Rivera), καθώς κι ένας σκελετός papier-mâché (συχνά ονομάζεται Φιγούρα που μοιάζει με τον Ιούδα), δύο παιδιά και τα κατοικίδιο ελαφάκι της, Granizo.

Σύμφωνα με τους μελετητές, στον πίνακα, «Η Κάλο δεν είναι πλέον ένα μπερδεμένο παιδί, αλλά έχει μέγεθος ενηλίκου που κάθεται στο τραπέζι.» Ακόμη, ο πίνακας θεωρείται ως μια πολιτική δήλωση, καθώς η ίδια με αυτόν τον τρόπο καυτηριάζει τα μεξικανικά στερεότυπα. Η Κάλο αιμορραγεί ως μάρτυρας του Μεξικανικού, σχολιάζει τις εκτελεστικές πτυχές της μεξικανικής ταυτότητας.

Η Kahlo με καταγωγή από την Tehuana, βρίσκεται στο επίκεντρο του πίνακα. Τα μακριά σκούρα μαλλιά της σηκώνονται και αγγίζουν το χέρι του σκελετού, δένοντας τις δύο φιγούρες μαζί. Ανάμεσα στην Kahlo και τον σκελετό βρίσκεται μόνο το γλυπτό Nayarit. Το αίμα ξεχειλίζει από πληγές στο τραπέζι και αναβλύζει από το πάτωμα. Εξοικειωμένη και ισχυρότερη από τον θάνατο, η νεαρή καλλιτέχνης είναι έτοιμη να τον αντιμετωπίσει, παρά τις σωματικές και ψυχολογικές πληγές, που ακόμη δεν έχουν επουλωθεί…

Η ιστορία της εξαφάνισης

Το έργο εθεάθη τελευταία φορά το 1965 στην Πολωνία και έκτοτε αγνοείτο, μέχρι το 2019, όταν οι μεξικανικές αρχές συνέλαβαν έναν άντρα, στην προσπάθειά του να πουλήσει το έργο. Τα τελευταία δύο χρόνια, ο πίνακας έχει διχάσει τους μελετητές της τέχνης, καθώς από πολλούς αμφισβητείται η αυθεντικότητά του.

Ο έμπορος έργων τέχνης Κρίστιαν Λόπεζ ισχυρίζεται ότι ο πίνακας ζωγραφικής φυλάσσεται πλέον σε μια αποθήκη στο Λονδίνο, έτοιμος να πωληθεί σε οποιονδήποτε προσφέρει περισσότερα από 40 εκατομμύρια ευρώ.

Ωστόσο, οι μελετητές έχουν απορρίψει τον ισχυρισμό ότι βρέθηκε το αυθεντικό «ιερό δισκοπότηρο» όπως θεωρείται για τους συλλέκτες και τους ερευνητές έργων τέχνης. Η ιστορικός λατινοαμερικανικής τέχνης Χέλγκα Πρίγκνιτζ – Πόντα επισήμανε ότι υπάρχουν «σαφείς διαφορές» μεταξύ του έργου που πρόκειται να πωληθεί και των φωτογραφιών του πρωτότυπου, σύμφωνα με το AP, προσθέτοντας ότι υπάρχουν ομοιότητες μεταξύ του πίνακα που πωλείται με προτεινόμενη τιμή 40 εκατομμύρια ευρώ και προηγούμενων, ανακριβών αντιγράφων.

Η Σουζάνα Πλιέγκο, μία άλλη ιστορικός τέχνης που έχει εργαστεί για χρόνια στο αρχείο της Φρίντα Κάλο, συμφωνεί ότι ο ανακαλυφθείς πίνακας ζωγραφικής είναι πιθανότατα πλαστός. Η Πλιέγκο λέει επίσης ότι η «Φρινταμάνια» -η οποία μετέτρεψε την ίδια την καλλιτέχνη σε εμπορικό προϊόν- συμβάλλει στην απόπειρα πώλησης πλαστών έργων: «Επειδή οι πίνακές της πωλούνται τόσο ακριβά, κάποιος κάνει μια πρόταση για να δει αν κάποιος άλλος θα πειστεί».

Ο Λόπεζ από την πλευρά του λέει ότι «ο χρόνος θα μας δώσει την αλήθεια». «Όποιος έχει τη δυνατότητα να πληρώσει το ποσό των 40 εκατομμυρίων ευρώ μπορεί να ξοδέψει όσο χρόνο θέλει με τους ειδικούς του να αναλύουν το έργο», καταλήγει.


Το μυστήριο με τον χαμένο πίνακα της Φρίντα Κάλο – Πλαστός ή αυθεντικός αυτός που βρέθηκε;

Το Δέντρο της Ζωής του Gustav Klimt

To 1904, τα Βιεννέζικα Εργαστήρια (Wiener Werkstatte) δέχθηκαν τη σημαντικότερη παραγγελία τους, η οποία αφορούσε την ανέγερση ενός μεγάρου στις Βρυξέλες για λογαριασμό του βιομήχανου Adolph Stoclet. O Γιόζεφ Χόφμαν, υπεύθυνος του όλου εγχειρήματος, ζήτησε από τον Κλιμτ να αναλάβει τη διακόσμηση της τραπεζαρίας, για την οποία ο ζωγράφος σχεδίασε τρεις συνθέσεις.

Continue reading “Το Δέντρο της Ζωής του Gustav Klimt”

Ο χρυσαφένιος και ερωτικός «Φλεγόμενος Ιούνιος» του Leighton

Ο πρώτος καλοκαιρινός μήνας του χρόνου έφτασε και επίσημα και η έναρξη του καλοκαιριού είναι πλέον γεγονός! Η τέχνη της ζωγραφικής είναι έτοιμη να υποδεχθεί μέσα σε χρυσούς, πορτοκαλί και κίτρινους τόνους το φετινό καλοκαίρι με τον πίνακα «Φλεγόμενος Ιούνιος» (“Flaming June”) του Βρετανού καλλιτέχνη Sir Frederic Leighton. Πρόκειται για μια ελαιογραφία που εκτίθεται στο Museo de Arte de Ponce στο Puerto Rico και θεωρείται το πιο μεγαλειώδες έργο του καλλιτέχνη που καταδεικνύει τις κλασικιστικές του καλλιτεχνικές καταβολές! Ας του ρίψουμε λοιπόν μια πιο κοντινή ματιά!

Continue reading “Ο χρυσαφένιος και ερωτικός «Φλεγόμενος Ιούνιος» του Leighton”

“Εφιάλτης” του Χένρυ Φιούζελι: Ο ανεκπλήρωτος έρωτας και η έμπνευση του Φράνκενσταϊν

Ο ζωγράφος

Η ζωή

Ο Γιόχαν Χάινριχ Φίσλι  ή Χένρυ Φιούζελι , όπως είναι γνωστός στην Αγγλία, ήταν Αγγλοελβετός ζωγράφος, χαράκτης, σχεδιαστής και κριτικός της τέχνης. Καταγόταν από αξιοσέβαστη Λουθηρανή οικογένεια καλλιτεχνών και συγγραφέων, η οποία αντιδρούσε στις επιθυμίες του να ακολουθήσει καλλιτεχνική σταδιοδρομία. Ο Φιούζελι σπούδασε αρχικά στο Βερολίνο (1763 – 65) και στη δεκαετία του 1770 έζησε αρκετά χρόνια στη Ρώμη, μελετώντας το έργο του Μιχαήλ Αγγέλου στην Καπέλα Σιξτίνα. Μετά την οριστική του εγκατάσταση στο Λονδίνο (1778), απέκτησε μεγάλη φήμη και συνδέθηκε φιλικά με τους Άγγλους ζωγράφους Σερ Τζόσουα Ρέυνολντς και Ουίλιαμ Μπλέικ. Το 1790 έγινε μέλος της Βασιλικής Ακαδημίας του Λονδίνου, όπου δίδαξε και έγινε έφορος. Πέθανε το 1825 σε ηλικία 84 ετών και ενταφιάστηκε στον Καθεδρικό Ναό του Αγίου Παύλου στο Λονδίνο, δίπλα στον Τζέσουα Ρέυνολντς.

Continue reading ““Εφιάλτης” του Χένρυ Φιούζελι: Ο ανεκπλήρωτος έρωτας και η έμπνευση του Φράνκενσταϊν”

10 Πίνακες για τη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου

Τη μνήμη των 353.000 θυμάτων της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου τιμάει σήμερα ο απανταχού Ελληνισμός, διεκδικώντας την καθολική αναγνώρισης του εγκλήματος της Τουρκίας.

Continue reading “10 Πίνακες για τη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου”